V CZ 53/11

PostanowienieIzba Cywilna2011-07-21

Skład orzekający: Lech Walentynowicz, Marta Romańska, Katarzyna Tyczka-Rote

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądowego, skarżący nieposiadający kwalifikacji prawnych może samodzielnie sporządzić i wnieść skargę oraz zażalenie?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądowego inicjuje odrębne postępowanie, którego celem jest zbadanie legalności działalności jurysdykcyjnej sądów. W związku z tym, nie stosuje się w nim przepisów dotyczących postępowania, w którym wydano zaskarżone orzeczenie, w tym art. 871 § 2 k.p.c. pozwalającego na samodzielne działanie strony nieposiadającej kwalifikacji prawnych. Brak zdolności do samodzielnego działania obejmuje również złożenie zażalenia na postanowienie odrzucające skargę.
Stan faktyczny
Powódka wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 6 października 2010 r., wydanego w sprawie o zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd Rejonowy odrzucił tę skargę, uznając, że została wniesiona z naruszeniem art. 871 § 1 k.p.c., ponieważ powódka sporządziła ją osobiście, nie posiadając wymaganych kwalifikacji prawnych. Powódka wniosła zażalenie na to postanowienie, zarzucając naruszenie art. 871 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie powódki na postanowienie Sądu Rejonowego o odrzuceniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CZ 53/11 POSTANOWIENIE Dnia 21 lipca 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący) SSN Marta Romańska SSN Katarzyna Tyczka-Rote (sprawozdawca) w sprawie ze skargi I. P. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 6 października 2010 r., w sprawie z powództwa I. P. przeciwko B. G. o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 lipca 2011 r., zażalenia powódki na postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 21 grudnia 2010 r., odrzuca zażalenie. Uzasadnienie 2 Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 21 grudnia 2010 r. odrzucił wniesioną przez I. P. skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia tego Sądu z dnia 6 października 2010 r. wydanego w postępowaniu o zwolnienie powódki od kosztów sądowych. Jako podstawę odrzucenia skargi Sąd orzekający wskazał art. 4246 § 3 k.p.c. i wyjaśnił, że skarga została wniesiona z naruszeniem art. 871 § 1 k.p.c., ponieważ powódka sporządziła ja osobiście, mimo że nie jest adwokatem, radcą prawnym ani żadną z osób uprawnionych wskazanych w art. 871 § 2 k.p.c. Skarżąca w sporządzonym przez siebie zażaleniu na powyższe postanowienie zarzuciła naruszenie art. 871 § 2 k.p.c. poprzez odrzucenie skargi pomimo, że w postępowaniu o zwolnienie od kosztów sądowych nie stosuje się art. 871 § 1 k.p.c. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd pierwszej instancji. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarżąca błędnie interpretuje charakter postępowania o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, które zamierzała wszcząć swoją skargą. Mimo, że przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie wydane w postępowaniu o zwolnienie od kosztów sądowych, skarga nie wszczyna kolejnego etapu tego postępowania i nie może doprowadzić do innego rozstrzygnięcia sprawy poddanej kontroli. Skarga inicjuje odrębne, szczególne postępowanie, którego celem jest zbadanie legalności działalności jurysdykcyjnej sądów powszechnych, a jej uwzględnienie umożliwia skarżącemu dochodzenie od państwa odszkodowania za szkodę wyrządzoną przez wydanie zaskarżonego orzeczenia. Tym samym nie można w postępowaniu zapoczątkowanym złożeniem skargi stosować art. 871 § 2 k.p.c., jako podstawy uprawniającej stronę nie mająca kwalifikacji prawnych do samodzielnego złożenia skargi w niniejszej sprawie. Brak zdolności skarżącej do działania obejmuje także złożenie obecnie rozpatrywanego zażalenia, które z tego powodu należało dorzucić zgodnie z art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c. i odpowiednio stosowanym art. 373 k.p.c. 3

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 4246 § 3 KPCart. 871 § 1 KPCart. 871 § 2 KPCart. 3941 § 3 KPCart. 39821 KPCart. 373 KPC§ 3§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy