V KR 39/76

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Kafarski. Sędziowie: K. Wagner (sprawozdawca), Z. Bartnik (sędzia SW del. do SN).Prokurator Prokuratury Generalnej: W. Flatt-Ferenc.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 27 maja 1976 r. między innymi sprawy Heleny J., oskarżonej z art. 223 § 3, art. 241 § 3, art. 244 k.k., Janiny P., Ireny W., Krystyny D., oskarżonych z art. 223 § 3 k.k., Jadwigi C., oskarżonej z art. 223 § 3 k.k., z powodu rewizji wniesionej co do nich przez prokuratora oraz rewizji wniesionych przez oskarżone Janinę P. i Stanisławę S. od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 1 września 1975 r., a ponadto na podstawie art. 384 k.p.k. w stosunku do skazanych Heleny L., Heleny A., Emilii O., Kazimiery B. i Teresy D.z m i e n i ł zaskarżony wyrok w ten sposób, że:1) z podstaw skazania z art. 223 § 3 k.k. co do oskarżonych Heleny L., Heleny J., Heleny A., Emilii O., a z art. 223 § 3 k.k. w związku z art. 18 § 2 k.k. co do oskarżonych Janiny P., Ireny W., Krystyny D., Jadwigi C., Kazimiery B., Teresy D. wyeliminował art. 58 k.k. (...);2) w pozostałych zaskarżonych częściach wyrok Sądu Wojewódzkiego utrzymał w mocy (...).Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 1 września 1975 r. zostały między innymi skazane:1) oskarżona Helena J.:a) na podstawie art. 223 § 3 k.k. w związku z art. 58 k.k. na karę 2 lat pozbawienia wolności, darowaną na podstawie przepisów ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o amnestii (Dz. U. Nr 27, poz. 159), oraz 10.000 zł grzywny za to, że w okresie od 1960 r. do dnia 18 listopada 1963 r. i od dnia 5 czerwca 1964 r. do października 1972 r. w K., działając wspólnie z Helenę L. i Heleną A., jako sprzedawczyniami sklepów b. Miejskiego Handlu Detalicznego w K., a obecnie Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Handlu Artykułami Papierniczymi i Sportowymi w K., przyjęła do sprzedaży od prywatnych wytwórców wyrobów dziewiarskich Jadwigi C., Ireny W., Janiny P., Krystyny D., Teresy D., Kazimiery B. i innych bliżej nie ustalonych dostawców oraz sprzedała - czyniąc z tego stałe źródło dochodu - w tychże sklepach co najmniej 3.780 sztuk swetrów, 2.000 sztuk apaszek, 800 sztuk szali moherowych, 300 rajtuz dziecięcych i 300 czapek, łącznej wartości co najmniej 1.500.000 zł (...);2) oskarżone Janina P. i Irena W. na kary po 2 lata pozbawienia wolności, darowane na podstawie cytowanych przepisów ustawy o amnestii, oraz grzywny po 20.000 zł;3) oskarżone Krystyna D. i Jadwiga C. na kary po 2 lata pozbawienia wolności, darowane na podstawie cytowanych przepisów ustawy o amnestii, oraz grzywny po 10.000 zł, wszystkie cztery wyżej wymienione, oskarżone na podstawie art. 18 § 2 k.k. w związku z art. 223 § 3 k.k. i z zastosowaniem art. 58 k.k. za to, że w okresach niżej podanych w K. udzieliły pomocy Helenie L., Helenie J., Helenie A. i Emilii O. do sprzedaży towarów obcego pochodzenia, stanowiących wyroby dziewiarskie, w sklepach Miejskiego Handlu Detalicznego w K. i w tym celu dostarczyły:a) Janina P. w okresie od 1960 r. do października 1972 r. około 900 swetrów i 500 czapek łącznej wartości co najmniej 368.000 zł,b) Irena W. w okresie od 1960 r. do października 