V CZ 25/21

PostanowienieIzba Cywilna2021-05-26

Skład orzekający: Jacek Widło, Marcin Łochowski, Mariusz Łodko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie sądu drugiej instancji o odrzuceniu skargi kasacyjnej wydane w składzie trzech sędziów po wejściu w życie nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego z dnia 4 lipca 2019 r. jest nieważne z powodu naruszenia przepisów o składzie sądu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że zgodnie z art. 367 § 3 k.p.c. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 4 lipca 2019 r., sąd drugiej instancji orzeka na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego, z wyjątkiem wydania wyroku. Zasada ta obejmuje również postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, jeśli skarga wpłynęła po 7 listopada 2019 r. Wydanie takiego postanowienia w składzie trzech sędziów stanowi naruszenie przepisów o składzie sądu, skutkujące nieważnością postępowania.
Stan faktyczny
Pozwany wniósł zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Zarzucił naruszenie przepisów dotyczących kosztów sądowych oraz składu sądu. Sąd Apelacyjny wydał zaskarżone postanowienie w składzie trzech sędziów, mimo że skarga kasacyjna wpłynęła po wejściu w życie nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego z 4 lipca 2019 r. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy prostuje datę wydania postanowienia Sądu Apelacyjnego oraz datę posiedzenia, uchyla zaskarżone postanowienie, znosi postępowanie w zakresie posiedzenia Sądu Apelacyjnego i przekazuje sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CZ 25/21 POSTANOWIENIE Dnia 26 maja 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Widło (przewodniczący) SSN Marcin Łochowski (sprawozdawca) SSN Mariusz Łodko w sprawie z powództwa Syndyka masy upadłości G. Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w K. przeciwko M. D. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 maja 2021 r., zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Apelacyjnego w (...) z dnia 27 listopada 2019 r., sygn. akt V AGa (...), 1. prostuje w zaskarżonym postanowieniu datę jego wydania oraz datę posiedzenia z "27 listopada 2019 r." na " 27 listopada 2020 r."; 2. uchyla zaskarżone postanowienie, znosi postępowanie w zakresie posiedzenia Sądu Apelacyjnego w (...) z 27 listopada 2020 r. i przekazuje sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w (…) postanowieniem z 27 listopada 2020 r. (w postanowieniu omyłkowo wskazano datę posiedzenia 27 listopada 2019 r.) 2 odrzucił skargę kasacyjną pozwanego. Orzeczenie zostało wydane w składzie trzech sędziów. Zażalenie na to postanowienie wniósł pozwany, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu orzeczeniu pozwany zarzucił naruszenie art. 112 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 623 ze zm.) oraz art. 3986 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3986 § 2 k.p.c. sąd drugiej instancji odrzuca skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu, skargę niespełniającą wymagań określonych w art. 3984 § 1 k.p.c., nieopłaconą oraz skargę, której braków nie usunięto w terminie lub z innych przyczyn niedopuszczalną. Sąd Najwyższy w postanowieniu z 13 stycznia 1999 r., III CZ 159/98, wyjaśnił, że kodeks postępowania cywilnego nie reguluje wprost składu sądu drugiej instancji wydającego postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Kompetencja ta została dodana temu sądowi, jako konsekwencja tego, że zgodnie z art. 3985 k.p.c. skargę kasację wnosi się za jego pośrednictwem. Jak natomiast wynika z art. 367 § 3 k.p.c. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 1469), która weszła w życie 7 listopada 2019 r., sąd drugiej instancji w postępowaniu apelacyjnym na posiedzeniu niejawnym - z wyjątkiem wydania wyroku - orzeka w składzie jednego sędziego. Zasadą jest więc podejmowanie wszystkich czynności przez sąd drugiej instancji na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego. Odnosi się to także do poddanych kognicji tego sądu rozstrzygnięć podejmowanych po zakończeniu postępowania apelacyjnego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 7 lutego 2019 r., II CZ 100/18). W konsekwencji, po wejściu w życie ustawy z 4 lipca 2019 r. sąd drugiej instancji na posiedzeniu niejawnym wydaje każde postanowienie w składzie jednego sędziego. Dotyczy to także postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej (tak też Sąd Najwyższy w postanowieniu z 14 kwietnia 2021 r., V CZ 5/21), jeżeli skarga kasacyjna wpłynęła po 7 listopada 2019 r. (art. 9 i 17 ustawy z 4 lipca 2019 r.). Tym samym, Sąd Apelacyjny, wydając na posiedzeniu niejawnym 3 27 listopada 2020 r. zaskarżone orzeczenie w składzie trzech sędziów orzekał w składzie sprzecznym z przepisami prawa (art. 379 pkt 4 k.p.c.). Skutkuje to koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia i zniesienia postępowania w zakresie dotkniętym nieważnością (art. 386 § 2 k.p.c.). W tej sytuacji rozstrzyganie zarzutów sformułowanych w zażaleniu jawi się jako przedwczesne Z tego względu Sąd Najwyższy na podstawie art. 39815 k.p.c. oraz art. 386 § 2 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. uchylił zaskarżone postanowienie, zniósł postępowanie przed Sądem Apelacyjnym w zakresie posiedzenia z 27 listopada 2020 r. i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego. ke

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 112 ust. 2art. 3986 § 2 KPCart. 3984 § 1 KPCart. 3985 KPCart. 367 § 3 KPCart. 9art. 379 pkt 4 KPCart. 386 § 2 KPCart. 39815 KPCart. 386 § 2 KPCart. 39821 KPCart. 3941 § 3 KPC

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy