V KR 177/77

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Budzianowski (sprawozdawca). Sędziowie: J. Cieślak, C. Gajewski.Prokurator Prokuratury Generalnej: S. Kołodziej.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Jana H., oskarżonego z art. 201 k.k. w związku z art. 208 k.k., Grzegorza B., oskarżonego z art. 208 k.k., oraz Karola U., oskarżonego z art. 215 § 1 k.k. z powodu rewizji wniesionych przez oskarżonych od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Łodzi z dnia 30 czerwca 1977 r.utrzymał powyższy wyrok w mocy w zaskarżonych częściach (...).Uzasadnienie faktyczneNa karę 10 lat pozbawienia wolności z pozbawieniem praw publicznych na okres 3 lat, 50.000 zł grzywny i konfiskatę mienia w całości skazany został zaskarżonym wyrokiem Jan H. na podstawie art. 201 oraz art. 36 § 3, art. 40 § 1 pkt 3 i art. 46 § 1 pkt 2 k.k., a Grzegorz B. na podstawie art. 208 i 36 § 3 k.k. na 6 lat pozbawienia wolności i 25.000 zł grzywny za to, że wspólnie i w porozumieniu z prawomocnie tym wyrokiem skazanymi Zdzisławem L., Tadeuszem J., Zbigniewem M. i Dariuszem J. - działając w różnych składach osobowych - dokonali na terenie miejscowości P. R. i T. w okresie od czerwca 1976 r., a Grzegorz B. od dnia 23 września 1976 r., do dnia 12 stycznia 1977 r. 19 włamań, w tym Jan H. do 12, a Grzegorz B. do 7 sklepów, skąd zabrali w celu przywłaszczenia spirytus, wódkę, wina, mięso oraz przetwory mięsne, artykuły spożywcze i inne przedmioty oraz pieniądze na szkodę Wojewódzkiej Spółdzielni Spożywców "Społem" w Ł. oraz Gminnych Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w P. i R., a oskarżony Jan H. ponadto kradzieży 34 butelek wina na szkodę kawiarni "Parkowa" w P., uczestnicząc w zaborze mienia wartości - Jan H. co najmniej 172.30 zł, a Grzegorz B. co najmniej 77.900 zł.Tymże wyrokiem skazany został również Karol U. na podstawie art. 215 § 1 i art. 36 § 3 k.k., z zastosowaniem art. 60 § 1 k.k., na karę 2 lat pozbawienia wolności i 10.000 zł grzywny za przyjęcie w nocy z dnia 5 na dzień 6 stycznia 1977 r. w P. na przechowanie w celu osiągnięcia korzyści majątkowej jednego pojemnika z wódką wartości 1.530 zł.Powyższy wyrok zaskarżyli obrońcy oskarżonych (...).Uzasadnienie prawne(...) Sąd Najwyższy zarzutów rewizji oskarżonych nie podzielił. Chybiony jest w szczególności wysunięty w rewizjach oskarżonych Jana H. i Grzegorza B. zarzut rażącej niewspółmierności wymierzonych im zaskarżonym wyrokiem kar.Prawdą jest, że Jan H. (podobnie jak i inni sprawcy włamań) przyznał się do popełnienia przypisanych mu przestęptw, co niewątpliwie ułatwiło organom ścigania przeprowadzenie postępowania przygotowawczego i przyspieszyło jego zakończenie. Prawdą jest również, że zarówno Jan H., jak i Grzegorz B. - to młodociani w rozumieniu kodeksu karnego i że Grzegorz B. nie był dotychczas karany. Faktem jednak jest, że obaj oskarżeni nie cieszyli się dobrą opinią, nigdzie nie pracowali, prowadzili pasożytniczy tryb życia, z przestępstwa uczynili sobie stałe źródło dochodu, a uzyskane z kradzieży pieniądze przepijali.W świetle zaś tych okoliczności, uwzględniając ponadto uprzednią karalność oskarżonego Jana H., jego wiodącą rolę w przestępczej działalności, rozmiary jej oraz wartość zagarniętego mienia i wyrządzone w mieniu społecznym szkody, o rażącej niewspółmierności wymierzonych obu oskarżonym kar nie sposób mówić.Nie można bowiem wymierzając kary młodocianemu sprawcy kierować się wyłącznie celem wychowawczym kary, zwłaszcza wtedy, gdy - jak w wypadku oskarżonego Jana H. - stosowane uprzednio środki karne i wychowawcze okazały się nieskuteczne. Wzgląd na wychowawczą rolę kary nie oznacza bynajmniej łagodnego zawsze traktowania sprawców młodocianych, może niekiedy wskazywać na potrzebę dłuższego procesu resocjalizacji, a tym samym orzeczenie surowszej kary pozbawienia wolności dla umożliwienia realizacji tego celu.Taka właśnie potrzeba rysuje się w sprawie niniejszej wobec Jana H. i Grzegorza B., ludzi mimo młodocianego wieku wykazujących daleko posuniętą demoralizację.Nie ma również racji rewizja oskarżonego Karola U., jeżeli kwestionuje skazanie tego oskarżonego z art. 215 § 1 k.k. Fakt przyjęcia przez niego na przechowanie jednego pojemnika z wódką jest w sprawie bezsporny, podobnie jak i jego świadomość co do źródła pochodzenia tej wódki.Okoliczność zaś, że współoskarżony Grzegorz B., odwołując swoje poprzednie obciążające oskarżonego Karola U. wyjaśnienia, podtrzymał je w części, w której mówił o wręczeniu mu 1 butelki wódki za przechowanie przyniesionego pojemnika z wódką, przemawiała za wiarygodnością tego pomówienia i upoważniała sąd do oparcia ustaleń w tej kwestii na tych właśnie wyjaśnieniach. Zarówno to, jak i - potwierdzony przez Jana H. - fakt wspólnego spożywania wódki wskazywały niedwuznacznie na działanie oskarżonego Karola U. w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Za trafnością ustaleń sądu w tym zakresie przemawia ponadto bezsporny w sprawie fakt, że między Karolem U. a Grzegorzem B. - bratem pierwszej żony Karola U. wzajemne stosunki nie układały się najlepiej, a były w związku z przeprowadzonym rozwodem i zatrzymaniem rzeczy Karola U. przez Grzegorza B. oraz odmową ich wydania z powodu zaległych alimentów wprost napięte, co każe nie tylko wątpić w bezinteresowność Karola U., karanego już za paserstwo, gdy przyjmował na przechowanie pochodzącą z kradzieży wódkę, ale po prostu tę bezinteresowność wyeliminować.Do bytu przestępstwa paserstwa w postaci przyjęcia rzeczy uzyskanej za pomocą czynu zabronionego nie jest konieczne osiągnięcie kokrzyści majątkowej, lecz wystarczy sam fakt podjęcia działania w celu uzyskania takiej korzyści (...).W tych zaś warunkach o braku podstaw do przypisania Karolowi U. przestępstwa paserstwa określonego w art. 215 § 1 k.k. nie może być mowy, a skoro czynu tego dopuścił się w warunkach recydywy, nie sposób także kwestionować orzeczenia o karze (...).