V CSK 81/19
WyrokIzba Cywilna2019-07-04
Skład orzekający: Kazimierz Zawada
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy polskie kościelne osoby prawne stanowią odpowiednik niemieckich i gdańskich kościelnych osób prawnych w rozumieniu art. 2 ust. 4 dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich, co mogłoby stanowić podstawę do uznania skargi kasacyjnej za oczywiście uzasadnioną?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że zarzut naruszenia art. 2 ust. 4 dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich nie spełnia przesłanki oczywistej zasadności. Wnioskodawczyni błędnie interpretowała pojęcie "oczywistej zasadności" skargi kasacyjnej, która wymaga, aby zaskarżone orzeczenie było niewątpliwie sprzeczne z przepisami prawa lub wydane w wyniku oczywistej błędnej wykładni lub zastosowania prawa, bez potrzeby głębszej analizy jurydycznej.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni złożyła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego, które oddaliło jej wniosek o założenie księgi wieczystej i wpis własności. Zarzuciła naruszenie art. 2 ust. 4 dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich, twierdząc, że polskie kościelne osoby prawne powinny być uznane za odpowiednik niemieckich i gdańskich osób prawnych w rozumieniu tego przepisu. Wnioskodawczyni wniosła o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, wskazując na jej oczywistą zasadność.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od wnioskodawczyni na rzecz Skarbu Państwa kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CSK 81/19 POSTANOWIENIE Dnia 4 lipca 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Zawada w sprawie z wniosku Archidiecezji (…) w W. przy uczestnictwie Skarbu Państwa-Starosty O. o założenie księgi wieczystej i wpis własności, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 4 lipca 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Okręgowego w O. z dnia 29 czerwca 2018 r., sygn. akt II Ca (…), 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2) zasądza od wnioskodawczyni na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
2 UZASADNIENIE Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Wnioskodawczyni zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu Sądu Okręgowego z dnia 29 czerwca 2018 r. naruszenie art. 2 ust. 4 dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz. U. nr 13, poz. 87 ze zm.), a wnosząc o przyjęcie złożonej skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazała, że skarga ta jest oczywiście uzasadniona, tj. spełnia przesłankę określoną w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., gdyż w ocenie skarżącej przyjęta w zaskarżonym postanowieniu wykładnia art. 2 ust. 4 dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich - że w rozumieniu tego przepisu polskie kościelne osoby prawne nie stanowią odpowiednika niemieckich i gdańskich kościelnych osób prawnych, jest oczywiście błędna. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Według uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 19 grudnia 1959 r., I CO 42/59, jednostki organizacyjne związków wyznaniowych działających na obszarze Polski nie mogą być - tak jak przyjęto w zaskarżonym postanowieniu Sądu Okręgowego - uważane w stosunku do niemieckich i gdańskich osób prawnych prawa publicznego za odpowiednie osoby prawne w rozumieniu art. 2 ust. 4 dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich. Do wykładni zawartej w tej uchwale nawiązują także późniejsze orzeczenia (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 grudnia 2016 r., II CSK 634/15, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 grudnia 2017 r., II CSK 120/17, uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 12 września 2018 r., III CZP 14/18).
3 W art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., dotyczącym przesłanki oczywistej zasadności skargi kasacyjnej, chodzi zaś o łatwo dostrzegalne, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy uchybienia przepisom prawa. Według utrwalonej linii orzecznictwa Sądu Najwyższego, skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 §1 pkt 4 k.p.c. tylko wtedy, gdy zaskarżone orzeczenie jest niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami prawa albo wydane zostało w wyniku dostrzegalnej w sposób pewny i niewątpliwy bez potrzeby głębszej analizy jurydycznej błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 2011 r., I PK 237/10, 23 listopada 2011 r., III PK 44/11, 24 lutego 2012 r., V CSK 225/11, 13 kwietnia 2016 r., V CSK 622/15). Przytoczone okoliczności powinny jednoznacznie wskazywać na to, że w zasadniczym postępowaniu skarga kasacyjna zostanie rozstrzygnięta na korzyść strony, która ją wniosła (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 20 października 2005 r., II CZ 89/2005, z dnia 10 sierpnia 2006 r., V CSK 2004/06, i z dnia 24 lutego 2006 r., IV CSK 8/06). Zestawienie przytoczonego rozumienia oczywistej zasadności skargi kasacyjnej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. z zarzutem stawianym zaskarżonemu postanowieniu przez wnioskodawczynię prowadzi do jednoznacznego wniosku o braku w sprawie podstaw do uznania określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania za spełnioną. Mając to na względzie, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, a o kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnął zgodnie art. 98 w związku z art. 108 § 1, art. 39821 i art. 13 § 2 k.p.c. oraz w związku z art. 32 ust. 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U.2016.2261) i art. 99 k.p.c. oraz § 5 pkt 5 i § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie(Dz.U.2015.1800 ze zm.). jw
Powiązane orzeczenia
- I CSK 1057/23 2024-01-18Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, określone w art. 3989 § 1 k.p.c.?
- IV CSK 357/13 2013-12-05Czy skarga kasacyjna dotycząca wykładni przepisów dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich, w szczególności art. 34 ust. 1 lit. a, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, j…
- V CSK 162/16 2016-10-14Czy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 4 k.p.c. w sytuacji, gdy zarzuty dotyczą terminu zasiedzenia i oceny dobrej wiary uczestnika postępowania?
- I CSK 247/25 2025-07-17Czy wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, uzasadniony występowaniem istotnych zagadnień prawnych, potrzebą wykładni przepisów budzących wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie, albo oczy…
- V CSK 606/16 2017-05-10Czy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., gdy wadliwość zaskarżonego orzeczenia nie jest łatwo dostrzegalna i wymaga głębszej analizy stanu faktycznego?
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 2 ust. 4art. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3989 §1 pkt 4 KPCart. 98art. 108 § 1art. 39821art. 13 § 2 KPCart. 32 ust. 3art. 99 KPC§ 1§ 1 pkt 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy