V CZ 44/12

PostanowienieIzba Cywilna2012-10-19

Skład orzekający: Krzysztof Pietrzykowski, Mirosław Bączyk, Irena Gromska-Szuster

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sąd Apelacyjny, stosując art. 102 k.p.c. i nie obciążając powódki kosztami postępowania mimo przegranej, działał rażąco niesprawiedliwie?
Ratio decidendi
Ocena sądu meriti co do zastosowania art. 102 k.p.c. ma charakter dyskrecjonalny i może być podważona przez sąd wyższej instancji tylko wtedy, gdy jest rażąco niesprawiedliwa. Sąd Apelacyjny podał zasadniczą argumentację, która legła u podstaw zastosowania art. 102 k.p.c. (mimo przegranej powódki, jej roszczenie było uzasadnione w momencie wniesienia pozwu, a podstawa tego roszczenia odpadła na skutek działania pozwanej; uwzględnienie apelacji nastąpiło w wyniku naruszenia przez Sąd pierwszej instancji zasady orzekania). W ocenie Sądu Najwyższego, argumentacja ta nie czyni rozstrzygnięcia Sądu Apelacyjnego rażąco niesprawiedliwym.
Stan faktyczny
Sąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu Rejonowego i oddalił powództwo, nie obciążając powódki kosztami postępowania za obie instancje, powołując się na art. 102 k.p.c. Pozwana wniosła apelację, a następnie zażalenie na rozstrzygnięcie o kosztach, domagając się zasądzenia na jej rzecz kosztów zastępstwa procesowego i wykazując bezzasadność zastosowania art. 102 k.p.c.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanej, uznając, że Sąd Apelacyjny prawidłowo zastosował art. 102 k.p.c. i nie obciążył powódki kosztami postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CZ 44/12 POSTANOWIENIE Dnia 19 października 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca) SSN Irena Gromska-Szuster w sprawie z powództwa Spółki Restrukturyzacji Kopalń Spółki Akcyjnej przeciwko "INSTAL-G." Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 19 października 2012 r., zażalenia strony pozwanej na orzeczenie o kosztach, zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 10 stycznia 2012 r., oddala zażalenie. Uzasadnienie 2 Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 10 stycznia 2012 r. zmienił wyrok Sądu Rejonowego z dnia 26 stycznia 2011 r. i oddalił powództwo oraz nie obciążył powódki kosztami postępowania za obie instancje. Apelację wniosła strona pozwana. Sąd Apelacyjny rozstrzygnięcie o kosztach uzasadnił powołaniem się na art. 102 k.p.c. W zażaleniu na rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego strona pozwana wnosiła o jego zmianę przez zasądzenie na jej rzecz kosztów zastępstwa procesowego. Strona skarżąca starała się wykazać bezzasadność zastosowania w rozpoznawanej sprawie art. 102 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Uzasadniając rozstrzygnięcie o kosztach, Sąd Apelacyjny wyjaśnił, że mimo przegranej sprawy, w momencie wniesienia pozwu roszczenie powódki było uzasadnione, a podstawa tego roszczenia odpadłą dopiero na skutek działania strony pozwanej. Ponadto uwzględnienie wniosków apelacyjnych nastąpiło w wyniku naruszenia przez Sąd pierwszej instancji zasady orzekania określonej w art. 316 § 1 k.p.c., nie uwzgledniającego wyegzekwowania roszczenia objętego tytułem wykonawczym W orzecznictwie Sądu Najwyższego eksponuje się istotnie wyjątkowy charakter art. 102 k.p.c. Ocena Sądu meriti w tym zakresie ma jednak charakter dyskrecjonalny, oparty na swobodnym własnym przekonaniu oraz ocenie okoliczności rozpatrywanej sprawy, w związku z czym w zasadzie nie podlega kontroli instancyjnej i może być podważona przez sąd wyższej instancji tylko wtedy, gdy jest rażąco niesprawiedliwa (zob. ostatnio np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 stycznia 2012 r. III CZ 10/12, OSNC 2012, z. 7-8, art. 98). Sąd Apelacyjny podał zasadniczą argumentację, która ległą u podstaw zastosowania art. 102 k.p.c. W ocenie Sądu Najwyższego, argumentacja ta nie czyni rozstrzygnięcia Sądu Apelacyjnego rażąco niesprawiedliwym. W tej sytuacji należało uznać zażalenie strony pozwanej za nieuzasadnione (art. 3941 § 1 k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c.). db

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 102 KPCart. 316 § 1 KPCart. 98art. 3941 § 1 KPCart. 39814 KPC§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy