V CZ 72/11

PostanowienieIzba Cywilna2011-10-06

Skład orzekający: Krzysztof Pietrzykowski, Mirosław Bączyk, Marek Machnij

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nadmiernym formalizmem jest odrzucenie skargi kasacyjnej z powodu nie złożenia przez powoda (osadzonego w więzieniu) ponownego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach, gdy Sąd Apelacyjny zna jego sytuację życiową i majątkową?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że odrzucenie skargi kasacyjnej z powodu nie złożenia przez powoda ponownego oświadczenia o stanie rodzinnym było nadmiernym formalizmem. Sąd Apelacyjny znał sytuację życiową i majątkową powoda, który odbywał karę w więzieniu. W takich okolicznościach, brak ponownego oświadczenia nie powinien stanowić przeszkody do rozpoznania skargi, zwłaszcza gdy powód występował o wysokie zadośćuczynienie.
Stan faktyczny
Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną powoda, ponieważ nie dołączył on wymaganego przez art. 102 u.k.s.c. oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach do wniosku o zwolnienie od opłaty sądowej. Wniosek ten został zwrócony, a powód wezwany do uiszczenia opłaty, która nie została uiszczona. Powód, odbywający karę w więzieniu, złożył później oświadczenie i wniosek o przywrócenie terminu, ale zostały one odrzucone jako niedopuszczalne lub bezprzedmiotowe. Powód wniósł zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CZ 72/11 POSTANOWIENIE Dnia 6 października 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Mirosław Bączyk SSA Marek Machnij w sprawie z powództwa D. K. przeciwko Skarbowi Państwa – Zakładowi Karnemu w W. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 6 października 2011 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 11 kwietnia 2011 r., uchyla zaskarżone postanowienie. 2 Uzasadnienie Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2011 r. odrzucił skargę kasacyjną powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 30 listopada 2010 r. Podkreślił, że powód złożył wniosek o zwolnienie go od opłaty sądowej od skargi kasacyjnej, nie dołączając wymaganego przez art. 102 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (jedn. tekst: Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594 ze zm.; dalej: „u.k.s.c.”) oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach. Wniosek ten zatem zwrócono oraz wezwano pełnomocnika powoda do uiszczenia opłaty od skargi kasacyjnej, która jednak nie została uiszczona. Powód wniósł dnia 18 kwietnia 2011 r. wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia takiego wniosku i wnioskiem o zwolnienie powoda od kosztów postępowania w przedmiocie skargi kasacyjnej, załączając oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania. Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2011 r. odrzucił wniosek o przywrócenie terminu jako niedopuszczalny oraz oddalił wniosek o zwolnienie powoda od kosztów postępowania w przedmiocie skargi kasacyjnej jako bezprzedmiotowy. Powód wniósł zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 11 kwietnia 2011 r. Podkreślił, że brak oświadczenia powoda nie mógł być podstawą odrzucenia skargi, skoro Sąd Apelacyjny, ustanawiając pełnomocnika z urzędu, kierował się sytuacją materialną powoda. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W okolicznościach niniejszej sprawy powód odbywa karę w więzieniu, występował o 80 000 zł zadośćuczynienia przeciwko Skarbowi Państwa – Zakładowi Karnemu. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, twierdząc, że jest spełniona przesłanka bezprawności związana z przeludnieniem celi, ale nie ma winy pozwanego. Zgodnie z art. 102 ust. 1 u.k.s.c., do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych powinno być dołączone oświadczenie obejmujące szczegółowe dane 3 o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania osoby ubiegającej się o zwolnienie od kosztów. Oświadczenie to sporządza się według ustalonego wzoru. Jeżeli oświadczenie nie zostało złożone albo nie zawiera wszystkich wymaganych danych, stosuje się art. 130 k.p.c. W niniejszej sprawie powód złożył ostatnie oświadczenie dnia 10 sierpnia 2009 r. Zdaniem Sądu Najwyższego w niniejszym składzie, nadmiernym formalizmem jest odrzucenie skargi kasacyjnej z tej przyczyny, że powód nie złożył ponownego oświadczenia, w sytuacji, gdy Sąd Apelacyjny niejako z urzędu zna sytuację życiową i majątkową powoda. Z przedstawionych powodów orzeczono, jak w sentencji (art. 3941 § 2 i 3 k.p.c. w związku z art. 39815 § 1 k.p.c.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 102art. 102 ust. 1art. 130 KPCart. 3941 § 2art. 39815 § 1 KPC§ 2§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy