IV KR 340/74

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia R. Młynkiewicz. Sędziowie: dr T. Majewski (sprawozdawca), J. Wieczorek.Prokurator Prokuratury Generalnej: H. Matysik.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Kazimierza C., oskarżonego z art. 200 § 1 i art. 201 oraz 218 § 1 k.k., z powodu rewizji wniesionych przez Prokuratora Powiatowego w Rzeszowie i przez obrońcę od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Rzeszowie z dnia 10 września 1974 r. utrzymał w mocy zaskarżony wyrok z tą różnicą, że do kwalifikacji przypisanego oskarżonemu czynu (z art. 218 k.k.) art. 58 k.k. nie ma zastosowania.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w Rzeszowie rozpoznał sprawę Kazimierza C., oskarżonego o to, że:1) od marca 1972 r. do lutego 1973 r. w R. jako kierownik magazynu nr 17 miejscowego kierownictwa budów podległego Przedsiębiorstwu Robót Kolejowych w K., będąc odpowiedzialny materialnie za powierzone mu mienie, za pomocą fikcyjnych raportów i dokumentacji materiałowej magazynu przywłaszczył sobie odzież ochronną, blachę ocynkowaną, papę bitumiczną i inne materiały o łącznej wartości 198.892,23 zł, tj. o przestępstwo określone w art. 200 § 1 i art. 201 k.k.;2) od dnia 24 listopada 1972 r. do maja 1973 r. w R., działając w tym samym charakterze, nie dopełnił obowiązku prawidłowego prowadzenia dokumentacji magazynowej, dopuszczając do powstania niedoboru materiałowego o łącznej kwocie 88.763,88 zł, tj. o przestępstwo określone w art. 218 § 1 k.k.Wyrokiem z dnia 10 września 1974 r. Sąd Wojewódzki uznał oskarżonego Kazimierza C. za winnego popełnienia przestępstwa określonego w art. 218 § 1 k.k. w związku z art. 58 k.k. w ten sposób, że od marca 1972 r. do maja 1973 r. w R. jako kierownik magazynu miejscowego kierownictwa budów podległego Przedsiębiorstwu Robót Kolejowych w K., nie dopełniając obowiązków i przekraczając swoje uprawnienia w zakresie gospodarowania powierzonym mieniem, a w szczególności prowadząc nieprawidłową dokumentację magazynową i stwarzając bałagan w tej dokumentacji, dopuścił do powstania niedoboru na łączną kwotę przeszło 260.000 zł na szkodę kierownictwa robót kolejowych.Za tak przypisane przestępstwo Sąd Wojewódzki skazał oskarżonego na podstawie art. 218 § 1 k.k. w związku z art. 58 k.k. na karę 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, którą na podstawie art. 3 pkt 4 ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o amnestii (Dz. U. Nr 27, poz. 159) złagodził o 1/3, tj. do 2 lat i 4 miesięcy.Od powyższego wyroku strony wniosły rewizje.Rewizja prokuratora zarzuca wyrokowi błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, polegających na uznaniu, że systematyczne fałszowanie dowodu wydania magazynowego na środki nietrwałe nie świadczy o działaniu w celu przywłaszczenia oraz że zeznania świadka Bronisława P. nie zasługują na wiarę, jako pozostające w sprzeczności z wyjaśnieniami oskarżonego i świadka Mariana Ł., co doprowadziło do niezasadnej zmiany kwalifikacji.W konkluzji rewizja prokuratora wnosi o zmianę wyroku przez uznanie oskarżonego Kazimierza C. za winnego przestępstw określonych w art. 200 § 1 i art. 201 k.k. w związku z art. 10 § 2 oraz art. 218 § 1 k.k. i wymierzenie mu stosownej kary.Rewizja obrońcy zarzuca obrazę przepisów prawa materialnego i procesowego oraz błędną ocenę okoliczności faktycznych i rażącą niewspółmierność kary.Rewizja wnosi o zmianę zaskarżonego wyroku w części dotyczącej orzeczenia o karze przez obniżenie orzeczonej kary do najniższych ustawowych granic przy przyjęciu, że niedobór wynosi poniżej 200.000 zł, i złagodzenie tej kary na podstawie ustawy o amnestii tak, by istniała możliwość warunkowego zawieszenia reszty orzeczonej kary, albo o uchylenie zaskarżonego wyroku w tym zakresie i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania w innym składzie.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zarzuty obu rewizji nie są zasadne.I. Co do rewizji prokuratoraRewizja podtrzymuje stanowisko wyrażone w akcie oskarżenia (zarzut zagarnięcia mienia społecznego znacznej wartości i oddzielnie zarzut spowodowania niedoboru w mieniu społecznym).Sąd Wojewódzki zajął stanowisko, że brak dostatecznych dowodów co do zagarnięcia mienia społecznego, przy czym stanowisko swoje w tej kwestii Sąd ten należycie uzasadnił. Oceniając wyjaśnienia oskarżonego dotyczące okoliczności wydawania materiałów z magazynu i dokonywania przeróbek w dokumentach, Sąd Wojewódzki stwierdził, że oskarżony miał prawo domagania się od świadka Bronisława P. potwierdzenia oczywistych faktów pobierania materiałów z magazynu przez skazanych, skoro miały miejsce takie wypadki.Wbrew zapatrywaniu rewizji, Sąd Wojewódzki mógł uznać zeznania świadka Bronisława P. za niewiarygodne, skoro sprzeczne z tymi zeznaniami twierdzenie oskarżonego, że skazani pobierali materiały z magazynu i potwierdzali ich odbiór swoim podpisem, zostało potwierdzone zeznaniami świadka Mariana Ł.Sąd Wojewódzki dokonał oceny materiału dowodowego w sposób zgodny z zasadami procesowymi i stanowisko swoje należycie uzasadnił, a zatem polemiczne wywody rewizji prokuratora nie mogą być w tym wypadku uwzględnione.Nie można pominąć także i tej okoliczności, że materiały, których zabór zarzuca się oskarżonemu, nie należą do łatwo zbywalnych (środki piorące, odzież robocza itp.), natomiast wydawanie ich z magazynu następowało w warunkach pośpiechu związanego z charakterem robót prowadzonych przez Przedsiębiorstwo Robót Kolejowych w K.Zarzut zagarnięcia mienia społecznego nie utrzymał się więc z powodu nasuwających się wątpliwości, których usunięcie nie było możliwe.II. Co do rewizji obrońcy oskarżonegoWbrew twierdzeniu rewizji, sposób wyliczenia niedoboru nie nastręcza wątpliwości i odpowiada w pełni wynikom przewodu sądowego (przede wszystkim opinii biegłego księgowego Michała K.).Kara wymierzona oskarżonemu nie może być uznana za rażąco niewspółmiernie surową, gdy z jednej strony się zważy znaczne rozmiary niedoboru w mieniu społecznym, a z drugiej - jawnie lekceważący stosunek oskarżonego do ciążących na nim obowiązków magazyniera, co znalazło wyraz w opinii służbowej.Uznając za bezzasadne zarzuty rewizji, należało jedynie dokonać z urzędu zmiany wyroku, polegającej na wyeliminowaniu art. 58 k.k. z kwalifikacji prawnej przestępstwa.Konstrukcja przestępstwa ciągłego ma zastosowanie wtedy, gdy każdy z czynów objęty ciągłością jest przestępstwem. Nie ma natomiast zastosowania w wypadku, gdy znamię czasownikowe przestępstwa obejmuje działanie (lub zaniechanie) wielokrotne, które dopiero łącznie powoduje skutek, mający decydujące znaczenie dla bytu przestępstwa. Przy przestępstwie niedoboru (art. 218 § 1 k.k.) skutkiem tym jest stworzenie możliwości powstania niedoboru w mieniu społecznym, jeżeli ten niedobór rzeczywiście nastąpił i jest istotny.Z tych powodów, poza powyższą zmianą kwalifikacji prawnej, należało zaskarżony wyrok utrzymać w mocy.