V K 391/61

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Majewski.Sędziowie: M. Kulesza, W. Ostrowski (sprawozdawca).Prokurator: C. Marysz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Stanisława O. oskarżonego z art. 250 k.k., po rozpoznaniu założonej przez Ministra Sprawiedliwości rewizji nadzwyczajnej na korzyść oskarżonego od postanowień Sądu Wojewódzkiego dla województwa warszawskiego w Warszawie z dnia 27 stycznia 1961 r. i z dnia 15 marca 1961 r. oraz postanowień Sądu Powiatowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 21 grudnia 1960 roku, z dnia 14 lutego 1961 r. i z dnia 21 lutego 1961 r., na podstawie art. 394-396, 400, 383 pkt 3 i 388 § 1 k.p.k.1. uchylił zaskarżone postanowienia;2. przywrócił oskarżonemu Stanisławowi O. termin do założenia rewizji od wyroku Sądu Powiatowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 24 czerwca 1960 roku;3. przekazał akta sprawy Sądowi Powiatowemu w Mińsku Mazowieckim w celu przedstawienia ich wraz z rewizją oskarżonego Sądowi Wojewódzkiemu dla województwa warszawskiego w Warszawie do postępowania rewizyjnego.Rewizja nadzwyczajna Ministra Sprawiedliwości, założona od postanowień Sądu Wojewódzkiego dla województwa warszawskiego w Warszawie z dnia 27 stycznia 1961 r. i z dnia 15 marca 1961 r. oraz od postanowień Sądu Powiatowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 21 grudnia 1960 r., 14 lutego 1961 r. i 21 lutego 1961 r. na korzyść oskarżonego Stanisława O. na mocy art. 371 pkt 2 k.p.k., zarzuca wymienionym postanowieniom obrazę art. 360 w związku z art. 211 k.p.k. przez uniemożliwienie oskarżonemu założenia rewizji od wyroku Sądu Powiatowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 24 czerwca 1960 r.Na podstawie przepisów art. 383 pkt 3 i art. 388 § 1 w związku z art. 395 k.p.k. rewizja nadzwyczajna wniosła o uchylenie zaskarżonych postanowień, przywrócenie oskarżonemu terminu do założenia rewizji i przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu dla województwa warszawskiego do jej rozpoznania z powodu rewizji oskarżonego od wyroku Sądu Powiatowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 24 czerwca 1960 r.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Rewizja nadzwyczajna jest słuszna.Wyrokiem Sądu Powiatowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 24 czerwca 1960 r. oskarżony Stanisław O. skazany został z mocy art. 250 k.k. na 4 miesiące aresztu, z warunkowym zawieszeniem wykonania tej kary na okres lat dwóch, za to, że zagroził małżonkom Leopoldowi i Genowefie B. zabiciem i spaleniem ich zabudowań.Na skutek złożonego w terminie pisemnego wniosku obrońcy oskarżonego odpis powyższego wyroku z uzasadnieniem został obrońcy doręczony dnia 30 listopada 1960 r.W ostatnim dniu terminu do złożenia rewizji, tj. dnia 14 grudnia 1960 r., wpłynęło do Sądu Powiatowego pismo obrońcy z dnia 13 grudnia 1960 r. nazwane wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia rewizji oraz zawiadomienie o umożliwieniu wglądu do akt, w którym to piśmie obrońca, powołując się na remont sądu, a w związku z tym na brak dostępu do akt sprawy, zawiadamia, że nie mógł w ustawowym terminie założyć rewizji. Wobec tego prosił o powiadomienie go o ustaniu przeszkody uniemożliwiającej przejrzenie akt.Sąd Powiatowy, nie czyniąc zadość prośbie obrońcy, rozpoznał dnia 21 grudnia 1960 r. jego pismo, traktując je jako wniosek o przywrócenie terminu do założenia rewizji i wydał postanowienie odmowne. Postanowienie to, w związku z zażaleniem obrońcy, utrzymane zostało w mocy dnia 27 stycznia 1961 r. przez Sąd Wojewódzki. Dnia 9 lutego 1961 r. wpłynęło do Sądu Powiatowego pismo oskarżonego Stanisława O., bez wywodu rewizji, w którym wnosił o przywrócenie terminu do złożenia rewizji. Wniosek ten postanowieniem Sądu Powiatowego z dnia 14 lutego 1961 r. załatwiony został odmownie. Dnia 20 lutego 1961 r. wpłynął do Sądu Powiatowego formalny wniosek obrońcy oskarżonego o przywrócenie terminu do złożenia rewizji z jednocześnie załączoną rewizją od wyroku Sądu Powiatowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 24 czerwca 1960 r. Również i ten wniosek postanowieniem Sądu Powiatowego z dnia 21 lutego 1961 r. załatwiony został odmownie, a zażalenie na tę odmowę pozostawił Sąd Wojewódzki bez uwzględnienia.Postanowienia Sądu Powiatowego z dnia 21 grudnia 1960 r. i Sądu Wojewódzkiego z dnia 27 stycznia 1961 r. nie mogą się ostać, zostały bowiem wydane z obrazą art. 360 k.p.k., bez wymaganego w art. 213 § 1 i 2 k.p.k. wniosku o przywrócenie terminu. Wprawdzie pismo obrońcy z dnia 13 grudnia 1960 r. zostało zatytułowane jako wniosek o przywrócenie terminu, jednakże nie mogło ono uchodzić za formalny wniosek o przywrócenie terminu, skoro wpłynęło do Sądu jeszcze przed upływem terminu do złożenia rewizji. Nie należało więc traktować tego pisana obrońcy jako wniosku o przywrócenie terminu, a co za tym idzie, nie było jeszcze wówczas podstaw prawnych do orzekania w kwestii przywrócenia terminu. Ponieważ w piśmie tym obrońca zawiadomił sąd o niemożności wniesienia w terminie rewizji z powodu remontu sądu i w związku z tym prosił o zawiadomienie go o ustaniu tej przeszkody, przeto sąd, który właśnie ten remont przeprowadzał, powinien był, uznając wspomniane pismo obrońcy za zwykłe podanie strony, uczynić zadość jego prośbie i zawiadomić go o ukończeniu prac remontowych w gmachu sądowym, a w związku z tym o ustaniu wymienionej przeszkody. Umożliwiłoby to obrońcy założenie w terminie siedmiodniowym od daty ustania przeszkody formalnego wniosku o przywrócenie terminu do złożenia rewizji z jednoczesnym wywodem rewizji. Sąd Powiatowy jednak tego z natury rzeczy wypływającego obowiązku swego nie dopełnił, przez co pozbawił oskarżonego prawa założenia od wyroku wydanego w I instancja rewizji w terminie wymienionym w art. 211 k.p.k.Późniejsze zaś postanowienia sądów w tej samej kwestii są o tyle bez praktycznego znaczenia, że już postanowienia z dnia 21 grudnia 1961 r. i 27 stycznia 1961 r., jako kończące postępowanie w sprawie, zamknęły oskarżonemu drogę do zaskarżenia wyroku I instancji.Należy jednak stwierdzić, że stanowisko sądów, iż remont pomieszczeń sądowych, który rozpoczął się 10 grudnia 1960 r. i trwał przez kilka dni, nie stanowił przeszkody w rozumieniu art. 213 § 1 k.p.k., skoro obrońca przeglądał akta w dniu 9 i 10 grudnia 1960 r., jest oczywiście błędne. Z przepisu art. 211 k.p.k. wynika bowiem, że termin do założenia rewizji wynosi 14 dni od daty doręczenia odpisu wyroku z uzasadnieniem. Termin ten nie jest uzależniony od rodzaju i charakteru sprawy i ma na celu praktyczne umożliwienie stronom opracowania i założenia rewizji. Termin ten nie może być zatem ograniczony żadnymi stwierdzeniami, że oskarżony lub obrońca przez jeden lub dwa dni miał umożliwiony dostęp do akt sprawy, co w danym wypadku jest wystarczające do opracowania rewizji. Strona ma prawo opracowywać swą rewizję przez pełne 14 dni i skrócenie tego okresu jest sprzeczne z prawem.Skoro więc w danej sprawie przed upływem 14 dni uniemożliwiono obrońcy oskarżonego dostęp do akt sprawy, to tym samym pozbawiono oskarżonego prawa do założenia rewizji. A zatem powody, dla których obrońca wnosił o przywrócenie mu terminu w formalnym wniosku z dnia 20 lutego 1961 r. przy jednoczesnym złożeniu rewizji, odpowiadały warunkom przewidzianym w art. 213 § 1 i 2 k.p.k. i powinny być uwzględnione. Okoliczność zaś, że obrońca wniosku swego z dnia 20 lutego br. nie złożył w terminie 7-dniowym, przewidzianym w przepisie art. 213 § 1 k.p.k., nie może mieć w danym wypadku znaczenia, skoro sąd nie zawiadomił obrońcy, kiedy zakończony został remont budynku sądowego i kiedy sekretariat sądowy wznowił swą działalność. Praktycznie zatem nie wiadomo, kiedy obrońca dowiedział się o ustaniu wymienionej przeszkody. Nie można założyć, że obrońca miał obowiązek we własnym zakresie ustalać, kiedy zostanie zakończony remont, tym bardziej że zamieszkuje on w innej miejscowości niż ta, w której znajduje się siedziba danego Sądu Powiatowego.Z tych względów należało orzec jak w sentencji wyroku.