V CSK 353/16

Sygn. akt V CSK 353/16 POSTANOWIENIE Dnia 22 grudnia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marta Romańska w sprawie z powództwa M. Spółki z o.o. z siedzibą w K., J. W. ,reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego W. W. i K. W. , reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego W. W. przeciwko Skarb Państwa-Prokuratura Apelacyjna w (…) o wydanie rzeczy, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 22 grudnia 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej powódek J. W. i K. W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 26 listopada 2015 r., sygn. akt I ACa (…), 1/ odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2/ zasądza od powódek J. W. i K. W., obu reprezentowanych przez przedstawiciela ustawowego W. W., na rzecz Skarbu Państwa Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwoty po 7.200 (siedem tysięcy dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 2 UZASADNIENIE Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Obowiązkiem skarżącego jest sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do tych przesłanek (art. 3984 § 2 k.p.c.), gdyż tylko wtedy może być osiągnięty cel wymagań przewidzianych w art. 3984 § 2 k.p.c. Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wynika z oceny, czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają tym, o których jest mowa w art. 3989 § 1 k.p.c. Powódki powołały się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), które przedstawiły w formie pytania, czy osobie trzeciej może przysługiwać wobec Skarbu Państwa, reprezentowanego przez właściwe statio fisci, roszczenie o wydanie (windykacyjne, wydobywcze, art. 222 § 1 k.c.) rzeczy zajętych w postępowaniu karnym, co do których prokurator (lub sąd) wydał postanowienie o zabezpieczeniu majątkowym na mieniu podejrzanego lub oskarżonego (art. 291 § 1 w zw. z art. 293 § 1 k.p.k.)? Przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w związku z występowaniem w sprawie istotnego zagadnienia prawnego wymaga przedstawienia problemu o charakterze abstrakcyjnym, nierozstrzygniętego w dotychczasowym orzecznictwie i wymagającego pogłębionej wykładni (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 2 października 2001 r., I PKN 129/01, OSNP 2003, nr 18, poz. 436). Skarżący powinien to zagadnienie sformułować oraz przedstawić argumentację jurydyczną uzasadniającą tezę o możliwości rozbieżnych ocen prawnych w związku ze stosowaniem przepisów, na tle których zagadnienie powstało. Zagadnienie to powinno być „istotne” z uwagi na wagę przedstawionego przez skarżącego problemu interpretacyjnego dla systemu prawa. Skoro jednak skarga kasacyjna wnoszona jest w konkretnej sprawie, to zarówno charakter zgłoszonego w niej roszczenia, jak i ustalony przez sądy meriti stan faktyczny, którym Sąd Najwyższy byłby związany przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej 3 (art. 3983 § 3 i art. 39813 § 2 k.p.c.), musi pozostawać w związku z przedstawionym przez skarżącego zagadnieniem prawnym i pozwalać na jego rozstrzygnięcie. Nie może być żadnych wątpliwości co do tego, że osoba fizyczna może zgłosić przeciwko Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez właściwe statio fisci roszczenie windykacyjne. Problemem w niniejszej sprawie było jednak to, że roszczenie takie zostało zgłoszone przeciwko statio fisci mającemu status organu procesowego, który zajął ruchomości objęte żądaniem pozwu na podstawie właściwego tytułu wykonawczego i z powołaniem się na przepisy upoważniające go do skierowania do tych rzeczy czynności w ramach postępowania zabezpieczającego. Same skarżące w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wymieniły wypowiedzi Sądu Najwyższego, z których można wyprowadzić wniosek, że skoro w przepisach procedury karnej określone zostały zasady zabezpieczenia należności pieniężnych, o których może orzec sąd w postępowaniu karnym i skoro przewidziane w nich zostało domniemanie pozwalające na objęcie zabezpieczeniem rzeczy pozostających w posiadaniu lub stanowiących własność osoby trzeciej, to nie można skutecznie domagać się wydania przedmiotu zabezpieczenia bez obalenia tego domniemania na przepisanej prawem drodze (por. wyrok Sądu Najwyższego z 20 stycznia 2015 r., V CSK 210/14, nie publ.). Zagadnienie sformułowane przez skarżące nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie i z tej przyczyny, że Sąd drugiej instancji w uwzględnieniu apelacji pozwanego zmienił ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji i zakwestionował jego stanowisko, jakoby złoto, którego dotyczy żądanie pozwu zostało powódkom darowane przed wydaniem postanowienia o zabezpieczeniu prokuratorskim. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c. oraz - co do kosztów postępowania - art. 98 k.p.c. w zw. z art. 39821 i art. 391 § 1 k.p.c., § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. poz. 1804), orzeczono jak w postanowieniu. aj 4