V CZ 50/16
PostanowienieIzba Cywilna2016-09-09
Skład orzekający: Dariusz Dończyk, Anna Kozłowska, Marta Romańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji w przedmiocie odrzucenia apelacji, wniesione osobiście przez stronę niebędącą profesjonalnym pełnomocnikiem, podlega odrzuceniu z powodu braku zdolności postulacyjnej?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji w przedmiocie odrzucenia apelacji, wniesione osobiście przez stronę, która nie jest profesjonalnym pełnomocnikiem (adwokatem lub radcą prawnym), podlega odrzuceniu. Wynika to z art. 871 § 1 k.p.c., który nakłada obowiązek zastępstwa przez profesjonalnego pełnomocnika w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, obejmujący także czynności procesowe podejmowane przed sądem niższej instancji w sprawach, które przynależą do właściwości Sądu Najwyższego. Brak ten jest nieusuwalny.Stan faktyczny
Powód złożył zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające jego wniosek o sporządzenie uzasadnienia postanowienia o odrzuceniu apelacji. Sąd Apelacyjny odrzucił to zażalenie, wskazując na brak zastępstwa przez profesjonalnego pełnomocnika, zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c. Powód wniósł zażalenie na postanowienie o odrzuceniu jego zażalenia, argumentując naruszenie jego praw konstytucyjnych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda jako bezzasadne i zasądził od powoda na rzecz pozwanej kwotę 3600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CZ 50/16 POSTANOWIENIE Dnia 9 września 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Dończyk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Anna Kozłowska SSN Marta Romańska w sprawie z powództwa T. W. przeciwko Gminie D. o zaniechanie immisji, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 września 2016 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 23 marca 2016 r., sygn. akt I ACa (…), 1) oddala zażalenie; 2) zasądza od powoda na rzecz pozwanej kwotę 3600 (trzy tysiące sześćset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.
2 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 18 lutego 2016 r. Sąd Apelacyjny w (…) odrzucił wniosek powoda T. W. o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia postanowienia z dnia 15 grudnia 2015 r. w przedmiocie odrzucenia apelacji. Na powyższe postanowienie powód wniósł w dniu 18 marca 2016 r. zażalenie, które zostało odrzucone przez Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 23 marca 2016 r. W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd wskazał, że wniesiony środek zaskarżenia wszczyna postępowanie przed Sądem Najwyższym wobec czego, zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c., dla skutecznego podejmowania czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym niezbędne jest zastępstwo strony przez profesjonalnego pełnomocnika (adwokata lub radcę prawnego). Sąd stwierdził, że powód wniósł osobiście zażalenie skierowane do Sądu Najwyższego, a tym samym uchybił on wymaganiom wynikającym z art. 871 § 1 k.p.c. Z tych też względów wniesiony środek zaskarżenia podlegał odrzuceniu na podstawie art. 373 w zw. z art. 397 § 2 i art. 39821 k.p.c. W zażaleniu na powyższe postanowienie powód wniósł o jego zmianę lub uchylenie i nadanie biegu zażalenia powoda z dnia 18 marca 2016 r. oraz jego merytoryczne rozpoznanie, a także o zasądzenie na rzecz powoda kosztów postępowania zażaleniowego prowadzonego przed Sądem Najwyższym. Motywując wniesiony środek zaskarżenia pełnomocnik powoda podniósł, że odrzucenie przez Sąd Apelacyjny w (...) zażalenia z dnia 18 marca 2016 r. zamyka powodowi drogę sądową wbrew konstytucyjnie gwarantowanym prawom. Nadto argumentował, że okoliczności niniejszej sprawy przemawiają by nadać bieg zażaleniu powoda. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c., w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych. Zastępstwo to dotyczy także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji. Przymus adwokacki ustanowiony w art. 871 k.p.c. obejmuje wszelkie postępowania,
3 które przynależą do właściwości Sądu Najwyższego, dotyczy więc także zażalenia wnoszonego do Sądu Najwyższego (art. 3941 § 1 § 2 k.p.c.). Niezastosowanie się do wymagania przymusu adwokackiego i wniesienie zażalenia objętego tym przymusem przez stronę osobiście jest brakiem formalnym nieusuwalnym, a więc takim, którego nie można sanować w trybie art. 130 § 1 k.p.c. (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1997 r., I CZ 23/96, OSNC 1997, nr 6-7, poz. 77 oraz z dnia 12 grudnia 2013 r., V CZ 70/13, nie publ.). Nawet więc uzupełnienie, czy też poparcie przez profesjonalnego pełnomocnika np. skargi kasacyjnej, wniesionej przez stronę osobiście nie spełnia wymagań określonych w art. 871 § 1 k.p.c. (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 11 marca 2008 r., II CZ 2/08 oraz z dnia 11 maja 2010 r., II PZ 11/10 - nie publ.). Z tych względów Sąd Apelacyjny zasadnie przyjął, że zażalenie wniesione osobiście przez stronę podlegało odrzuceniu wobec braku zdolności postulacyjnej powoda. Oceny tej nie zmienia argumentacja przytoczona w zażaleniu, która pomija uregulowanie zawarte w art. 871 § 1 k.p.c. Z tych względów zażalenie jako bezzasadne podlegało oddaleniu na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. O kosztach postępowania zażaleniowego, na wniosek pozwanej zawarty w odpowiedzi na zażalenie, orzeczono na podstawie przepisów § 10 ust. 2 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 6 oraz § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804). jw
Powiązane orzeczenia
- I CZ 144/17 2018-04-26Czy zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego dotyczące kosztów postępowania zażaleniowego, wywołanego wniesieniem zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę o wznowienie postępowania, jest do…
- II CZ 49/11 2011-08-25Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji oddalające wniosek o uzupełnienie orzeczenia w przedmiocie kosztów postępowania zażaleniowego, które nie było przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji, je…
- I PZ 27/11 2011-12-06Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji dotyczące odmowy zwolnienia strony od kosztów sądowych, wniesione do Sądu Najwyższego, jest dopuszczalne?
- I CSK 82/17 2017-12-13Czy zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania jest dopuszczalne?
- IV CZ 32/08 2008-04-24Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji rozstrzygające o kosztach procesu (postępowania apelacyjnego) jest dopuszczalne do Sądu Najwyższego?
Powołane przepisy
art. 871 § 1 KPCart. 373art. 397 § 2art. 39821 KPCart. 871 KPCart. 3941 § 1art. 130 § 1 KPCart. 39814art. 3941 § 3 KPC§ 1§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy