V CZ 71/05

PostanowienieIzba Cywilna2005-06-24

Skład orzekający: Józef Frąckowiak, Iwona Koper, Jan Górowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy złożenie wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu na dwa dni przed upływem terminu do wniesienia kasacji, w sytuacji gdy termin ten upłynie przed wydaniem postanowienia o ustanowieniu pełnomocnika, może stanowić podstawę do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia kasacji?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że złożenie wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie ma wpływu na bieg terminu do złożenia kasacji. Strona, która wystąpiła o ustanowienie adwokata z urzędu na dwa dni przed upływem terminu do wniesienia kasacji, a postanowienie o ustanowieniu pełnomocnika zostało wydane po upływie tego terminu, nie może skutecznie powoływać się na brak winy w niedochowaniu terminu do jej wniesienia, jeśli nie wykazała, że późne złożenie wniosku było spowodowane okolicznościami od niej niezależnymi.
Stan faktyczny
Powód złożył wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu na dwa dni przed upływem terminu do wniesienia kasacji. Wniosek został uwzględniony po upływie terminu do wniesienia kasacji, a pełnomocnik wniósł kasację wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Sąd Apelacyjny oddalił wniosek o przywrócenie terminu, uznając brak winy powoda w uchybieniu terminu. Powód wniósł zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu kasacji.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CZ 71/05 POSTANOWIENIE Dnia 24 czerwca 2005 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Józef Frąckowiak (przewodniczący) SSN Iwona Koper (sprawozdawca) SSN Jan Górowski w sprawie z powództwa Z. L. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych w W. Oddział w W. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 24 czerwca 2005 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 3 marca 2005 r., sygn. akt I ACa (…), oddala zażalenie i przyznaje adwokat M. Z., prowadzącej Kancelarię Adwokacką w W. od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Ś., kwotę 1200 zł (jeden tysiąc dwieście) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi w postępowaniu kasacyjnym. Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny oddalił wniosek powoda o przywrócenie terminu do wniesienia kasacji i odrzucił jego kasację od wyroku tego Sądu z dnia 4 listopada 2004 r. W jego uzasadnieniu wskazał, że powód, który otrzymał odpis wyroku Sądu Apelacyjnego w dniu 6 grudnia 2004 r. złożył wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu na dwa dni przed upływem terminu do wniesienia kasacji, to jest w czasie gdy dotrzymanie ustawowego terminu do dokonania tej czynności nie było możliwe. Wniosek powoda został uwzględniony postanowieniem z dnia 13 stycznia 2005 r., a w dniu 19 stycznia 2005 r. Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła dla niego pełnomocnika, który 2 został o tym zawiadomiony w dniu 20 stycznia 2005 r. Pełnomocnik wniósł kasację w dniu 27 stycznia 2005 r. wraz wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. W tym stanie rzeczy uznał, że skoro powód nie powołał żadnych faktów, które pozwoliłyby uznać, że tak późne złożenie wniosku o ustanowienie pełnomocnika spowodowane było okolicznościami od niego niezależnymi, jego zachowanie nosi znamiona nienależytej staranności. Brak jest zatem określonych w art. 168 § 1 k.p.c. podstaw do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. W zażaleniu powód wniósł o uchylenie postanowienia w części odrzucającej kasację zarzucając, że narusza ono art. 169 § 1 w zw. z art. 168 § 1 k.p.c. przez uznanie, że nie zachował on terminu do wniesienia kasacji mimo, iż wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu złożył przed upływem tego terminu, czym zachował akty staranności konieczne do jego zachowania, a czas trwania procedury sądowej związanej z załatwieniem wniosku nie był od niego zależny. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Z uwagi na zarzuty na których oparte zostało zażalenie kontrola postanowienia o odrzuceniu kasacji sprowadza się do rozpoznania i oceny zasadności – na podstawie art. 380 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c. - postanowienia o oddaleniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia kasacji, które nie podlegało oddzielnemu zaskarżeniu, lecz miało wpływ na orzeczenie o odrzuceniu kasacji. Złożenie wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie ma wpływu na bieg terminu do złożenia kasacji. Jeżeli pozostały po ustanowieniu adwokata okres biegnącego terminu do wniesienia kasacji okaże się niewystarczający w takim stopniu, że prowadzi to do uchybienia terminu strona może ubiegać się o przywrócenie terminu. Przesłankę jego przywrócenia stanowi brak winy w uchybieniu terminu. Strona, która bez usprawiedliwionej przyczyny wystąpiła o ustanowienie dla niej adwokata z urzędu na dwa dni przed upływem terminu do wniesienia kasacji, w następstwie czego wydanie przez sąd postanowienia nastąpiło już po upływie terminu do wniesienia kasacji, nie może skutecznie powoływać się na brak winy w niedochowaniu terminu do jej wniesienia (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 1 października 1999 r., II CKN 869/98 nie publ. i z dnia 21 grudnia 1999 r., II CKN 724/99 nie publ.). Taki stan rzeczy, nie w kwestionowany przez skarżącego w zakresie ustaleń stanowiących podstawę zaskarżonego postanowienia, uzasadniał oddalenie przez Sąd 3 Apelacyjny jego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia kasacji, a w następstwie tego jej odrzucenie. Nieuzasadnione z powyższych względów zażalenie podlegało oddaleniu na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 168 § 1 KPCart. 169 § 1art. 380 KPCart. 39821 KPCart. 39814art. 3941 § 3 KPC§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy