V CSK 313/18
WyrokIzba Cywilna2019-01-29
Skład orzekający: Teresa Bielska-Sobkowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna w sprawie o podział majątku wspólnego, oparta na zarzutach dotyczących rozliczenia darowizn między małżonkami, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli nie wykazano istnienia istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, ani nieważności postępowania lub oczywistej zasadności skargi?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli skarżący nie wykaże istnienia przesłanek określonych w art. 3989 § 1 k.p.c., takich jak istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważność postępowania lub oczywista zasadność skargi. Nie każda błędna subsumpcja czy wykładnia prawa uzasadnia przyjęcie skargi, a Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją korygującą błędy w indywidualnych sprawach. Wątpliwości dotyczące rozliczania darowizn między małżonkami w kontekście art. 45 § 1 k.r.o. w sprawie o podział majątku wspólnego nie spełniają wymogów istotnego zagadnienia prawnego, gdy kierunek wykładni jest ugruntowany w orzecznictwie Sądu Najwyższego.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o podział majątku wspólnego. Uczestniczka postępowania wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w G. dotyczącego podziału majątku. Skarżąca zarzuciła m.in. wadliwą wykładnię i stosowanie prawa w zakresie rozliczania darowizn między małżonkami jako nakładów z majątku wspólnego na majątek osobisty. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od skarżącej na rzecz wnioskodawcy zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CSK 313/18 POSTANOWIENIE Dnia 29 stycznia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Teresa Bielska-Sobkowicz w sprawie z wniosku P. N. przy uczestnictwie E. F.-N. o podział majątku wspólnego, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 stycznia 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestniczki postepowania od postanowienia Sądu Okręgowego w G. z dnia 21 listopada 2017 r., sygn. akt III Ca […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od skarżącej na rzecz wnioskodawcy 5417 (pięć tysięcy czterysta siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
2 UZASADNIENIE W związku ze skargą kasacyjną uczestniczki E. F.-N. od postanowienia Sądu Okręgowego w G. z dnia 21 listopada 2017 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek umożliwiających realizację publicznoprawnych funkcji skargi kasacyjnej. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne. Nie w każdej zatem sprawie, nawet w takiej, w której rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy wadliwej wykładni prawa, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Podkreślenia wymaga, że Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca oparła na przesłankach uregulowanych w art. 3989 § 1 pkt 1, 2 i 4 k.p.c. Przesłanki te nie zostały spełnione. Powołanie się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), a więc zagadnienia, które wiąże się z określonym przepisem prawnym i którego wyjaśnienie ma znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, ale także dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw, wymaga jego precyzyjnego sformułowania i wskazania argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen
3 (zob. m. in. postanowienie SN z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11). Chodzi przy tym o zagadnienie nowe, którego wyjaśnienie przyczyni się do rozwoju jurysprudencji. Powołanie się na potrzebę wykładni wymaga wykazania, że określony przepis prawa, mimo iż budzi poważne wątpliwości, nie doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane przez skarżącą rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć (zob. postanowienia SN z dnia 13 czerwca 2008 r., sygn. akt III CSK 104/08, z dnia 28 marca 2007 r., sygn. akt II CSK 84/07, www.sn.pl). Skarżącą obciążał obowiązek przedstawienia odrębnej i pogłębionej argumentacji prawnej, zawierającej szczegółowy opis tego, na czym polegają poważne wątpliwości interpretacyjne (por. postanowienia SN z dnia 8 lipca 2009 r., sygn. akt I CSK 111/09, z dnia 12 grudnia 2008 r., sygn. akt