V CSK 479/16

WyrokIzba Cywilna2017-02-14

Skład orzekający: Maria Szulc

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy omyłkowy brak przeniesienia hipoteki łącznej z macierzystej księgi wieczystej do nowo założonej księgi wieczystej powstałej w wyniku wyodrębnienia lokalu, stanowi wykreślenie hipoteki bez ważnej podstawy prawnej w rozumieniu art. 95 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że przedstawione zagadnienie prawne nie spełnia przesłanek określonych w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Wskazał, że kwestia omyłkowego braku przeniesienia hipoteki łącznej była już przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego, który konsekwentnie nie podzielał poglądu, że takie zdarzenie jest równoznaczne z wykreśleniem hipoteki bez ważnej podstawy prawnej. Dominujący pogląd orzecznictwa Sądu Najwyższego usuwa potrzebę rozważania tego zagadnienia w aspekcie rozwoju judykatury.
Stan faktyczny
Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną uczestniczki B. F. od postanowienia Sądu Okręgowego w K. dotyczącego wpisu hipoteki łącznej w księdze wieczystej. Skarżąca wniosła o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, powołując się na zagadnienie prawne dotyczące omyłkowego braku przeniesienia hipoteki łącznej do nowo założonej księgi wieczystej. Sąd Najwyższy badał, czy takie zdarzenie można uznać za wykreślenie hipoteki bez ważnej podstawy prawnej.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CSK 479/16 POSTANOWIENIE Dnia 14 lutego 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maria Szulc w sprawie z urzędu przy uczestnictwie […] Banku […] S.A. w W., M. […] Sp. z o.o., spółki komandytowej w M. oraz B. F. o wpis hipoteki łącznej w księdze wieczystej, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 lutego 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestniczki B. F. od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 13 listopada 2015 r., sygn. akt III Ca [...], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Skarga kasacyjna jest szczególnym środkiem odwoławczym, którego wymogi określa art. 3984 § 1 i 2 k.p.c. wskazując na jej cechy konstrukcyjne i nakładając na skarżącego obowiązek zawarcia w skardze wniosku o przyjęcie do rozpoznania oraz jego uzasadnienia. Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające jej przyjęcie do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie, zaś cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie przez skarżącego istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym. 2 W przypadku powołania we wniosku przesłanki określonej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. należy sformułować zagadnienie prawne oraz przedstawić odrębną, pogłębioną argumentację prawną wskazującą na zaistnienie powołanej okoliczności uzasadniającej przyjęcie skargi do rozpoznania (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz. 151, z dnia 23 listopada 2010 r., II CSK 344/10, nie publ.). Zarówno treść przedstawionych zagadnień prawnych, jak i argumentacja skarżącej powołana w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie prowadzi do stwierdzenia, że wystąpiła przesłanka określona w punkcie pierwszym. Powołanie się bowiem na jej zaistnienie wymaga wykazania, że przedstawione zagadnienie prawne cechuje się nowością i dotychczas nie zostało wyjaśnione i rozwiązanie w orzecznictwie. W obszernym uzasadnieniu wniosku skarżąca przedstawiła poglądy doktryny i orzecznictwa wywodząc z nich wniosek o rozbieżności stanowisk, zwłaszcza w kwestii oceny, czy omyłkowy brak przeniesienia hipoteki łącznej z macierzystej księgi wieczystej do nowozałożonej księgi wieczystej powstałej w wyniku wyodrębnienia lokalu, jest wykreśleniem hipoteki bez ważnej podstawy prawnej w świetle art. 95 u.k.w.h. Kwestia ta była jednak przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego, który kontynuując linię orzeczniczą wyznaczoną postanowieniami z dnia 13 kwietnia 2005 r., IV CSK 469/04, nie publ., z dnia 8 marca 2007 r., III CSK 356/06 (nie publ.), z dnia 18 lutego 2010 r., II CSK 406/09 (nie publ.), czy z dnia 11 lutego 2016 r., V CSK 375/15 nie publ.) nie podzielił poglądu, że brak przeniesienia obciążenia przez nie dokonanie wpisu hipoteki do księgi wieczystej wydzielonej nieruchomości jest równoznaczny z wykreśleniem hipoteki bez ważnej podstawy prawnej, o którym mowa w art. 95 u.k.w.h. W konsekwencji stwierdził, że przeniesienie obciążeń (hipoteki łącznej) na podstawie art. 24 ust. 3 u.k.w.h. w zw. z art. 91 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 listopada 2013 r. w sprawie zakładania i prowadzenia w systemie informatycznym (Dz. U. 2013 r., poz. 1411) następuje z urzędu i może być dokonane także po zbyciu na rzecz osoby trzeciej wydzielonej części nieruchomości, zaś osobie trzeciej przysługuje ochrona na podstawie art. 5 u.k.w.h. realizowana przez wytoczenie powództwa w oparciu 3 o art. 10 u.k.w.h. (postanowienie z dnia 19 października 2016 r., V CSK 128/16, nie publ.). Ten pogląd trzeba uznać za dominujący w orzecznictwie Sądu Najwyższego, co usuwa potrzebę rozważenia przedstawionych zagadnień zarówno w aspekcie konieczności prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, jak i rozwoju judykatury. Jak wskazał bowiem Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 9 lipca 2013 r. V CSK 364/12 (nie publ.) przyjęcie do rozpoznania i rozpoznanie skargi kasacyjnej uzasadnione jest ustrojowo i procesowo jest jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane funkcje publicznoprawne. Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 w zw. z 13 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego nie orzeczono, bo wniosek zgłoszony przez uczestnika w odpowiedzi na skargę kasacyjną nie dotyczy etapu przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. jw l.n

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3984 § 1art. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 95art. 24 ust. 3art. 91 ust. 2art. 5art. 10art. 3989 § 2§ 1§ 2§ 1 pkt 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy