V CZ 75/15
PostanowienieIzba Cywilna2015-11-19
Skład orzekający: Teresa Bielska-Sobkowicz, Mirosław Bączyk, Jan Górowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie sądu oddalające wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych podlega zaskarżeniu do Sądu Najwyższego w drodze zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną?Ratio decidendi
Postanowienie sądu oddalające wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie podlega samodzielnemu zaskarżeniu do Sądu Najwyższego w drodze zażalenia. Jednakże, jego zasadność może być przedmiotem kontroli Sądu Najwyższego w ramach rozpoznawania zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, jeżeli strona złożyła stosowny wniosek na podstawie art. 380 k.p.c.Stan faktyczny
Pozwana spółka wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego. Wcześniej Sąd Apelacyjny oddalił jej wniosek o zwolnienie od opłaty od skargi kasacyjnej z powodu braku wykazania braku dostatecznych środków. Po upływie terminu do uiszczenia opłaty, skarga kasacyjna została odrzucona. Pozwana zaskarżyła postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, zarzucając naruszenie przepisów o kosztach sądowych i błędne oddalenie wniosku o zwolnienie od opłat.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające skargę kasacyjną i odrzucił zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego oddalające wniosek o zwolnienie od opłaty.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CZ 75/15 POSTANOWIENIE Dnia 19 listopada 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Mirosław Bączyk SSN Jan Górowski w sprawie z powództwa K. P. i L. L. przeciwko O. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w B. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 19 listopada 2015 r., zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 31 sierpnia 2015 r., sygn. akt V ACa 594/14 oraz na postanowienie tego Sądu z dnia 21 lipca 2015 r., 1) oddala zażalenie na postanowienie z dnia 31 sierpnia 2015 r. 2) odrzuca zażalenie na postanowienie z dnia 21 lipca 2015 r.
2 UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w Katowicach postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2015 r. w sprawie z powództwa K. P. i L. L. przeciwko O. sp. z o.o. z siedzibą w B. o zapłatę, odrzucił skargę kasacyjną pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 4 marca 2015 r.. W uzasadnieniu wskazał, że postanowieniem z dnia 21 lipca 2015 r. został oddalony wniosek pozwanej o zwolnienie od opłaty od skargi kasacyjnej, ponieważ skarżąca nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na jej uiszczenie. Odpis postanowienia pełnomocnik pozwanej otrzymał w dniu 30 lipca 2015 r. Tygodniowy termin do uiszczenia należnej opłaty od skargi kasacyjnej upłynął bezskutecznie w dniu 6 sierpnia 2015 r. W związku z tym skarga kasacyjna jako nieopłacona podlegała odrzuceniu. Pozwana zażaleniem zaskarżyła postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 31 sierpnia 2015 r. odrzucające skargę kasacyjną pozwanej, a ponadto na podstawie art. 380 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c. oraz postanowienie tego Sądu z dnia 21 lipca 2015 r., zarzucając naruszenie art. 103 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (u.k.s.c.) na skutek błędnego jego zastosowania i niezasadnego oddalenia wniosku pozwanej o częściowe zwolnienie jej od kosztów sądowych w postaci opłaty od skargi kasacyjnej, skutkującego niezasadnym odrzuceniem skargi kasacyjnej. W konkluzji wniosła o uchylenie postanowienia z dnia 31 sierpnia 2015 r. i przyjęcie skargi kasacyjnej pozwanej oraz o zmianę postanowienia z dnia 21 lipca 2015 r poprzez częściowe zwolnienie pozwanej od kosztów sądowych w postaci opłaty od skargi kasacyjnej, a także o zasądzenie na rzecz pozwanej kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Postanowienie sądu oddalające wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie podlega zaskarżeniu do Sądu Najwyższego, w tej części zatem zażalenie należało odrzucić. Postanowienie to podlega natomiast kontroli przez Sąd Najwyższy w ramach rozpoznawania zażalenia na postanowienie odrzucające
3 skargę kasacyjną, wobec sformułowania przez pozwaną stosownego wniosku na podstawie art. 380 k.p.c. Wbrew zarzutom skarżącego, w sprawie brak jest podstaw do skutecznego zakwestionowania postanowienia oddalającego wniosek o zwolnienie pozwanej od opłaty sądowej od skargi kasacyjnej. Na aprobatę zasługuje ocena sytuacji materialnej pozwanej spółki, w tym faktu posiadania środków pieniężnych w kwocie 73.737,45 zł w zestawieniu z należną opłatą sądową w kwocie 6.690 zł. Twierdzenia pozwanej zawarte w oświadczeniu o braku dostatecznych środków na uiszczenie kosztów sądowych nie zostały potwierdzone stosownymi dowodami. Nie określono szczegółowo zaległości na rzecz ZUS ani kwot do jakich nastąpiło zajęcie rachunków bankowych spółki przez komornika (w obydwu przypadkach nie złożono stosownej dokumentacji i posługiwano się określeniem „około”). Trzeba podkreślić, że podmiot wskazany w art. 103 u.k.s.c. zobligowany jest do wykazania trwałej niemożności uzyskania środków na uiszczenie kosztów sądowych, które powinny być uwzględniane w planowanych wydatkach związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej (zob. m.in.: postanowienia SN z dnia 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt I CZ 31/15, z dnia 28 maja 2013 r., sygn. akt V CZ 2/13, niepubl.). Okoliczności podlegające uwzględnieniu przy badaniu wniosku pozwanej o zwolnienie od kosztów sądowych zostały przez Sąd Apelacyjny dostatecznie przeanalizowane. Przedstawione dowody nie uzasadniały uwzględnienia wniosku pozwanej o zwolnienie od kosztów sądowych. Nie zachodziła też konieczność wzywania pozwanej do uzupełnienia braków formalnych wniosku, co aktualizuje się tylko wtedy, gdy nie zostaną wskazane jakiekolwiek informacje uzasadniające wniosek (postanowienie SN z dnia 18 stycznia 2013 r., sygn. akt IV CZ 144/12, niepubl.). Skoro brak było podstaw do zwolnienia pozwanej od kosztów sądowych w zakresie opłaty od skargi kasacyjnej, to w związku z upływem terminu do jej uiszczenia zasadne było odrzucenie skargi kasacyjnej. Wobec powyższego, na podstawie art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- IV CZ 12/16 2016-04-14Czy postanowienie sądu oddalające wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych podlega kontroli Sądu Najwyższego przy rozpoznawaniu zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną, jeśli wnioskodawca nie uiścił opłat…
- IV CZ 72/15 2016-01-14Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, złożony w ramach zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej z powodu nieuiszczenia opłaty, podlega rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy?
- III CZ 9/09 2009-03-05Czy postanowienie sądu oddalające wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych może podlegać kontroli Sądu Najwyższego w ramach rozpoznawania zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną?
- V CZ 84/17 2017-12-07Czy postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające zażalenie na postanowienie o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym, wydane bez należytego uzasadnienia przyczyn odmowy zwolnienia, podlega uchyle…
- V CZ 91/11 2011-12-16Czy postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające skargę kasacyjną z powodu nieuiszczenia opłaty od skargi kasacyjnej, po wcześniejszym oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, jest dopuszczalne do zaskarżenia w…
Powołane przepisy
art. 380 KPCart. 39821 KPCart. 103art. 39814 KPCart. 3941 § 3 KPC§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy