I K 678/51
WyrokIzba Cywilna1951-10-02
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara wymierzona oskarżonemu z art. 22 m.k.k. może być uznana za rażąco niewspółmiernie surową, jeśli jest zbliżona do dolnej granicy ustawowego wymiaru, a sąd uwzględnił okoliczności łagodzące?Ratio decidendi
Kara wymierzona oskarżonemu, zbliżona do dolnej granicy ustawowego wymiaru i uwzględniająca okoliczności łagodzące, nie może być uznana za rażąco niewspółmiernie surową. Rażąca niewspółmierność kary stanowi jedyną podstawę do uwzględnienia rewizji w tym zakresie. Sąd ma prawo wyboru między karą więzienia a karą aresztu, jeśli przestępstwo zagrożone jest sankcją alternatywną, nawet jeśli brak jest podstaw do przyjęcia niskich pobudek.Stan faktyczny
Oskarżony został skazany wyrokiem Sądu Wojewódzkiego. W rewizji zarzucił wymierzenie mu kary rażąco niewspółmiernej, powołując się na swoją sytuację (wyjazd za granicę, półanalfabetyzm) i twierdząc, że czynu dopuścił się z powodu zacofania, a nie wrogich pobudek. Wnosił o złagodzenie kary.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia T. Cyprian; Sędziowie: A. Bachrach, G. Auscaler (sprawozdawca); Prokurator: J. Rezler.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Piotra K. osk. z art. 22 m.k.k., po rozpoznaniu rewizji oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Zielonej Górze z dnia 8 lutego 1951 r., na podstawie art. 375 k.p.k. utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.Uzasadnienie faktyczneRewizja oskarżonego zarzuca wymierzenie mu kary rażąco niewspółmiernej do popełnionego czynu, powołując się na to, że oskarżony zmuszony był przed wojną wyjeżdżać za granicę dla zarobku, że jest półanalfabetą, a więc, że czynu, za który został skazany, dopuścił się nie z pobudek wrogich dla Państwa Ludowego, lecz z powodu zacofania i ciemnoty. W konkluzji rewizja wnosi o wydatne złagodzenie wymierzonej kary.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Rewizja jest bezzasadna. Kara wymierzona oskarżonemu K. jest zbliżona do dolnej granicy ustawowego wymiaru, przewidzianego za przypisane mu przestępstwa z art. 22 m.k.k. Sąd orzekający, przy wymiarze kary, uwzględnił przytoczone tam okoliczności, co wynika także wprost z uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Z mocy art. 54 k.k. sąd władny był w danym przypadku wymierzyć karę mieszczącą się powyżej dolnej granicy ustawowego wymiaru. Kara orzeczona nie może uchodzić za rażąco niewspółmiernie surową w stosunku do czynu przypisanego oskarżonemu, co jedynie stanowi uzasadnioną podstawę do rewizji wyroku (art. 371 pkt 4). O rażącej niewspółmierności nie stanowi także okoliczność, że Sąd wymierzył w danym przypadku karę więzienia, a nie karę aresztu: zgodnie z treścią art. 57 § i k.k., jeżeli przestępstwo zagrożone jest sankcją alternatywną, sądowi przysługuje prawo wymierzenia kary więzienia także wówczas, gdy brak jest podstaw do przyjęcia, że przestępstwo popełniono z niskich pobudek. W przypadkach tych sąd ma możność wyboru pomiędzy karą więzienia a karą aresztu stosownie do okoliczności danego przypadku.
Powiązane orzeczenia
- IV KR 191/68 1968-10-22Czy kara wymierzona w najwyższym ustawowo dopuszczalnym wymiarze, z uwzględnieniem art. 291 k.k., jest rażąco niewspółmierna do przypisanego czynu, biorąc pod uwagę okoliczności obciążające i łagodzące?
- IV K 230/61 1961-05-22Czy rażąca niewspółmierność kary, społeczna szkodliwość czynu, wykrętna obrona i nieuwzględnienie okoliczności łagodzących mogą stanowić podstawę do złagodzenia kary w postępowaniu rewizyjnym?
- Rw 1278/70 1970-11-26Czy rażąca niewspółmierność kary orzeczonej za jedno z przestępstw pozostających w zbiegu realnym stanowi podstawę do zmiany wyroku, nawet jeśli nie dotyczy kary łącznej?
- Rw 542/82 1982-08-07Czy kara orzeczona przez sąd pierwszej instancji, uwzględniająca warunkowe zawieszenie jej wykonania, może być uznana za rażąco łagodną w rozumieniu art. 387 pkt 4 k.p.k. w sytuacji, gdy sąd uwzględnił wszystkie ustawowe…
- I KK 173/22 2022-10-27Czy kara pozbawienia wolności orzeczona za zbrodnię z art. 156 § 1 pkt 2 k.k. może być rażąco łagodna, jeśli sąd odwoławczy wadliwie ocenił okoliczności łagodzące i obciążające?
Powołane przepisy
art. 22art. 375 KPKart. 54 KKart. 371 pkt 4art. 57
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026.