1972 r. około 780 sztuk swetrów łącznej wartości co najmniej 312.000 zł,c) Krystyna D. w okresie od 1964 r. do października 1972 r. około 900 sztuk swetrów łącznej wartości co najmniej 360.000 zł,d) Jadwiga C. w okresie od 1960 r. do października 1972 r. około 800 sztuk swetrów łącznej wartości co najmniej 320.000 zł.Jako łączne kary grzywny orzekł Sąd Wojewódzki w stosunku do oskarżonych: Janiny P. - 20.000 zł, Ireny W. - 20.000 zł, i Krystyny D. - 10.000 zł (...).Wyrok Sądu Wojewódzkiego zaskarżył prokurator oraz oskarżone Stanisława S. i Janina P. (...).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:(...) Nie znalazł Sąd Najwyższy podstaw do kwestionowania ustaleń zaskarżonego wyroku dotyczących liczby swetrów i czapek przekazanych do nielegalnej sprzedaży w handlu uspołecznionym przez oskarżoną Janinę P. Ustalenia te opierają się na wyjaśnieniach oskarżonej Heleny L., złożonych na rozprawie i wspartych wyjaśnieniami oskarżonej Heleny J., która potwierdziła dostarczanie swetrów przez oskarżoną Janinę P. oraz podała, że liczbę tych swetrów określić może współoskarżona Helena L., jako kierowniczka sklepu oraz osoba przyjmująca swetry. W rewizji w sposób nieprzekonujący kwestionuje się możliwość wyprodukowania przypisanej liczby swetrów.Według wyjaśnień oskarżonej Heleny L. swetry dostarczane były przez okres 7 lat, chodziło więc o dostawę około 130 swetrów rocznie, czyli około 11 miesięcznie. Produkcja maszynowa tego rzędu była możliwa nawet przy posiadaniu maszyny dziewiarskiej o prymitywnej konstrukcji.Natomiast zgodzić się należało z wywodami rewizji dotyczącymi nieprawidłowego powołania przez Sąd Wojewódzki w podstawach skazania z art. 223 § 3 k.k. także art. 58 k.k. Przestępstwo określone w art. 223 § 1 i 2 k.k. może mieć postać kwalifikowaną wskutek dwóch alternatywnych okoliczności: 1) uczynienie sobie przez sprawcę stałego źródła dochodu z tego przestępstwa lub 2) dopuszczenie się przestępstwa w stosunku do mienia znacznej wartości.W sprawie niniejszej oskarżone z grupy sklepowych oraz oskarżone z grupy dziewiarek zostały skazane za uczynienie sobie stałego źródła dochodu ze sprzedaży obcego towaru albo za udzielanie do tego pomocy przez dostarczanie tego towaru. Częstotliwość dostaw i sprzedaży przypisana oskarżonym wypełnia znamię kwalifikujące ich odpowiedzialność z art. 223 § 3 k.k. Uczynienie bowiem sobie z przestępstwa stałego źródła dochodu wynika z powtarzania poszczególnych czynności, z których każda wypełnia znamiona postaci podstawowej. Z punktu widzenia konstrukcji przestępstwa ciągłego ten sam ciąg poszczególnych czynów składa się na przestępstwo wieloczynowe i może uzasadniać zaostrzenie kary na podstawie art. 58 k.k. Nie można jednak z tej samej sytuacji - istnienia ciągu czynów przestępnych wyprowadzać dwóch niekorzystnych dla oskarżonego konsekwencji: jednej przez skazanie za przestępstwo kwalifikowane i zagrożone surowszą karą oraz drugiej przez przyjęcie do podstaw skazania art. 58 k.k., przewidującego możliwość następnego zaostrzenia kary. Podzielając te zarzuty rewizji oskarżonej Janiny P., Sąd Najwyższy - zgodnie zresztą ze stanowiskiem Prokuratury Generalnej - wyeliminował z podstaw skazania tej oskarżonej art. 58 k.k. (...).