V CZ 55/18
PostanowienieIzba Cywilna2018-09-06
Skład orzekający: Wojciech Katner, Anna Owczarek, Maria Szulc
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zażalenie na wyrok sądu drugiej instancji uchylający wyrok sądu pierwszej instancji i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania, w którym podniesiono zarzuty dotyczące orzeczenia ponad żądanie pozwu, jest dopuszczalne na podstawie art. 3941 § 11 k.p.c. w związku z art. 386 § 4 k.p.c.?Ratio decidendi
Zażalenie na wyrok sądu drugiej instancji, który uchylił wyrok sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 386 § 4 k.p.c., nie jest dopuszczalne, jeśli podniesione w nim zarzuty dotyczą naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które mogą być podniesione jedynie w skardze kasacyjnej. W szczególności, zarzuty dotyczące orzeczenia ponad żądanie pozwu nie mogą być przedmiotem takiego zażalenia. Sąd Najwyższy musi skupić się wyłącznie na przesłankach z art. 386 § 4 k.p.c., a nie na meritum sprawy.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 1 marca 2018 r. zmienił wyrok Sądu Rejonowego, uchylając go w części dotyczącej kwoty 8 582,80 zł i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania w przedmiocie podziału majątku wspólnego. Pozwana wniosła zażalenie na to postanowienie, zarzucając naruszenie art. 321 § 1 i art. 386 § 4 k.p.c. przez niezasadne uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, argumentując, że żądanie zapłaty tej kwoty nie było objęte pozwem. Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie jako niedopuszczalne.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie pozwanej jako niedopuszczalne.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CZ 55/18 POSTANOWIENIE Dnia 6 września 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wojciech Katner (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Anna Owczarek SSN Maria Szulc w sprawie z powództwa W. Ż. przeciwko B. W. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 6 września 2018 r., zażalenia pozwanej na wyrok Sądu Okręgowego w B. z dnia 1 marca 2018 r., sygn. akt II Ca (...), odrzuca zażalenie. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 1 marca 2018 r. Sąd Okręgowy w B., w sprawie z powództwa W. Ż. przeciwko B. W. o zapłatę, na skutek apelacji pozwanej od wyroku Sądu Rejonowego w B. z dnia 17 sierpnia 2017 r., zmienił zaskarżony wyrok, między innymi (pkt II) uchylając wyrok Sądu Rejonowego co do pktu 1 w zakresie kwoty 8 582,80 złotych i przekazał sprawę w tym zakresie do rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, właściwego do ponownego rozpoznania sprawy w przedmiocie podziału majątku wspólnego stron. Sąd Okręgowy uznał, że wymieniona kwota powinna zostać rozliczona w postępowaniu o podział majątku wspólnego.
2 W zażaleniu na wymieniony wyrok Sądu Okręgowego w części odnoszącej się do pkt II pozwana zarzuciła temu Sądowi naruszenie art. 321 § 1 i art. 386 § 4 k.p.c. przez niezasadne uchylenie wyroku Sądu Rejonowego w zakresie kwoty 8 582,80 złotych i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, z tego względu, że zdaniem skarżącej żądanie zapłaty wymienionej kwoty nie było objęte żądaniem pozwu, rozszerzonym i sprecyzowanym w pismach procesowych powoda z 19 maja i 8 grudnia 2014 r. Skarżąca wniosła o uchylenie pkt II wyroku Sądu Okręgowego, ewentualnie po jego uchyleniu przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w tym zakresie i zasądzenie od powoda kosztów postępowania. W odpowiedzi powód wniósł o odrzucenie zażalenia, ewentualnie o jego oddalenie z zasądzeniem kosztów postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Podstawą zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części zażaleniem jest art. 386 § 4 k.p.c., a więc nierozpoznanie istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji lub potrzeba przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 2013 r., I CZ 33/13, nie publ. wraz z powołanym w nim orzecznictwem oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 października 2013 r., IV CZ 84/13, nie publ.). W zażaleniu wskazano na brak spełnienia przesłanek z wymienionego przepisu, ale zaakcentowano zarzut orzeczenia ponad żądanie pozwu oraz ponad żądanie wskazane w piśmie powoda, rozszerzające żądanie pozwu w odniesieniu do pożyczki uzyskanej przez powoda w Sądzie Apelacyjnym w (...) w kwietniu 2001 r. Kwestia podniesiona w zażaleniu nie podlega, jak z samego zażalenia wynika, zaskarżeniu w postaci zażalenia od wyroku na podstawie art. 386 § 4 k.p.c., podlega natomiast zaskarżeniu w postępowaniu kasacyjnym. Jest to związane z art. 3941 § 11 k.p.c., nawiązującym do art. 3941 § 1 k.p.c., to znaczy, że zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje także w razie uchylenia przez sąd drugiej instancji wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. W postanowieniu Sądu Najwyższego z 8 maja 2013 r., I CZ 26/2013 (nie publ.) przyjęto, że rozpoznając zażalenie wniesione na podstawie art. 3941 § 11 k.p.c., Sąd Najwyższy musi abstrahować od argumentów dotyczących
3 istoty sprawy, nawet jeśli byłyby trafne, a należy się skupić na okolicznościach zawartych w uzasadnieniu tego zażalenia, mających przekonać o naruszeniu art. 386 § 4 k.p.c. Tylko spełnienie lub niespełnienie przesłanek określonych w tym przepisie ma znaczenie w postępowaniu wywołanym wniesionym zażaleniem. W postanowieniu Sądu Najwyższego z 10 maja 2013 r., I CZ 37/2013 (nie publ.) podkreślono, że w zażaleniu na wyrok sądu drugiej instancji (art. 386 § 4 k.p.c.) nie jest dopuszczalne podnoszenie zarzutów naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które mogą być wskazane tylko w skardze kasacyjnej. Przyznać należy słuszność twierdzeniu, że w rozpoznawanej sprawie chodzi o uchylenie kasatoryjne. Tymczasem wyrok Sądu pierwszej instancji został uchylony i sprawa przekazana innemu sądowi niż Sąd pierwszej instancji w niniejszej sprawie, a Sądowi rozpoznającemu sprawę o podział małżeńskiego majątku wspólnego. Wynika to z zasady przyjętej w przepisach postępowania cywilnego, zwłaszcza dotyczy to art. 618 § 1 k.p.c. i obowiązku kompleksowego rozstrzygania w postępowaniu o zniesienie współwłasności rzeczy sporów związanych z przedmiotem współwłasności, prawa własności i wzajemnych roszczeń współwłaścicieli (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 czerwca 2015 r., I CSK 675/14, nie publ.). Z tego wynika, że zażalenie pozwanej w zaskarżonym zakresie jest niedopuszczalne i przez niespełnienie warunków prawnych określonych w art. 3941 § 11 k.p.c. podlega odrzuceniu. jw
Powiązane orzeczenia
- I CZ 60/19 2019-12-04Czy zażalenie na wyrok sądu drugiej instancji, który uchylił wyrok sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 386 § 4 k.p.c., może zawierać zarzuty merytoryczne dotyczące prawa…
- IV CZ 87/16 2017-01-17Czy zażalenie na wyrok sądu drugiej instancji uchylający wyrok wstępny sądu pierwszej instancji, który nie został przekazany do ponownego rozpoznania, jest dopuszczalne na podstawie art. 394(1) § 1(1) k.p.c.?
- IV CZ 122/16 2017-02-24Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji uchylające postanowienie sądu pierwszej instancji na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c. jest dopuszczalne do Sądu Najwyższego na podstawie a…
- V CZ 86/14 2015-01-09Czy zażalenie na wyrok sądu drugiej instancji uchylający wyrok sądu pierwszej instancji i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania, wniesione na podstawie art. 394¹ § 1¹ k.p.c., powinno zostać uwzględnione, jeśli sąd…
- III CZ 30/24 2024-12-04Czy zażalenie na wyrok sądu drugiej instancji uchylający wyrok sądu pierwszej instancji i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania w postępowaniu uproszczonym jest dopuszczalne?
Powołane przepisy
art. 321 § 1art. 386 § 4 KPCart. 3941 § 11 KPCart. 3941 § 1 KPCart. 618 § 1 KPC§ 1§ 4§ 11
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy