IV KR 191/68

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Kafarski.Sędziowie: L. Chmielewski (sprawozdawca), H. Kempisty.Prokurator Prokuratury Generalnej: Z. Ramos.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Henryka J., oskarżonego z art. 230 § 1 k.k. w związku z art. 291 k.k., po rozpoznaniu rewizji założonej przez oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 23 kwietnia 1968 r., na podstawie art. 375 k.p.k.I. zaskarżony wyrok utrzymał w mocy (...).Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w Krakowie wyrokiem z dnia 23 kwietnia 1968 r. uznał oskarżonego Henryka J. za winnego tego, że w dniu 23 września 1967 roku w K., pełniąc funkcję kierownika Komisariatu Rzecznego Milicji Obywatelskiej, oddał z budynku tegoż Komisariatu dwa strzały z broni sportowej kbks kal. 5,6 mm w kierunku rzeki Wisły, wiedząc o tym, że w tym czasie znajdują się tam osoby uprawiające sporty wodne, w związku z czym przewidywał możliwość postrzelenia którejś z tych osób, lecz bezpodstawnie przypuszczał, że tego uniknie, i w wyniku tej lekkomyślności jednym z oddanych strzałów ugodził płynącego łodzią Stanisława S., powodując uszkodzenie płuca prawego, żyły górnej próżnej i ramienia prawego, tętnicy płucnej z następowym krwotokiem wewnętrznym, w następstwie których to obrażeń Stanisław S. poniósł natychmiastową śmierć, i za ten czyn na podstawie art. 230 § 1 w związku z art. 291 k.k. skazał go na karę 7 lat i 6 miesięcy więzienia.Wyrok powyższy zaskarżył rewizją oskarżony, zarzucając:I.obrazę art. 54 k.k. (potraktowaną także jako obrazę art. 8 i 320 k.p.k.), polegającą na wymierzeniu kary bez uwzględnienia okoliczności łagodzących;II.obrazę art. 291 k.k. przez jego zastosowanie w najwyższym ustawowo dopuszczalnym wymiarze;III.błędną ocenę okoliczności faktycznych, przyjętych za podstawę wyroku w części dotyczącej orzeczenia o karze, wskutek nienależytej oceny roli funkcjonariuszy MO podległych oskarżonemu, tj. świadków Zdzisława B. i Adama G.;IV.rażącą niewspółmierność kary w stosunku do przypisanego czynu.W konkluzji rewizja wnosi o zmianę zaskarżonego wyroku przez wymierzenie kary bez zastosowania art. 291 k.k., o złagodzenie kary i zawieszenie jej wykonania, a ewentualnie o uchylenie "zaskarżonej części wyroku" i przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu w Krakowie do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nie jest zasadna.Zastosowany przez Sąd Wojewódzki najwyższy wymiar kary przewidzianej w art. 230 § 1 w związku z art. 291 k.k. nie nasuwa zastrzeżeń przy uwzględnieniu stopnia społecznego niebezpieczeństwa, jakie dla porządku prawnego przedstawia oskarżony zarówno ze względu na czyn, którego się oskarżony dopuścił, jak i ze względu na wykazane cechy osobiste oraz okoliczności wymienione w art. 54 k.k.Do problemu kary Sąd Wojewódzki ustosunkował się w przekonywających wywodach, zawierających - stosownie do wymagań art. 339 § 2 k.p.k. - przytoczenie okoliczności, które przy wymiarze kary Sąd ten miał na względzie.Zarzuty rewizji oskarżonego tej oceny nie mogą podważyć.W szczególności nie jest trafny zarzut obrazy art. 54 i 291 k.k. Wysuwając ten zarzut, rewizja przeoczyła, że sąd wymierza karę według swego uznania, będąc związany jedynie granicami wymiaru przewidzianego w ustawie dla danego przestępstwa oraz przepisami ogólnymi dotyczącymi wymiaru kary, m.in. art. 291 k.k. W świetle tych zasad sąd, rozważając okoliczności konkretnego wypadku w celu określenia wysokości kary, uprawniony jest do uznania, że przewaga okoliczności obciążających w sprawie jest tak znaczna, iż eliminuje całkowicie wpływ okoliczności łagodzących na ostateczne ukształtowanie słusznej represji karnej. Taki pogląd podlega kontroli rewizyjnej co do jego merytorycznej słuszności, nie może jednak stanowić przedmiotu zarzutu z art. 371 pkt 1 k.p.k.Bezzasadny jest zarzut (rewizji) błędnej oceny okoliczności faktycznych w części dotyczącej zeznań podległych oskarżonemu pracowników. Zarzut ten, zmierzający do wykazania, że wprowadzenie organów śledczych w błąd - po popełnieniu przestępstwa - było wynikiem inicjatywy tych pracowników, nie zaś oskarżonego, pozostaje w sprzeczności z materiałem dowodowym sprawy, prawidłowo ustalonym przez Sąd Wojewódzki.Nie jest wreszcie zasadny zarzut rażącej niewspółmierności kary w stosunku do przypisanego czynu, ściślej - w stosunku do szkodliwości społecznej przypisanego oskarżonemu przestępstwa (art. 384 pkt 2 k.p.k.). Oskarżony był długoletnim funkcjonariuszem MO i miał stopień oficera. Z tytułu swoich funkcji znał przepisy dotyczące obchodzenia się z bronią palną. Do jego obowiązków jako kierownika Komisariatu Rzecznego MO należała troska o bezpieczeństwo osób uprawiających na powierzonym mu odcinku Wisły sport wodny lub korzystających z kąpieli rzecznej. Z jaskrawym naruszeniem tych obowiązków oskarżony z pomieszczenia dyżurki oddał 2 strzały do boi, zakotwiczonej przy przeciwległym brzegu Wisły, w czasie, gdy w rzece znajdowali się zawodnicy klubów wodniackich, a na brzegu rzeki - inni ludzie, a więc w warunkach, które prowadzić mogły do narażenia życia tych osób na bezpośrednie niebezpieczeństwo. Tak przejawiony stopień lekkomyślności słusznie potraktował Sąd Wojewódzki jako świadczący o działaniu na pograniczu zamiaru ewentualnego zabójstwa.Jako wysoce naganne należy ocenić zachowanie się oskarżonego przed popełnieniem przestępstwa i po jego popełnieniu. Nie zawahał się on zwolnić w czasie służby 2 funkcjonariuszy posterunku po to tylko, by ci mogli mu dostarczyć broń i amunicję, i w ten sposób - jedynie dla dogodzenia swej niepoważnej i wręcz niezrozumiałej chęci jak najszybszego wejścia w posiadanie broni - faktycznie pozbawił odcinek rzeki ochrony na czas ich nieobecności. Po popełnieniu zaś przestępstwa nie zawahał się skierować śledztwa na fałszywe tory, w rezultacie czego organy śledcze w ciągu przeszło miesiąca dokonywały zbędnych czynności, powodując niepotrzebnie stratę czasu własnego i innych osób.Ogół przytoczonych okoliczności nie pozwala na uznanie wymierzonej oskarżonemu kary za rażąco surową.