V CSK 99/16
WyrokIzba Cywilna2016-08-11
Skład orzekający: Antoni Górski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ogłoszenie wyroku przez sędziego, który nie brał udziału w jego wydaniu, stanowi nieważność postępowania w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że podniesione przez skarżącego zarzuty nie spełniają przesłanek określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. Wskazano, że zgodnie z utrwalonym poglądem Sądu Najwyższego, ogłoszenie wyroku przez sędziego, który nie brał udziału w jego wydaniu, stanowi nieważność postępowania na podstawie art. 379 pkt 4 k.p.c., gdyż narada jest elementem wydania wyroku.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni złożyła wniosek o podział majątku wspólnego. Uczestnik postępowania złożył skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego. W skardze kasacyjnej uczestnik podniósł zarzut nieważności postępowania, wskazując na udział w ogłoszeniu wyroku sędziego, który nie brał udziału w jego wydaniu. Sąd Najwyższy rozpoznał kwestię przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i oddalił wniosek o zasądzenie kosztów zastępstwa prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CSK 99/16 POSTANOWIENIE Dnia 11 sierpnia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Antoni Górski w sprawie z wniosku E. C. przy uczestnictwie P. C. o podział majątku wspólnego, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 11 sierpnia 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestnika postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego w B. z dnia 1 października 2015 r., sygn. akt II Ca (...), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; oddala wniosek wnioskodawczyni o zasądzenie kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu kasacyjnym.
2 UZASADNIENIE Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.), a obowiązkiem skarżącego jest sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do tych przesłanek (art. 3984 § 2 k.p.c.), gdyż tylko wówczas może być osiągnięty cel wymagań przewidzianych w art. 3984 § 2 k.p.c. Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wynika z oceny, czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają przyczynom kasacyjnym wskazanym w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c. Pełnomocnik uczestnika P.C. w skardze kasacyjnej wniesionej od postanowienia Sądu Okręgowego w B. z dnia 1 października 2015 r. wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania oparł na przesłance wskazanej w art. 3989 § 1 pkt 1, 2 i 3 k.p.c. Uczestnik wskazał, że w jego ocenie postępowanie było dotknięte nieważnością. Stwierdzenie to rozwinął, przedstawiając do rozstrzygnięcia następujące pytanie: „czy branie udziału w ogłoszeniu wyroku sędziego, który nie był obecny przy procedowaniu i nie brał udziału w rozpoznaniu sprawy jest nieważnością postępowania czy tylko możliwością powoływania się na tę okoliczność w zarzutach skargi kasacyjnej, w sytuacji, gdy mogło to mieć wpływ na wynik sprawy”. W ocenie uczestnika istnieje konieczność ujednolicenia wykładni art. 323 k.p.c. Skarżący podniósł także, że w orzecznictwie istnieją rozbieżności dotyczące kwestii bezumownego korzystania z budynku mieszkalnego oraz ruchomości. Zgodnie z utrwalonym poglądem Sądu Najwyższego przedstawienie okoliczności, uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne, polega na sformułowaniu tego
3 zagadnienia i wskazaniu argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Musi przy tym chodzić o zagadnienie nowe, dotychczas nierozpatrywane w judykaturze, które zarazem ma znaczenie dla rozpoznania wniesionej skargi kasacyjnej (por. postanowienia z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11 i z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz. 151). Problemy sformułowane w skardze kasacyjnej nie odpowiadają tej przesłance. Odnosząc się do kwestii nieważności postępowania, należy wskazać że zgodnie z art. 323 k.p.c. wyrok może być wydany jedynie przez sędziów, przed którymi odbyła się rozprawa poprzedzająca bezpośrednio wydanie wyroku. W takim wypadku nie zachodzi nieważność postępowania (art. 379 pkt 4 k.p.c.), chociażby rozprawy nie poprzedziło podjęcie we właściwej formie postanowienia o otworzeniu na nowo rozprawy poprzednio zamkniętej (postanowienie SN z 7 maja 2008 r., II PZP 7/08, OSNP 2009, nr 17-18, poz. 231). Nieważność postępowania zaś zachodzi m.in. w razie ogłoszenia wyroku przez sędziego, który nie brał udziału w jego wydaniu (uchwała SN z dnia 22 lutego 2007 r., III CZP 160/06 OSNC 2008, nr 1, poz. 7). Narada jest bowiem tak ściśle powiązana z ogłoszeniem wyroku, że jest elementem jego wydania (wyrok SN z 21 maja 2009 r., V CSK 418/08, nie publ.). W konkluzji należy stwierdzić, że powołane we wniosku przesłanki nie zostały wykazane. Okoliczności sprawy nie wskazują także na występowanie innych przesłanek przedsądu (art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c.). Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do merytorycznego rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). Ze względu na spóźnione wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną (art. 3987 zd. 1 k.p.c.) oddalono wniosek o zasądzenie za rzecz wnioskodawczyni kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu kasacyjnym. jw
4
Powiązane orzeczenia
- I CSK 1566/22 2022-09-22Czy niewyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy, mimo zgłoszenia wniosku o jego wyłączenie, stanowi nieważność postępowania w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. i uzasadnia przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania?
- V CSK 418/08 2009-05-21Czy wyrok ogłoszony przez sędziego, który nie brał udziału w jego wydaniu, jest nieważny z powodu naruszenia przepisów postępowania?
- I CSK 235/14 2014-12-11Czy brak powtórzenia sprawozdania sędziego w rozprawie po zmianie składu orzekającego stanowi nieważność postępowania lub uzasadnia przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania?
- IV CSK 445/13 2014-01-17Czy zarzut nieważności postępowania z powodu wadliwego składu sądu lub oczywistej zasadności skargi uzasadnia przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
- IV CSK 550/20 2021-07-01Czy wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, oparty na przesłankach z art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c., został prawidłowo uzasadniony, jeśli nie wykazano istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby w…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 1art. 323 KPCart. 379 pkt 4 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 3987§ 1§ 2§ 1 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy