V KR 199/77

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Regent-Lechowicz. Sędziowie: J. Cieślak (sprawozdawca), J. Musioł.Prokurator Prokuratury Generalnej: E. Sanecki.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 1978 r. między innymi sprawy Augustyna G., oskarżonego z art. 208 i 199 § 1 k.k., z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 29 czerwca 1977 r.zmienił wyrok w ten sposób, że:1) uchylił orzeczenie o karze łącznej pozbawienia wolności wymierzonej oskarżonemu Augustynowi G.;2) na podstawie art. 1 § 1 pkt 1 dekretu z dnia 19 lipca 1977 r. o amnestii (Dz. U. Nr 24, poz. 102) darował oskarżonemu Augustynowi G. karę 1 roku pozbawienia wolności za przypisane mu przestępstwo, opisane w pkt I lit. d aktu oskarżenia (...);3) na podstawie art. 67 § 1 k.k. orzekł w stosunku do Augustyna G. nową karę łączną - 3 lata pozbawienia wolności;4) uchylił orzeczenie o zasądzeniu odszkodowania i wpisu stosunkowego od Augustyna G. na rzecz Skarbu Państwa (...);5) utrzymał w mocy wyrok w pozostałych zaskarżonych częściach (...).Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 29 czerwca 1977 r. został skazany między innymi Augustyn G.:1) na podstawie art. 208 i 36 § 3 k.k. na karę 2 lat pozbawienia wolności i 15.000 zł grzywny za to, że wiosną 1975 r. w K. we współdziałaniu z Józefem B. i Bogusławem S., po uprzednim zerwaniu zabezpieczenia włamał się do wagonu kolejowego, skąd zabrał w celu przywłaszczenia 127 grzejników o łącznej wartości 10.214 zł; na podstawie art. 363 k.p.k. została zasądzona solidarnie od oskarżonych, a mianowicie Augustyna G., Józefa B. i Bogusława S. na rzecz Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych w K. tytułem odszkodowania za skradzione - podczas opisanego wyżej włamania - grzejniki kwota 10.214 zł z 8%, począwszy od miesiąca marca 1975 r. (...);2) na podstawie art. 199 § 1 i art. 36 § 3 k.k. na kary 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności i 15.000 zł grzywny za to, że w kwietniu 1976 r. w okolicznościach bliżej nieustalonych zabrał w celu przywłaszczenia na szkodę bliżej nieustalonej jednostki gospodarki uspołecznionej 143 grzejniki wartości 10.868 zł;3) na podstawie art. 199 § 1 i art. 36 § 3 k.k. na kary 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności i 15.000 zł grzywny za to, że w maju 1976 r. w okolicznościach bliżej nieustalonych zabrał w celu przywłaszczenia na szkodę bliżej nieustalonej jednostki gospodarki uspołecznionej 160 grzejników wartości 12.160 zł;4) na podstawie art. 199 § 1 i art. 36 § 3 k.k. na kary 1 roku pozbawienia wolności i 15.000 zł grzywny za to, że latem 1976 r. zabrał w celu przywłaszczenia na szkodę Przedsiębiorstwa Robót Inżynieryjnych w K. albo też innych jednostek gospodarki uspołecznionej 90 mb rur o łącznej wartości 3.870 zł.Na podstawie art. 60, 67 § 1 i art. 70 § 1 k.k. została oskarżonemu Augustynowi G. wymierzona - zamiast kar z osobna orzeczonych za zbiegające się przestępstwa - kara łączna: 3 lata i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz 30.000 zł grzywny.Na podstawie art. 363 § 1 k.p.k. została zasądzona od oskarżonego Augustyna G. na rzecz Skarbu Państwa - Wydział Finansowy Urzędu Dzielnicowego Śródmieście w K. tytułem odszkodowania za skradzione grzejniki (zarzut I lit. c aktu oskarżenia) kwota 12.160 zł z 8%, począwszy od miesiąca maja 1976 r., oraz na rzecz Wydziału Finansowego Urzędu Dzielnicowego - Podgórze w K. - kwota 3.870 zł z 8%, począwszy od miesiąca czerwca 1976 r., tytułem odszkodowania za skradzione rury (zarzut I lit. d aktu oskarżenia), a ponadto tytułem opłaty sądowej od zasądzonych odszkodowań na rzecz Skarbu Państwa kwota 1.007 zł (...).Od wyroku tego została wniesiona rewizja przez obrońcę oskarżonego Augustyna G. (...).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:(...) Niezależnie od zarzutów rewizji należało uchylić orzeczenie o zasądzeniu odszkodowania i wpisu stosunkowego od oskarżonego Augustyna G. na rzecz Skarbu Państwa (pkt V zaskarżonego wyroku).Sąd Wojewódzki bowiem w tej części wyroku zasądził odszkodowanie za zagarnięte grzejniki w kwocie 12.160 zł na rzecz Wydziału Finansowego Urzędu Dzielnicowego Śródmieście w K., a za skradzione rury w kwocie 3.870 zł na rzecz Wydziału Finansowego Urzędu Dzielnicowego - Podgórze w K., uznając, że powyższe wydziały reprezentują interesy Skarbu Państwa wobec nieustalenia pokrzywdzonych instytucji państwowych lub społecznych.Pokrzywdzona instytucja państwowa lub społeczna, na której rzecz zostaje zasądzone przez sąd na podstawie art. 363 § 1 k.p.k. odszkodowanie pieniężne odpowiadające wartości zagarniętego mienia, musi być w wyroku ściśle określona i w razie niemożności ustalenia takiej instytucji nie jest dopuszczalne zasądzenie odszkodowania na rzecz Skarbu Państwa, (wydziału finansowego określonego terenowego urzędu administracji teenowej).Stanowisko powyższe zgodne jest z poglądami zawartymi w orzecznictwie Sądu Najwyższego w zakresie dotyczącym art. 3311 k.p.k. z 1928 r., który to przepis z pewnymi zmianami został zastąpiony art. 363 § 1 k.p.k. z 1969 r. (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 14 lutego 1968 r. - OSNKW 1969, z. 1, poz. 9 oraz z dnia 19 maja 1967 r. - OSNKW 1967 z. 11, poz. 117). Powyższe orzecznictwo Sądu Najwyższego zachowało swą aktualność w okresie obowiązywania kodeksu postępowania karnego z 1969 r. (...).