II KR 119/78

WyrokIzba Karna1978-06-15

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy do przyjęcia konstrukcji przestępstwa ciągłego (art. 58 k.k.) wymagane jest stwierdzenie po stronie sprawcy z góry powziętego zamiaru przestępstwa i zaplanowanego działania, a także czy tożsamość współsprawców jest konieczna?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że do przyjęcia konstrukcji przestępstwa ciągłego nie jest wymagane stwierdzenie z góry powziętego zamiaru przestępstwa i zaplanowanego działania. Wystarczające jest wykorzystanie podobnej sytuacji, okoliczności lub sposobności oraz jednakowa sytuacja motywacyjna. Ponadto, tożsamość współsprawców nie jest konieczna do zastosowania art. 58 k.k., jeśli co do danego sprawcy biorącego udział w popełnieniu wszystkich czynów spełnione zostały przesłanki przestępstwa ciągłego.
Stan faktyczny
Oskarżony Zbigniew S. został uznany za winnego popełnienia szeregu przestępstw, w tym kradzieży benzyny, włamań do magazynów i przywłaszczenia mienia. Sąd Wojewódzki we Wrocławiu skazał go za te czyny, stosując przepisy dotyczące przestępstwa ciągłego. Oskarżony i prokurator wnieśli rewizję od wyroku. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę, zmieniając zaskarżony wyrok w zakresie kary łącznej i wymiaru kary za jeden z czynów.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił orzeczenie o karze łącznej pozbawienia wolności, podwyższył karę pozbawienia wolności za czyn z art. 201 k.k. w związku z art. 208 k.k. do 10 lat i wymierzył karę łączną 11 lat pozbawienia wolności.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Bratoszewski. Sędziowie: S. Pawela (sprawozdawca), J. Tobera.Prokurator Prokuratury Generalnej: W. Woźniacki.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu między innymi sprawy Zbigniewa S., oskarżonego z art.199 § 1, art. 201, 208 § 1, art. 215 § 1 k.k., z powodu rewizji wniesionej przez prokuratora oraz przez oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu z dnia 23 grudnia 1976 r.zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że:1) uchylił orzeczenie o karze łącznej pozbawienia wolności wymierzonej oskarżonemu Zbigniewowi S.;2) podwyższył wymierzoną karę pozbawienia wolności Zbigniewowi S. za popełnienie czynu określonego w art. 201 k.k. w związku z art. 208 k.k. do 10 lat pozbawienia wolności;3) wymierzył oskarżonemu karę łączną 11 lat pozbawienia wolności (...).Uzasadnienie faktyczneW zaskarżonych częściach wyroku z dnia 23 grudnia 1976 r. Sąd Wojewódzki we Wrocławiu uznał między innymi oskarżonego Zbigniewa S. za winnego tego, że:1) w okresie od października 1973 r. do czerwca 1975 r. w W., działając w warunkach przestępstwa ciągłego oraz wspólnie i w porozumieniu ze Stanisławem B., Bolesławem B., Eugeniuszem I., Julianem L. i Bernardem K., zabrał w celu przywłaszczenia nie mniej niż 1000 litrów benzyny 78-oktanowej oraz nie mniej niż 2660 litrów benzyny 94-oktanowej, wartości łącznej nie mniejszej niż 71.020 zł, w ten sposób, że wraz z innymi oskarżonymi zabierał ją wprost ze zbiorników w kanistry, spuszczając ją kranami, albo przetaczał ją przy użyciu węża igielitowego poza ogrodzenia zakładu gospodarki produktami naftowymi do przygotowanych tam uprzednio beczek i kanistrów, którą następnie zabierał samochodami, rozwożąc ją do różnych odbiorców i sprzedając po cenach znacznie niższych od cen detalicznych oraz rozdysponowując w inny sposób, przez co działał na szkodę Przedsiębiorstwa Obrotu Produktami CPN w W., przy czym:a) działając wspólnie i w porozumieniu ze Stanisławem B. i Zbigniewem I. zabrał nie mniej niż 2220 litrów benzyny 78-oktanowej, wartości nie mniejszej niż 17.000 zł,b) działając wspólnie i w porozumieniu ze Stanisławem B., Bolesławem B. i Eugeniuszem I. zabrał nie mniej niż 1570 litrów benzyny 78-oktanowej i nie mniej niż 2660 litrów benzyny 94-oktanowej, wartości łącznej nie mniejszej niż 43.480 zł,c) działając wspólnie i w porozumieniu ze Stanisławem B., Eugeniuszem I. i Julianem L. zabrał nie mniej niż 480 litrów benzyny 78-oktanowej, wartości nie mniejszej niż 4140 zł,d) działając wspólnie i w porozumieniu z Bolesławem B., Eugeniuszem I. i Bernardem K. zabrał nie mniej niż 700 litrów benzyny 78-oktanowej, wartości nie mniejszej niż 6300 zł, i za to na podstawie art. 199 § 1 i art. 38 § 2 i 3 k.k. skazał go na karę 3 lat pozbawienia wolności i 30.000 zł grzywny (...);2) w okresie od czerwca 1974 r. do maja 1975 r. w W., w warunkach przestępstwa ciągłego oraz wspólnie i w porozumieniu ze Stanisławem B., Bolesławem B. i Eugeniuszem I., włamywał się do magazynów Przedsiębiorstwa Instalacji Przemysłowych w W. przez zdejmowanie jednego skrzydła drzwi z prowadnic, przepiłowywanie kłódek i zrywanie ich, skąd zabrał w celu przywłaszczenia baterie wannowe i umywalkowe, zawory grzejnikowe, pompy wodne, namioty, materace dmuchane, łóżka polowe, wirniki elektryczne, umywalki fajansowe, muszle fajansowe, spłuczkę plastykową, grzejniki centralnego ogrzewania, silniki elektryczne, grzejniki elektryczne - wodne, sprężarki powietrzne, silnik samochodowy górnozaworowy S-21 i most tylny do samochodu marki "Żuk", wartości łącznej 210.160,50 zł, przez co działał na szkodę tego Przedsiębiorstwa (...), i za to na podstawie art. 201, 36 § 2 i 3, art. 40 § 1 pkt 3 k.k. w związku z art. 208 i 10 § 2 i 3 k.k. skazał go na karę 8 lat pozbawienia wolności, 80.000 zł grzywny oraz orzekł w stosunku do niego karę dodatkową pozbawienia praw publicznych na okres 5 lat (...);3) w okresie od lutego 1975 r. do czerwca 1975 r. w W., działając w warunkach przestępstwa ciągłego oraz wspólnie i w porozumieniu ze Stanisławem B., Bolesławem B., Eugeniuszem I. i Bernardem K., włamywał się do magazynów Przedsiębiorstwa Robót Elektrycznych "Elektromontraż" przez wyłamywanie zamków, zdejmowanie drzwi z prowadnic i rozcinanie siatki zabezpieczającej okna, skąd zabrał w celu przywłaszczenia bieliznę pościelową, odzież ochronną, rękawice ochronne, ręczniki frotte, różne części samochodowe, przewody elektryczne, wiertarki, baterie umywalkowe, buty gumowe, naboje do wstrzeliwania kołków, radiotelefony "Echa" i prostownik, farbę białą, klej butapren, akumulatory, opony samochodowe i mydło o łącznej wartości nie mniejszej niż 78.280 zł, przez co działał na szkodę tego Przedsiębiorstwa (...), i za to na podstawie art. 208 i 30 § 2 i 3 k.k. skazał go na karę 3 lat pozbawienia wolności i 40.000 zł grzywny (...).(...) Sąd Wojewódzki wymierzył oskarżonemu Zbigniewowi S. karę łączną 9 lat pozbawienia wolności i 100.000 zł grzywny oraz konfiskatę mienia w całości (...).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Wyrok Sądu Wojewódzkiego zaskarżył prokurator oraz oskarżony.(...) Nietrafny jest zarzut obrazy art. 58 k.k. w odniesieniu do czynów opisanych wyżej w pkt 1-3. Nie można przede wszystkim podzielić poglądu obrony co do tego, że warunkiem przyjęcie przestępstwa ciągłego jest stwierdzenie po stronie sprawcy z góry powziętego zamiaru przestępstwa i zaplanowanego działania. Przeczy temu judykatura Sądu Najwyższego, a także stanowisko doktryny, według których wystarczającą przesłanką do zastosowania art. 58 k.k. jest wykorzystanie podobnej sytuacji, podobnych okoliczności lub sposobności oraz jednakowa sytuacja motywacyjna. Co do opisanych przestępstw występowały niewątpliwie zarówno podobne sytuacje (sposobność), jak i okoliczności motywacyjne (gotowość zagarnięcia wszystkiego do czego nadarzyła się sposobność). Zarzut rewizji, że oskarżony dopuścił się czynów w różnych terminach, w odmiennych warunkach i innymi środkami transportu, w niczym nie podważa, w konkretnych przypadkach, konstrukcji ciągłości przestępstwa. Nie stoi temu również na przeszkodzie fakt, że oskarżony dopuścił się poszczególnych czynów przestępnych w różnych składach osobowych. Do przyjęcia konstrukcji przestępstwa ciągłego, jako przestępstwa wieloczynowego, nie jest wymagana tożsamość współsprawców. Okoliczność, że poszczególne czyny popełnione były przy współdziałaniu z różnymi osobami, nie stoi na przeszkodzie do skazania z zastosowaniem art. 58 k.k., jeżeli co do danego sprawcy biorącego udział w popełnieniu wszystkich tych czynów spełnione zostały wszystkie przesłanki do przyjęcia przestępstwa ciągłego (...).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art.199 § 1art. 201art. 215 § 1 KKart. 201 KKart. 208 KKart. 199 § 1art. 38 § 2art. 40 § 1 pkt 3 KKart. 208art. 58 KK§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.