V CZ 119/05
PostanowienieIzba Cywilna2005-10-26
Skład orzekający: Hubert Wrzeszcz, Zbigniew Strus, Maria Grzelka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozbawienie strony możności działania w postępowaniu cywilnym, które ustało przed uprawomocnieniem się wyroku, stanowi podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 401 pkt 2 k.p.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zgodnie z art. 401 pkt 2 k.p.c., nie można żądać wznowienia postępowania, jeżeli przed uprawomocnieniem się wyroku niemożność działania strony ustała. Nawet jeśli strona była pozbawiona możności działania w pewnym okresie, ale następnie podjęła działania procesowe zmierzające do zmiany niekorzystnego wyroku przed jego uprawomocnieniem, nie może skutecznie powoływać się na podstawę wznowienia postępowania z powodu nieważności wynikającej z pozbawienia możności działania.Stan faktyczny
Pozwana wniosła skargę o wznowienie postępowania, twierdząc, że była tymczasowo aresztowana i cierpiała na depresję, co uniemożliwiło jej udział w postępowaniu apelacyjnym. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, uznając, że niemożność działania pozwanej ustała przed uprawomocnieniem się wyroku. Pozwana odebrała zawiadomienie o rozprawie, stawiła się na niej po jej zamknięciu, a następnie podejmowała dalsze kroki procesowe, w tym wniosła kasację.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanej, uznając je za oczywiście bezzasadne.Pełny tekst orzeczenia
V CZ 119/05 POSTANOWIENIE Dnia 26 października 2005 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Hubert Wrzeszcz (przewodniczący) SSN Zbigniew Strus SSN Maria Grzelka (sprawozdawca) w sprawie z powództwa R. O. przeciwko B. S. (obecnie K.) o nakazanie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 października 2005 r., zażalenia pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 14 czerwca 2005 r., sygn. akt I ACa (…), oddala zażalenie. Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny odrzucił skargę pozwanej o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 26 listopada 2003 r. XI C (…) uznając, że, aczkolwiek w pewnym okresie pozwana była ograniczona w możliwości uczestniczenia w postępowaniu przed Sądami pierwszej i drugiej instancji, to jednak w postępowaniu apelacyjnym ustała niemożność działania pozwanej w związku z czym bezzasadnie powoływała się ona na nieważność postępowania z powodu pozbawienia możności działania. W zażaleniu pozwana zarzuciła, że w okresie od dnia 8 października 2002 r. do dnia 6 października 2003 r. była tymczasowo aresztowana co spowodowało u niej depresję i niemożność rozpoznania znaczenia pisma sądowego zawiadamiającego o terminie rozprawy apelacyjnej. Podniosła, że wcześniej nie docierała do niej żadna dokumentacja dotycząca sprawy XI C (…), ponieważ przeznaczona dla niej korespondencja poddawana była kontroli organów ścigania, natomiast odbierając zawiadomienie
2 o rozprawie apelacyjnej nie miała pojęcia, czego sprawa dotyczy. Na rozprawę przybyła, ale z opóźnieniem. Skarżąca wskazała, że w tej sytuacji zachodziła podstawa do wznowienia postępowania przewidziana w art. 401 pkt 2 k.p.c. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za oczywiście bezpodstawne. Zgodnie z art. 401 pkt 2 k.p.c. można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności m.in., jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa strona była pozbawiona możności działania. Nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się wyroku niemożność działania ustała. Pozwana odebrała w dniu 5 listopada 2003 r. zawiadomienie o mającej się odbyć w dniu 26 listopada 2003 r. o godz. 12.30 w sali nr 4, rozprawie przed Sądem Apelacyjnym w sprawie oznaczonej sygnaturą I ACa (…). Pozwana stawiła się na rozprawę po jej zamknięciu a przed ogłoszeniem wyroku. Następnie, w dniu 3 grudnia 2003 r. wniosła o doręczenie jej wyroku wraz z uzasadnieniem, w dniu 5 grudnia 2003 r. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, w dniu 15 grudnia 2003 r. wniosła o wstrzymanie nadania wyrokowi klauzuli wykonalności. W dniu 30 stycznia 2004 r. ustanowiony dla pozwanej pełnomocnik z urzędu wniósł kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 26 listopada 2003 r. Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 3 czerwca 2004 r. odmówił przyjęcia kasacji do rozpoznania. Bez względu na ocenę przyczyn, z powodu, których pozwana nie uczestniczyła w procesie w okresie do dnia 5 listopada 2003 r. nie może budzić wątpliwości, że od tego dnia ewentualne, wynikające z naruszenia przepisów prawa pozbawienie pozwanej możności działania ustało a pozwana wręcz podjęła określone działania zmierzające do uchylenia lub zmiany niekorzystnego dla niej wyroku; tyle tylko, że działania te okazały się nieskuteczne. W tej sytuacji nie sposób przyjąć, aby pozwana mogła skutecznie powoływać się na istnienie podstawy do wznowienia postępowania, wymienionej w art. 401 pkt 2 k.p.c. w kolejności trzeciej. Trafnie ocenił to Sąd Apelacyjny w zaskarżonym postanowieniu. Zażalenie podlegało oddaleniu na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- I CZ 83/18 2018-09-28Czy pozbawienie strony możności działania po uprawomocnieniu się wyroku może stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 401 pkt 2 k.p.c.?
- II CZ 102/12 2012-09-26Czy pozbawienie strony możności działania, wynikające z jej własnego zaniechania (np. nieusprawiedliwionej nieobecności na prawidłowo zawiadomionej rozprawie), może stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstaw…
- IV CZ 155/12 2013-01-18Czy pozbawienie strony możności działania w postępowaniu sądowym, wynikające z naruszenia przepisów prawa procesowego, może stanowić podstawę wznowienia postępowania na podstawie art. 401 pkt 2 k.p.c.?
- I CZ 13/14 2014-07-10Czy pozbawienie strony możności działania w postępowaniu cywilnym, wynikające z braku pouczenia o sposobie zaskarżenia orzeczenia, stanowi ustawową podstawę wznowienia postępowania na podstawie art. 401 pkt 2 k.p.c., jeś…
- III CZ 44/19 2019-11-22Czy pozbawienie strony możności działania wskutek naruszenia przepisów prawa, stanowiące podstawę do wznowienia postępowania cywilnego, obejmuje sytuacje, w których brak reprezentacji strony wynika z jej własnych zaniech…
Powołane przepisy
art. 401 pkt 2 KPCart. 39814art. 3941 § 3 KPC§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026. · PDF źródłowy