V CSK 626/16
WyrokIzba Cywilna2017-05-17
Skład orzekający: Krzysztof Strzelczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy reprezentacja osoby ubezwłasnowolnionej przez opiekuna prawnego w postępowaniu o dział spadku, bez uzyskania zgody sądu opiekuńczego, stanowi istotne zagadnienie prawne lub nieważność postępowania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że reprezentacja osoby ubezwłasnowolnionej przez opiekuna prawnego w postępowaniu o dział spadku, bez uzyskania zgody sądu opiekuńczego, nie stanowi istotnego zagadnienia prawnego ani nie powoduje nieważności postępowania. W ocenie Sądu, czynności procesowe opiekuna w tym postępowaniu nie miały bezpośredniego wpływu na sytuację osobistą lub majątkową osoby ubezwłasnowolnionej, a rozstrzygnięcie sądu opierało się na jego własnych ustaleniach.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył skargę kasacyjną od postanowienia sądu okręgowego w sprawie o dział spadku. Skarżący podniósł, że uczestnik postępowania, osoba ubezwłasnowolniona, był reprezentowany przez swojego opiekuna prawnego bez uzyskania zgody sądu opiekuńczego, co miało stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania. Sąd Najwyższy rozpatrywał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CSK 626/16 POSTANOWIENIE Dnia 17 maja 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Strzelczyk w sprawie z wniosku J. K. przy uczestnictwie A. K., reprezentowanego przez opiekuna prawnego B. K. o dział spadku, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 maja 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestnika od postanowienia Sądu Okręgowego w B. z dnia 5 listopada 2015 r., sygn. akt II Ca (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek uzasadniających przyjęcie wniesionej skargi kasacyjnej do rozpoznania. Skarżący opiera wniosek o przyjęcie skargi na występowaniu istotnego zagadnienia prawnego związanego z uprawnieniem opiekuna do reprezentacji osoby ubezwłasnowolnionej w toku postępowania o dział spadku i związanej z tym zagadnieniem nieważności postępowania. Stanowiska tego nie sposób jednak podzielić. Skarżący uznaje, że żona uczestnika A. K., jako opiekun ubezwłasnowolnionego powinna była uzyskać zgodę na reprezentację tego uczestnika udzieloną przez sąd opiekuńczy. Wynika to z założenia, że reprezentacja ubezwłasnowolnionego w toku postępowania o dział spadku, stanowi „ważniejszą sprawę" w rozumieniu art. 156 w zw. z art. 175 k.r.o. Nie można jednak uznać, że kwestia ta stanowi istotne zagadnienie prawne, gdyż w okolicznościach sprawy brak było jakiejkolwiek czynności, do której konieczna byłaby zgoda sądu opiekuńczego. Uczestnik A. K. był reprezentowany przez swojego opiekuna, który dokonywał czynności procesowych i składał oświadczenia faktyczne w trakcie postępowania. Sąd w postępowaniu o dział spadku nie jest zaś związany wnioskami i oświadczeniami uczestników za wyjątkiem zawarcia ugody lub zgodnego wniosku o dział (art. 622 § 2 w zw. z art. 688 k.p.c.). Rozstrzygnięcie sądu wynikało więc jedynie z poczynionych ustaleń, w tym także z urzędu co do składu i wartości majątku spadkowego (art. 684 k.p.c.). Czynności uczestników, choć były sądowi pomocne przy rozstrzygnięciu sprawy, nie miały bezpośredniego wpływu na sytuację osobistą lub majątkową osoby ubezwłasnowolnionej. Trudno
3 więc uznać, że postępowanie prowadzone z udziałem prawnego opiekuna było dotknięte nieważnością. Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 1 k.p.c. a contrario). jw l.n
Powiązane orzeczenia
- I CSK 764/22 2022-05-26Czy skarga kasacyjna w sprawie o dział spadku i zniesienie współwłasności powinna zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
- IV CSK 434/19 2019-12-18Czy rozporządzenie przez spadkobiercę udziałem w przedmiocie należącym do spadku przed działem spadku, bez zachowania formy szczególnej przewidzianej dla oświadczenia darczyńcy, powoduje nieważność takiej czynności prawn…
- II CSK 420/19 2020-05-20Czy niewzięcie przez zainteresowanego udziału w postępowaniu nieprocesowym skutkuje jego nieważnością, a jeśli tak, to czy dotyczy to również osób, które nie stały się uczestnikami postępowania?
- II CSK 256/17 2017-10-30Czy w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku uczestnik jest zobowiązany składać wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, czy też sąd powinien w tym zakresie działać z urzędu, a jeśli taki wniosek złożono w…
- III CSK 334/16 2017-04-21Czy zagadnienie prawne dotyczące sposobu ustalenia istnienia stanu wyłączającego świadome albo swobodne podjęcie decyzji i wyrażenie woli na potrzeby postępowania spadkowego, w kontekście zdolności testowania, stanowi is…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 156art. 175 KROart. 622 § 2art. 688 KPCart. 684 KPC§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy