V KR 147/76

WyrokIzba Cywilna1976-09-09

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd orzekający karę za występek zagrożony karami różnorodzajowymi, w tym karą pozbawienia wolności, ma obowiązek wskazać przesłanki wyboru kary danego rodzaju, nawet jeśli wybór ten jest trafny?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że w sytuacji, gdy dane przestępstwo zagrożone jest karami różnego rodzaju, sąd orzekający ma obowiązek wskazać przesłanki, dla których orzekł karę danego rodzaju. Wynika to z treści art. 372 § 2 k.p.k. w związku z art. 50 k.k. Obowiązek ten istnieje nawet wtedy, gdy sąd trafnie orzekł karę pozbawienia wolności, a nie karę ograniczenia wolności czy grzywny.
Stan faktyczny
Stanisław S. został skazany za znieważenie funkcjonariuszy MO podczas pełnienia przez nich obowiązków służbowych. Oskarżony wniósł rewizję, zarzucając rażącą niewspółmierność kary ze względu na jego młody wiek, dobrą opinię w pracy, szczególne okoliczności przestępstwa i warunki rodzinne. Sąd Najwyższy utrzymał wyrok w mocy, uznając, że okoliczności podnoszone przez oskarżonego nie przemawiały na jego korzyść, a kara nie była rażąco niewspółmierna.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego w Piotrkowie Trybunalskim.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Cieślak. Sędziowie: M. Budzianowski, M. Szczepański (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: F. Prusak.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Stanisława S., oskarżonego z art. 236 k.k., z powodu rewizji wniesionej przez oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 3 czerwca 1976 r.zaskarżony wyrok utrzymał w mocy (...).Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Piotrkowie Trybunalskim Stanisław S. uznany został między innymi za winnego tego, że w dniu 31 grudnia 1975 r. w P. znieważył słowami powszechnie uznanymi za obelżywe funkcjonariuszy MO Stefana K. i Jana C. podczas oraz w związku z pełnieniem przez nich obowiązków służbowych, i za to - na podstawie art. 236 k.k. - skazany na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, z zaliczeniem na poczet tej kary tymczasowego aresztowania.Rewizję od tego wyroku wniósł oskarżony i zarzucając rażącą niewpsółmierność kary na skutek niedostatecznego uwzględnienia młodego wieku oskarżonego, jego dobrej opinii w miejscu pracy, szczególnych okoliczności przestępstwa oraz warunków rodzinnych wniósł w konkluzji o jej złagodzenie.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Wszystkie wyżej przytoczone okoliczności sąd pierwszej instancji miał na względzie przy wymiarze kary, co wynika z uważnej lektury uzasadnienia zaskarżonego wyroku, z tym jednak zastrzeżeniem, że "szczególne okoliczności", w jakich oskarżony popełnił przypisane mu przestępstwo, nie mogą być uznane za przemawiające na jego korzyść. Chodzi bowiem o to, że znajdujący się w stanie nietrzeźwym oskarżony, gdy dowiedział się o zatrzymaniu jego matki pod zarzutem popełnienia przestępstwa, wtargnął na posterunek MO i bez żadnych wyjaśnień czy pytań znieważył wyżej wymienionych funkcjonariuszy MO.Tak więc ani stanu nietrzeźwości oskarżonego, ani też wyżej opisanego zachowania się nie sposób uznać za "szczególne okoliczności" przestępstwa, które miałyby przemawiać na jego korzyść.Eksponując dobrą opinię oskarżonego z miejsca pracy, rewizja pomija, że w miejscu zamieszkania oskarżony miał złą opinię, co należy poczytać na niekorzyść oskarżonego.W świetle wyżej przytoczonych argumentów Sąd Najwyższy doszedł do przekonania, że brak podstaw do uznania omawianej kary za rażąco niewspółmierną.Na marginesie Sąd Najwyższy stwierdza, co następuje: oskarżonego Stanisława S. skazano za występek określony w art. 236 k.k., zagrożony karami różnorodzajowymi. W takiej sytuacji, to jest wtedy, gdy dane przestępstwo zagrożone jest karami różnego rodzaju, obowiązkiem sądu orzekającego jest wskazać przesłanki, dla których orzekł karę danego rodzaju. Wynika to w szczególności z treści art. 372 § 2 k.p.k. w związku z art. 50 k.k. i faktu, że pozostawienie do uznania sądu orzekającego wyboru kary określonego rodzaju nie oznacza dowolności w owym wyborze. W sprawie niniejszej sąd pierwszej instancji, jakkolwiek trafnie orzekł karę pozbawienia wolności (przemawiał za tym stan nietrzeźwości oskarżonego, sposób popełnienia przestępstwa, a także ujemna opinia oskarżonego), nie był zwolniony od przytoczenia przesłanek, które miał na względzie orzekając karę pozbawienia wolności, a nie karę ograniczenia wolności czy grzywny.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 236 KKart. 372 § 2 KPKart. 50 KK§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.