II PK 220/08, www.sn.pl). Wątpliwości skarżącej odnoszą się do art. 45 § 1 k.r.o., w tym do problemu rozliczania darowizn dokonanych pomiędzy małżonkami w sprawie o podział majątku dorobkowego, w szczególności zaś, czy darowiznę można uznać za nakład poczyniony z majątku wspólnego na majątek osobisty małżonka obdarowanego, podlegający rozliczeniu w oparciu o normę prawną uregulowaną w powyższym przepisie. Nie budzi jednak wątpliwości kierunek wykładni przyjęty przez Sąd Okręgowy. Rozliczeniu na podstawie wyżej wskazanej normy podlegają korzyści majątkowe, przysporzenia majątkowe, przesunięcia majątkowe, przesunięcia aktywów, czy świadczenia z majątku wspólnego małżonków na majątek osobisty małżonka. Kwestia ta była wielokrotnie przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego (por. np. wyrok SN z dnia 15 lutego 2012 r., sygn. akt I CNP 25/11, www.sn.pl, postanowienia SN z dnia 17 czerwca 2010 r., sygn. akt III CSK 274/09, OSNC Zbiór Dodatkowy A/2011, poz. 9, z dnia 9 maja 2003 r., sygn. akt V CKN 363/01, nie publ., z dnia 21 października 1998 r., sygn. akt II CKU 56/98, nie publ., z dnia 10 lipca 1976 r., sygn. akt III CRN 126/76, OSNC 1977, nr 4, poz. 73,
4 uchwałę SN z dnia 2 marca 1972 r., sygn. akt III CZP 100/71, OSNC 1972, nr 7-8, poz. 129). Powołanie się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej wymaga wykazania niewątpliwej, widocznej na pierwszy rzut oka, bez konieczności głębszej analizy, sprzeczności wyroku z przepisami prawa niepodlegającymi różnej wykładni (por. m. in. postanowienia SN z dnia 8 marca 2002 r., sygn. akt I PKN 341/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100, z dnia 10 stycznia 2003 r., sygn. akt V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49). Jedynymi przepisami, które skarżąca sprecyzowała w ramach tej przyczyny kasacyjnej są art. 211 k.c. w związku z art. 623 k.p.c. Skarżąca, argumentując wystąpienie tej przesłanki podniosła również szereg zastrzeżeń wobec zaskarżonego orzeczenia, których jednak nie związała ze skonkretyzowanymi przepisami prawa. Mając również je na uwadze, bez konieczności ich powielania, należy zauważyć, że uzasadnienie tej przesłanki nie zawiera jednak takiej argumentacji, która wsparłaby tezę o rażącym naruszeniu prawa w ustalonym stanie faktycznym, skutkującym oczywistym uzasadnieniem skargi. Sposób podziału majątku wspólnego w realiach niniejszej sprawy nie budzi zasadniczych wątpliwości. Należy zwrócić uwagę na wnioski apelacji skarżącej - po ewentualnym podziale w naturze część nieruchomości przypadłaby również jej, zatem uzyskanie tej nieruchomości było przez nią objęte żądaniem. Wobec powyższego, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 520 § 3 k.p.c. jw
Powiązane orzeczenia
- V CSK 453/15 2016-02-18Czy Sąd Najwyższy powinien przyjąć do rozpoznania skargę kasacyjną w sprawie o podział majątku wspólnego, jeśli skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliw…
- III CSK 61/21 2021-07-09Czy skarga kasacyjna w sprawie o podział majątku wspólnego może zostać przyjęta do rozpoznania, gdy uczestnik postępowania opiera ją na przesłance oczywistej zasadności, a zarzuty dotyczą naruszenia przepisów o ustalaniu…
- I CSK 3413/24 2025-06-11Czy skarga kasacyjna dotycząca ustalenia nierównych udziałów w majątku dorobkowym, mimo trwania formalnego związku małżeńskiego, ale faktycznego rozkładu pożycia przez 25 lat, spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpozna…
- I CSK 632/16 2017-04-04Czy skarga kasacyjna w sprawie o podział majątku wspólnego spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności czy podniesiono istotne zagadnienie prawne lub czy skarga jest oczywiście uz…
- I CSK 4123/23 2024-10-24Czy skarga kasacyjna w sprawie o podział majątku wspólnego, dotycząca wykładni przepisów o czynnościach prawnych dokonywanych przez jednego z małżonków po ustanowieniu rozdzielności majątkowej, spełnia przesłanki do przy…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 1art. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 45 § 1 KROart. 211 KCart. 623 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 520 § 3 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy