V CSK 544/16

WyrokIzba Cywilna2017-03-28

Skład orzekający: Krzysztof Strzelczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie art. 149 § 2 k.p.c. poprzez niezawiadomienie uczestnika postępowania o terminie odroczonego posiedzenia, mimo obecności jego pełnomocnika, stanowi nieważność postępowania w rozumieniu art. 379 pkt 2 k.p.c. i uzasadnia przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że w sprawie nie zachodziły przesłanki z art. 398^9 § 1 k.p.c. W szczególności, Sąd uznał, że obecność pełnomocnika na posiedzeniu, na którym odroczono sprawę i wyznaczono nowy termin, czyni zbędnym doręczanie zawiadomienia o tym terminie bezpośrednio uczestnikowi postępowania, nawet jeśli był on nieobecny na poprzednim posiedzeniu. Nie można mówić o nieważności postępowania w sytuacji, gdy pełnomocnik był obecny i został poinformowany o terminie.
Stan faktyczny
Wierzyciel i Zakład Ubezpieczeń Społecznych złożyli wnioski o orzeczenie zakazu przewidzianego w Prawie upadłościowym i naprawczym wobec A. J. R. Sąd pierwszej instancji odroczył posiedzenie, wyznaczając nowy termin i ostateczny termin na przesłuchanie stron. Uczestnik postępowania nie stawił się na posiedzeniu, ale obecny był jego pełnomocnik. Sąd pierwszej instancji wydał postanowienie kończące postępowanie. Pełnomocnik uczestnika złożył skargę kasacyjną, zarzucając nieważność postępowania z powodu naruszenia art. 149 § 2 k.p.c.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CSK 544/16 POSTANOWIENIE Dnia 28 marca 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Strzelczyk w sprawie z wniosku wierzyciela R. Sp. z o.o. w W. przeciwko A. J. R. o orzeczenie zakazu przewidzianego w art. 373 Prawa upadłościowego i naprawczego oraz sprawy z wniosku Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. przeciwko A. J. R. o orzeczenie zakazu przewidzianego w art. 373 Prawa upadłościowego i naprawczego (poprzednia sygn. VIII Gzd (…)) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 marca 2017 r., skargi kasacyjnej uczestnika postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 12 maja 2016 r., sygn. akt X Ga (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. 2 W sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek uzasadniających przyjęcie wniesionej skargi kasacyjnej do rozpoznania. Skarżący opiera wniosek o przyjęcie skargi na nieważności postępowania i powiązanym z nią zagadnieniem dotyczącym skutków niezawiadomienia strony postępowania o posiedzeniu jawnym poprzez doręczenie wezwania na podstawie art. 149 § 2 k.p.c. Stanowiska tego nie sposób jednak podzielić. W sprawie nie można mówić o występowaniu przed sądem pierwszej instancji nieważności postępowania. Sąd pierwszej instancji odroczył posiedzenie w dniu 19 października 2015 r. na dzień 2 listopada 2015 r., celem umożliwienia uczestnikowi udziału w postępowaniu; jednocześnie na podstawie art. 242 k.p.c. oznaczył też na 2 listopada 2015 r. ostateczny termin na przeprowadzenie dowodu z przesłuchania stron (uczestników). W posiedzeniu tym uczestniczył pełnomocnik skarżącego. Na posiedzeniu w dniu 2 listopada 2015 r. uczestnik się nie stawił bez uzasadnienia, choć obecny był jego pełnomocnik. W tym dniu Sąd wydał postanowienie kończące postępowanie w sprawie. Skarżący zarzuca nieważność postępowania powołując się na naruszenie art. 149 § 2 k.p.c., który nakazuje zawiadomić o kolejnym terminie posiedzenia uczestnika, który nie był obecny na posiedzeniu. Poglądu skarżącego nie sposób podzielić. Rzeczywiście art. 149 § 2 k.p.c. nakazuje powiadomić o posiedzeniach jawnych stronę nieobecną na poprzednim posiedzeniu przez wezwanie. Przepis ten musi być jednak powiązany z wykładnią art. 133 § 3 k.p.c., który nakazuje dokonywać doręczeń pełnomocnikowi w sytuacji, w której go ustanowiono. Skoro więc pełnomocnik był obecny na posiedzeniu, zbędne byłoby doręczanie mu zawiadomienia o terminie odroczonego posiedzenia, skoro został o tym terminie powiadomiony przez ogłoszenie (art. 149 § 2 zd. 2 k.p.c.). Art. 149 § 2 zd. 2 k.p.c. nie uchyla zatem obowiązku dokonywania doręczeń pełnomocnikowi (por. wyrok SN z 22 września 1982 r., II CR 177/82, OSP 1983, nr 6, poz. 122). Jedynie w sytuacji, gdyby sąd uznawał obecność uczestnika za konieczną musiałby mu doręczyć zawiadomienie osobiście. Tak jednak nie było, gdyż uczestnik w żadnym swym stanowisku nie wnosił o dopuszczenie dowodu z przesłuchania stron (uczestnika), a tylko w takim przypadku można by uznać konieczność jego osobistego uczestnictwa. 3 Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 1 k.p.c. a contrario). aj

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 373art. 3989 § 1 KPCart. 149 § 2 KPCart. 242 KPCart. 133 § 3 KPCart. 149 § 2§ 1§ 2§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy