V CSK 557/15
WyrokIzba Cywilna2016-03-10
Skład orzekający: Mirosław Bączyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieje potrzeba wykładni przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących służebności przesyłu, uzasadniająca przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, stwierdzając, że nie zachodzi potrzeba wykładni przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących służebności przesyłu. Sformułowanie "odpowiedniego wynagrodzenia" w art. 3052 § 2 k.c. jest na tyle pojemne, że pozwala na indywidualizację przez sąd orzekający rozmiaru przyznanego wynagrodzenia na podstawie ustaleń faktycznych w konkretnej sprawie.Stan faktyczny
Wnioskodawcy złożyli skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego, które zmieniło postanowienie Sądu Rejonowego w przedmiocie ustanowienia służebności przesyłu. Skarga kasacyjna opierała się na zarzutach naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego, w tym art. 3052 § 2 k.c. Wnioskodawcy argumentowali, że istnieje potrzeba wykładni wskazanych przepisów Kodeksu cywilnego, co stanowi przesłankę przyjęcia skargi do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i stwierdził, że koszty postępowania kasacyjnego ponoszą uczestnicy postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CSK 557/15 POSTANOWIENIE Dnia 10 marca 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosław Bączyk w sprawie z wniosku I. W. i D. W. przy uczestnictwie T. […] Spółki Akcyjnej w K. o ustanowienie służebności przesyłu, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 marca 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawców od postanowienia Sądu Okręgowego w G. z dnia 6 maja 2015 r., sygn. akt III Ca […], III Ca [X], 1. odmawia przyjęcia skargi do rozpoznania; 2. stwierdza, że uczestnicy postępowania ponoszą koszty postępowania kasacyjnego związane ze swym udziałem w sprawie. UZASADNIENIE Wnioskodawcy złożyli skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 6 maja 2015 r., w którym zmieniono postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 31 lipca 2014 r. W postanowieniu tym ustanowiono na rzecz uczestnika postępowania służebność przesyłu w sposób opisany w pkt 1 sentencji tego postanowienia za odpowiednim wynagrodzeniem (pkt 2 sentencji, k. 765 akt sprawy; t. IV). W skardze kasacyjnej wnioskodawców podnoszono naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego (art. 382 k.p.c.; art. 305 § 2 k.c. w zw. z art. 509 w zw. z art. 50 i w zw. z art. 47 § 1 k.c.; art. 3052 § 2 w zw. z art. 363 § 2 k.c.). Motywując wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wnioskodawcy,
2 stwierdzali, że istnieje potrzeba wykładni przepisów k.c. wskazanych na s. 3-4 skargi (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Analizując treść uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, treść skargi kasacyjnej i zawartą w nim prawną motywację wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz treść odpowiedzi uczestnika postępowania na skargę kasacyjną wnioskodawcy, Sąd Najwyższy stwierdził, że – wbrew stanowisku skarżącego – w rozpoznanej sprawie nie występują przesłanka przyjęcia skargi do rozpoznania, przewidziana w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Nie występuje bowiem potrzeba wykładni przepisów wskazywany na s. 3 i n. skargi. Zgodnie z art. 3052 § 2 k.c., jeżeli przedsiębiorca odmawia zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu, a jest ona konieczna do korzystania z urządzeń określonych w art. 49 § 1 k.c., właściciel nieruchomości może żądać odpowiedniego wynagrodzenia w zamian za ustanowienie służebności przesyłu. Formuła „odpowiedniego wynagrodzenia” jest na tyle pojemna, że pozwala na odpowiednią indywidualizację przez Sąd orzekający rozmiaru przyznanego właścicielowi wynagrodzenia na podstawie dokonanych ustaleń faktycznych w konkretnej sprawie. W judykaturze Sądu Najwyższego dokonywane są pewne uogólnienia w tym zakresie, tj. poszukiwanie miarodajnych kryteriów wyznaczających rozmiaru wynagrodzenia. Oznacza, że pozostawiono sądom meriti swobodę polegającą na indywidualizacji ocen w tym zakresie, formułowanych na tle określonego stanu faktycznego (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 lutego 2013 r., IV CSK 440/12, nie publ.). Nie można zatem twierdzić, że Sąd Okręgowy posłużył się w tej mierze kryteriami, które nie mieszczą się w treści art. 3052 § 2 k.c., skoro zaznaczył, iż miarodajnym kryterium ustalenia wynagrodzenia za ustanowienie służebności jest obniżenie użyteczności wobec niemożności korzystania z obciążonej części nieruchomości w sposób przewidziany w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Ma ono stanowić ekwiwalent korzyści, jakich właściciel nieruchomości zostaje pozbawiony w związku z jej obciążeniem. W tej sytuacji Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).
3 O kosztach postępowania orzeczono stosownie do art. 308 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. i art. 520 § 1 k.p.c. l.n
Powiązane orzeczenia
- II CSK 769/17 2018-05-10Czy w sprawie o ustanowienie służebności przesyłu, pojęcie odpowiedniego wynagrodzenia z tytułu ustanowienia służebności przesyłu budzi poważne wątpliwości lub wywołuje rozbieżności w orzecznictwie, uzasadniające przyjęc…
- IV CSK 659/13 2014-04-16Czy istnieją podstawy do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w sprawie o ustanowienie służebności przesyłu, gdy skarżący powołuje się na rozbieżności w wykładni pojęcia „odpowiedniego” wynagrodzenia?
- II CSK 617/16 2017-03-28Czy kwestia możliwości określenia wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu jako świadczenia okresowego, a nie wyłącznie jednorazowego, stanowi istotne zagadnienie prawne lub wymaga wykładni przepisów budzących…
- V CSK 19/17 2017-06-20Czy w sprawie o ustanowienie służebności przesyłu sąd jest związany stanowiskiem uczestnika postępowania co do rodzaju i wysokości wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu, w sposób uniemożliwiający przyznanie…
- II CSK 165/14 2014-10-08Czy skarga kasacyjna dotycząca ustalenia wynagrodzenia za służebność przesyłu powinna zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli skarżący powołuje się na rozbieżności w orzecznictwie i oczywistą zasadność skargi?
Powołane przepisy
art. 382 KPCart. 305 § 2 KCart. 509art. 50art. 47 § 1 KCart. 3052 § 2art. 363 § 2 KCart. 3989 § 1 pkt 2 KPCart. 3052 § 2 KCart. 49 § 1 KCart. 3989 § 2 KPCart. 308 § 1 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy