V CZ 57/20

PostanowienieIzba Cywilna2020-10-29

Skład orzekający: Teresa Bielska-Sobkowicz, Marian Kocon, Roman Trzaskowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchylenie przez sąd drugiej instancji postanowienia sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, w sytuacji gdy sąd pierwszej instancji rozpoznał sprawę i dokonał oceny prawnej, stanowi podstawę do uwzględnienia zażalenia na podstawie art. 394(1) § 1(1) k.p.c. z uwagi na nierozpoznanie istoty sprawy?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje w przypadku uchylenia przez sąd drugiej instancji orzeczenia sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, jednakże celem takiego zażalenia jest kontrola prawidłowości uchylenia. Nierozpoznanie istoty sprawy w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c. występuje jedynie wtedy, gdy sąd pierwszej instancji zaniechał zbadania materialnej podstawy żądania lub zarzutów merytorycznych. Zastrzeżenia sądu drugiej instancji co do sposobu sformułowania rozstrzygnięcia nie uzasadniają zastosowania art. 386 § 4 k.p.c.
Stan faktyczny
Sąd Okręgowy uchylił postanowienie Sądu Rejonowego w sprawie o dział spadku i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Uczestniczka E. K. wniosła zażalenie na to postanowienie, domagając się jego uchylenia. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CZ 57/20 POSTANOWIENIE Dnia 29 października 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (przewodniczący) SSN Marian Kocon (sprawozdawca) SSN Roman Trzaskowski w sprawie z wniosku M. D., A. M., A. K. i M. K. przy uczestnictwie E. K., Z. S., M. W., M. D., B. S., C. Z. i M. K. o dział spadku, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 października 2020 r., zażalenia uczestniczki E. K. na postanowienie Sądu Okręgowego w B. z dnia 26 listopada 2019 r., sygn. akt II Ca (…), uchyla zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 26 listopada 2019 r. Sąd Okręgowy w B. uchylił postanowienie Sądu Rejonowego w C., w sprawie z wniosku M. D., A. M., A. K. i M. K., z udziałem E. K., Z. S., M. W., M. D., B. S., C. Z. i M. K., o dział spadku. Orzeczenie zaskarżyła uczestniczka E. K. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3941 § 11 k.p.c. zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje także w razie uchylenia przez sąd drugiej instancji wyroku sądu pierwszej instancji 2 i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. W judykaturze Sądu Najwyższego jednolicie przyjmuje się, że celem takiego zażalenia jest poddanie pod kontrolę prawidłowości uchylenia przez sąd drugiej instancji orzeczenia sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego postępowania, co może nastąpić jedynie w wypadkach przewidzianych w art. 386 k.p.c. Oznacza to, że nie ma podstawy do dokonywania wykładni rozszerzające przesłanki „nierozpoznania istoty sprawy" (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 grudnia 2012 r., II CZ 141/12, niepubl., postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2013 r., II CZ 193/12, niepubl.). Orzecznictwo Sądu Najwyższego jednolicie przyjmuje, że nierozpoznanie istoty sprawy w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c. występuje wtedy, gdy sąd pierwszej instancji zaniechał zbadania materialnej podstawy żądania pozwu lub zarzutów merytorycznych przeciwstawionych zgłoszonemu roszczeniu. W rozważanej sprawie taka sytuacja nie występuje. Sąd Rejonowy szczegółowo rozpoznał sprawę i dokonał oceny prawnej. Zastosowania art. 386 § 4 k.p.c. nie uzasadniają zastrzeżenia Sądu Okręgowego co do sposobu sformułowania rozstrzygnięcia zawartego w postanowieniu Sądu Rejonowego. Z tych względów Sąd Najwyższy postanowił jak wyżej. jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3941 § 11 KPCart. 386 KPCart. 386 § 4 KPC§ 11§ 4

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy