Rw 1278/70

WyrokIzba Cywilna1970-11-26

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rażąca niewspółmierność kary orzeczonej za jedno z przestępstw pozostających w zbiegu realnym stanowi podstawę do zmiany wyroku, nawet jeśli nie dotyczy kary łącznej?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy wyraża pogląd, że rażąca niewspółmierność kary stanowi podstawę rewizyjną uzasadniającą zmianę wyroku nie tylko wtedy, gdy odnosi się do wymiaru kary łącznej, ale także gdy dotyczy kary za jedno z osądzonych przestępstw. Niewspółmiernie surowa kara za jedno z przestępstw, nawet jeśli nie wpłynęła na wysokość kary łącznej, może być podstawą do jej złagodzenia, a w konsekwencji także kary łącznej.
Stan faktyczny
Grzegorz O. został skazany za samowolne zabranie motocykla służbowego i jazdę nim w stanie nietrzeźwości, co doprowadziło do zderzenia z innym pojazdem i spowodowania obrażeń u pasażera oraz uszkodzenia samochodu. Obrońca wniósł rewizję, domagając się uniewinnienia od jednego z zarzutów i obniżenia kary z warunkowym zawieszeniem jej wykonania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok przez złagodzenie kary orzeczonej na podstawie art. 214 § 1 k.k. do kary 6 miesięcy pozbawienia wolności, a kary łącznej - do kary 2 lat pozbawienia wolności.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk Z. Krasuski. Sędziowie: płk A. Kruszka (sprawozdawca), płk C. Lipski. Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk M. Nowak. SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Grzegorza O., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo z art. 214 § 1 k.k. - na karę 1 roku pozbawienia wolności, a z art. 145 § 1 i 3 k.k. - na karę 2 lat pozbawienia wolności i 2 lata zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, łącznie zaś na karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności i 2 lat zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w Katowicach z dnia 15 października 1970 r.,zmienił zaskarżony wyrok przez złagodzenie kary orzeczonej na podstawie art. 214 § 1 k.k. do kary 6 miesięcy pozbawienia wolności, a kary łącznej - do kary 2 lat pozbawienia wolności. Uzasadnienie faktyczneZaskarżonym wyrokiem Grzegorz O. skazany został za to, że:1) 20 lipca 1970 r. około godz. 17 zabrał samowolnie z terenu jednostki wojskowej w N. służbowy motocykl marki "WSK-125" stanowiący mienie społeczne i w zamiarze krótkotrwałego użytkowania wyjechał nim z koszar na teren N., skąd wrócił około godz. 22 do jednostki,2) 20 lipca 1970 r. około godz. 22 w N., naruszając przepisy art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 27 listopada 1961 r. o bezpieczeństwie i porządku ruchu na drogach publicznych (Dz. U. Nr 53, poz. 295) i § 27 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 rozporządzenia Ministrów Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z dnia 20 lipca 1968 r. w sprawie ruchu na drogach publicznych (Dz. U. Nr 27, poz. 183) w ten sposób, że prowadził w stanie nietrzeźwości motocykl marki "WSK-125", na którym wiózł Bogdana S., a następnie zamierzając skręcić na ul. B. do bramy koszar, nie upewnił się, czy nie spowoduje zajechania drogi innym użytkownikom i nie sygnalizował swego zamiaru, przez co zajechał drogę wyprzedzającemu go kierowcy Józefowi G., prowadzącemu samochód marki "Skoda-1000 MB", w wyniku czego doprowadził do zderzenia obu pojazdów i spowodował nieumyślnie uszkodzenie ciała pasażera motocykla Bogdana S. w postaci złamania lewego podudzia oraz uszkodzenie samochodu Józefa G.Obrońca wnosił w rewizji o uniewinnienie oskarżonego od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 145 § 1 i 3 k.k. oraz o obniżenie kary z art. 214 § 1 k.k. z warunkowym zawieszeniem jej wykonania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:(...) Trzeba zgodzić się z obrońcą, że wymierzona oskarżonemu kara za przestępstwo z art. 214 § 1 k.k. jest rażąco niewspółmiernie surowa.Sąd przecenił wagę zarzucanego oskarżonemu czynu, polegającego na zabraniu motocykla w celu sprawdzenia skuteczności jego naprawy oraz załatwienia sprawy służbowej w mieszkaniu podoficera B., a następnie przejechaniu się nim na niedługiej trasie w celu prywatnym i przetrzymaniu go poza koszarami łącznie przez 5 godzin. Okoliczność, że oskarżony wracał motocyklem do koszar, będąc w stanie nietrzeźwości, i że spowodował w tej sytuacji wypadek, zadecydowała o skazaniu go za przestępstwo z art. 145 § 1 i 3 k.k. i nie powinna ona być po raz wtóry elementem oceny społecznego niebezpieczeństwa czynu z art. 214 § 1 k.k. oraz ważyć na wymiarze kary za to przestępstwo. Sąd orzekając o karze za każde z przestępstw pozostających w zbiegu realnym, obowiązany jest stosować się ściśle do wskazań art. 50 k.k. Wskazania te zmierzają do zrealizowania w praktyce postulatu indywidualizacji kary i jej współmierności, przy czym postulatowi temu powinna odpowiadać każda kara.Wymierzając karę z art. 214 § 1 k.k., Sąd do tych wskazań się nie zastosował. Stąd też wymierzył karę rażąco niewspółmierną. Podlega ona złagodzeniu, a w konsekwencji złagodzeniu temu podlega także kara łączna. Sąd Najwyższy wyraża pogląd, że rażąca niewspółmierność kary nie tylko wówczas jest podstawą rewizyjną uzasadniającą zmianę wyroku w myśl art. 387 pkt 4 k.p.k., gdy odnosi się ona do wymiaru kary łącznej, ale także wtedy, gdy dotyczy kary za jedno choćby tylko z osądzonych wyrokiem przestępstw, niezależnie od tego, czy kara ta wpłynęła lub mogła wpłynąć na wysokość kary łącznej.W rozpoznawanej sprawie orzeczenie niewspółmiernej kary za przestępstwo z art. 214 § 1 k.k. miało oczywisty wpływ na wysokość kary łącznej. Charakter obu przestępstw i fakt, że drugie z nich oznaczało właściwie zakończenie pierwszego, dalej, zasadnicza różnica stopnia ich społecznego niebezpieczeństwa, która nie znalazła jednak odpowiedniego wyrazu w wysokości kar oraz dotychczasowa pozytywna postawa oskarżonego - wszystko to przemawia za absorpcją kary łagodniejszej przez surowszą przy wymiarze kary łącznej.

Powołane przepisy

art. 214 § 1 KKart. 145 § 1art. 19 ust. 1art. 50 KKart. 387 pkt 4 KPK§ 1§ 27 ust. 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026.