V K 173/64
WyrokIzba Cywilna1964-04-23
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy działanie polegające na ukrywaniu niedoboru towarowego, nawet jeśli nie można mu przypisać związku przyczynowego z powstaniem tego niedoboru, stanowi przestępstwo z art. 269 k.k. polegające na działaniu na szkodę?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że dla bytu przestępstwa z art. 269 k.k. nie jest niezbędne powstanie efektywnej szkody, a wystarczy samo działanie na szkodę. Ukrywanie przez ajenta prowizyjnego niedoboru, nawet nie zawinionego, jest działaniem na szkodę mocodawcy, ponieważ uniemożliwia mu podjęcie odpowiednich decyzji majątkowych. W związku z tym, uchylono wyrok uniewinniający i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania.Stan faktyczny
Stanisław K. został oskarżony o działanie na szkodę Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" poprzez nieobciążanie się rachunkami za pobrane towary, przerabianie dat na fakturach oraz niesporządzanie raportów sklepowych, co spowodowało niedobór towarowo-kasowy. Sąd pierwszej instancji skazał go, jednak Sąd Wojewódzki go uniewinnił. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając obrazę prawa.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego i przekazał sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia Z. Kubec.Sędziowie: W. Ostrowski, F. Szeliński (sprawozdawca).Prokurator Generalnej Prokuratury: I. Jakubiec.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Stanisława K. oskarżonego z art. 269 k.k., po rozpoznaniu założonej przez Ministra Sprawiedliwości rewizji nadzwyczajnej od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla Województwa Warszawskiego w Warszawie z dnia 13 września 1963 r., na podstawie art. 394-396, 400 § 1, 383 pkt 3, 388 § 1 k.p.k.uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Wojewódzkiemu dla Województwa Warszawskiego w Warszawie do ponownego rozpoznania.Wyrokiem z dnia 7 maja 1963 r. Sąd Powiatowy w Makowie Mazowieckim skazał Stanisława K. z art. 269 k.k. na 1 rok więzienia i 5.000 zł grzywny za to, że w czasie od 14 lutego 1962 r. do 26 lipca 1962 r. w D., jako prowadzący punkt sprzedaży detalicznej należący do Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w R., działał na szkodę tej spółdzielni przez to, że nie obciążył się rachunkami za pobrane towary, przerabiał daty na fakturach, nie sporządzał terminowo i nie składał na bieżąco do księgowości raportów sklepowych, w wyniku czego spowodował brak towarowo-kasowy w kwocie 9.927,36 zł.Sąd Wojewódzki dla Województwa Warszawskiego wyrokiem zaskarżonym niniejszą rewizją nadzwyczajną uchylił wyrok Sądu I instancji i oskarżonego Stanisława K. uniewinnił.Od wyroku Sądu Wojewódzkiego założył rewizję nadzwyczajną Minister Sprawiedliwości, zarzucając obrazę art. 269 k.k., i wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Wojewódzkiego oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd: Rewizja nadzwyczajna jest zasadna.Okoliczność, że nie ma związku przyczynowego między działaniem oskarżonego a powstałym niedoborem, nie może mieć decydującego znaczenia, albowiem dla bytu przestępstwa z art. 269 k.k. powstanie efektywnej szkody nie jest niezbędne, gdyż wystarczy samo działanie na szkodę. Nie ulega zaś wątpliwości, że oskarżony, podejmując szereg czynności zmierzających do uniemożliwienia lub przynajmniej opóźnienia wykrycia istniejącego w prowadzonym przez siebie punkcie sprzedaży detalicznej niedoboru, działał na szkodę Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska".Fakt ukrywania przez ajenta prowizyjnego choćby nie zawinionego niedoboru jest działaniem na szkodę mocodawcy, gdyż uniemożliwia mu podjęcie odpowiednich decyzji w sprawach majątkowych.Z tych powodów orzeczono jak w sentencji wyroku.
Powiązane orzeczenia
- IV KR 287/67 1968-12-09Czy wyprowadzenie przez kierownika sklepu towarów z majątku społecznego w celu uniknięcia ujawnienia nadwyżki towarowej, spowodowanej wprowadzeniem do obrotu towarów prywatnych, stanowi przestępstwo przywłaszczenia mieni…
- II K 228/60 1961-06-05Czy ajent spółdzielni, który powierzył towary osobom trzecim i nie przemierzał sprzedawanych towarów, dopuścił się przestępstwa z art. 269 k.k. (nadużycie zaufania), jeśli nie działał z zamiarem wyrządzenia szkody, a jed…
- IV K 279/58 1958-04-29Czy kierownik sklepu spółdzielczego, który doprowadził do powstania braku towarowego w wyniku zaniedbań obowiązków, popełnił przestępstwo z art. 286 § 1 k.k., nawet jeśli nie można wykazać bezpośredniego związku przyczyn…
- II K 258/59 1960-02-06Czy Sąd Najwyższy powinien uchylić wyrok skazujący za ukrywanie niedoboru towarowego i przekazać sprawę do uzupełnienia śledztwa, jeśli istnieją wątpliwości co do wysokości niedoboru, jego przyczyn oraz prawidłowości ust…
- IV K 417/55 1955-08-06Czy niedobór towarów lub gotowizny w handlu uspołecznionym, spowodowany niedbalstwem i lekkomyślnością kierowniczki stoiska, może być kwalifikowany jako przestępstwo z art. 286 § 3 k.k. (nieumyślne spowodowanie szkody),…
Powołane przepisy
art. 269 KKart. 394§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026.