V CSK 427/15

WyrokIzba Cywilna2016-01-27

Skład orzekający: Irena Gromska-Szuster

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzut przedawnienia roszczenia, podniesiony w celu uchylenia się od obowiązku prawnego, może zostać uznany za nadużycie prawa w rozumieniu art. 5 k.c. i w konsekwencji nieuwzględniony przez sąd?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że skarżąca nie wykazała istnienia istotnego zagadnienia prawnego. Kwestia nieuwzględnienia zarzutu przedawnienia z uwagi na jego charakter jako nadużycia prawa (art. 5 k.c.) była już wielokrotnie rozstrzygana przez Sąd Najwyższy, a skarżąca nie wykazała potrzeby ponownego zajęcia się tym zagadnieniem. Ponadto, skarżąca nie podniosła w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 5 k.c., co uniemożliwiłoby Sądowi Najwyższemu rozpatrzenie tej kwestii nawet po przyjęciu skargi.
Stan faktyczny
Powód dochodził zapłaty od pozwanego. Sąd pierwszej instancji oddalił powództwo, uwzględniając zarzut przedawnienia podniesiony przez pozwanego. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok, uwzględniając częściowo apelację powoda i zasądzając kwotę od pozwanego, uznając zarzut przedawnienia za nadużycie prawa w rozumieniu art. 5 k.c. Pozwany złożył skargę kasacyjną, opartą na zarzucie naruszenia art. 117 § 2 k.c. i wskazując jako przesłankę przyjęcia skargi istotne zagadnienie prawne związane z możliwością nieuwzględnienia zarzutu przedawnienia jako nadużycia prawa.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od strony pozwanej na rzecz powoda zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CSK 427/15 POSTANOWIENIE Dnia 27 stycznia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Irena Gromska-Szuster w sprawie z powództwa A. K. przeciwko F. […] S.A. w W. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 stycznia 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 18 marca 2015 r., sygn. akt I ACa […], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2) zasądza od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 1800 zł (jeden tysiąc osiemset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 18 marca 2015 r. Sąd Apelacyjny w […], uwzględniając częściowo apelację powoda, zmienił wyrok Sądu pierwszej instancji oddalający powództwo i zasądził od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 167 131,24 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 30 lipca 2013 r., oddalił powództwo i apelację w pozostałej części i orzekł o kosztach procesu. Sąd Apelacyjny, odmiennie niż Sąd pierwszej instancji, nie uwzględnił podniesionego przez stronę pozwaną zarzutu przedawnienia roszczenia uznając, że w okolicznościach sprawy podniesienie tego zarzutu stanowi nadużycie prawa w rozumieniu art. 5 k.c. i jako sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, nie korzysta z ochrony. 2 W skardze kasacyjnej opartej jedynie na zarzucie naruszenia art. 117 § 2 k.c. przez błędną wykładnię, strona pozwana, jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, wskazała przesłankę przedsądu określoną w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. stwierdzając, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne „związane z możliwością nieuwzględnienia zarzutu przedawnienia z uwagi na uznanie, że zarzut taki stanowi nadużycie prawa po stronie dłużnika powołującego się na taki zarzut w celu uchylenia się od obowiązku wynikającego z określonego stosunku prawnego, w szczególności o charakterze obligacyjnym”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z jednolitym stanowiskiem Sądu Najwyższego, skarżący, który jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazał przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. powinien przedstawić występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne przez jego odpowiednie sformułowanie jako abstrakcyjnego pytania prawnego, wskazać przepis prawa, na tle którego powstało oraz przedstawić w pogłębionym wywodzie prawnym kontrowersje i rozbieżne oceny prawne, jakie zagadnienie wywołuje, ze wskazaniem propozycji ich rozwiązania oraz wykazać, że są one tak poważne, istotne i uniwersalne, że wymagają zajęcia stanowiska przez Sąd Najwyższy koniecznego zarówno do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy jak i dla rozwoju judykatury (porównaj między innymi postanowienia z dnia 10 maja 2001 r. II CZ 35/01, OSNC 2002/1/11, z dnia 7 czerwca 2005 r. V CSK 3/05 i z dnia 13 lipca 2007 r. III CSK 180/07, niepubl.). Skarżąca nie wykazała tych okoliczności. Pytanie nie zostało sformułowane w sposób poprawny, nie wskazano przepisu prawa, na tle którego powstało ani kontrowersji czy rozbieżnych ocen prawnych jakie wywołuje. Przede wszystkim jednak nie wykazano konieczności wypowiedzenia się Sądu Najwyższego w tym przedmiocie. Kwestia oceny zarzutu przedawnienia roszczenia w aspekcie nadużycia prawa, przewidzianego w art. 5 k.c., była już wielokrotnie przedmiotem wypowiedzi Sądu Najwyższego, które przytoczyła sama skarżąca, nie wskazując jednocześnie dlaczego uważa, że Sąd Najwyższy powinien się wypowiedzieć w tym zakresie po raz kolejny. Niewątpliwie nie jest to konieczne ani z punktu 3 widzenia interesu publicznego, skoro Sąd Najwyższy rozwiązał już przedstawione zagadnienie prawne, ani w celu prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, gdyż skarżąca nie zgłosiła w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 5 k.c. Tym samym, nawet w razie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, Sąd Najwyższy, związany podstawami skargi kasacyjnej( art. 39813 § 1 k.p.c.), nie mógłby podejmować tych kwestii. Biorąc wszystko to pod uwagę należało na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie znajdując także okoliczności, które w ramach przedsądu Sąd Najwyższy obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98, w zw. z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. l.n

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 5 KCart. 117 § 2 KCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 39813 § 1 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 98art. 108 § 1art. 391 § 1art. 39821 KPC§ 2§ 1 pkt 1§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy