I DI 38/21

Izba Dyscyplinarna2021-11-16

Skład orzekający: Adam Tomczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego za czyn z art. 231 § 1 kk, polegający na przekroczeniu uprawnień lub niedopełnieniu obowiązków służbowych w związku z rozpoznaniem zażalenia?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy oddalił wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, uznając, że złożony wniosek był pozbawiony jakiejkolwiek argumentacji i merytorycznego uzasadnienia. Sąd podkreślił, że dopóki sędzia przy rozstrzyganiu sprawy korzysta ze swobody interpretacji przepisów, a interpretacja ta nie jest contra legem, nie można mówić o popełnieniu przestępstwa z art. 231 § 1 kk, gdyż sędzia nie przekracza wtedy swoich uprawnień. Ponadto, sąd dyscyplinarny nie stwierdził błędu w wydanym przez sędziego postanowieniu, a nawet gdyby taki błąd wystąpił, jego rektyfikacja powinna nastąpić w drodze postępowania instancyjnego.
Stan faktyczny
Pełnomocnik pokrzywdzonego H. K. złożył wniosek o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego I. W. za przekroczenie uprawnień i niedopełnienie obowiązków służbowych w związku z rozpoznaniem zażalenia na decyzję o odmowie wszczęcia śledztwa. Sędzia I. W. wniosła o oddalenie wniosku, wskazując na brak argumentów i niezadowolenie wnioskodawcy z decyzji merytorycznej. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchwalił oddalenie wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego oraz obciążenie Skarbu Państwa kosztami postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I DI 38/21 UCHWAŁA Dnia 16 listopada 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Adam Tomczyński Protokolant starszy sekretarz sądowy Renata Szczegot po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 16 listopada 2021 r. wniosku pełnomocnika pokrzywdzonego H. K. z dnia 22 marca 2021r., w przedmiocie podjęcia uchwały zezwalającej na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej I. W., sędziego Sądu Rejonowego w K. za to, że: w 2018 r. rozpoznając zażalenie na decyzję merytoryczną w toku postępowania o sygn. akt III Kp […] przekroczyła uprawnienia i nie dopełniła obowiązków służbowych czym działała na szkodę interesu prywatnego H. K., tj. o czyn określony w art. 231 § 1 kk. na podstawie art. 80 § 2c a contrario ustawy z 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. 2020.365 z późn. zm.), uchwalił 1. powyższy wniosek oddalić, 2. kosztami postępowania obciążyć Skarb Państwa. UZASADNIENIE W dniu 22 marca 2021r. adw. W. J. działając jako pełnomocnik z urzędu H. K. wniósł o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Rejonowego I. W.. Swój krótki wniosek uzasadniał umyślnym zaniechaniem wielu czynności przez sędziego w trakcie rozpoznawania zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa wydane w sprawie PR 3 Ds. […]. Orzeczenie sądu pozostawienie zażalenia bez rozpoznania wydane zostało w dniu 4 czerwca 2018r. 2 Sędzia I. W. w dniu 15 listopada 2021r. ustosunkowała się do wniosku, wskazując, że pełnomocnik nie przedstawił żadnych argumentów, które uprawdopodabniały by podejrzenia przez nią przestępstwa a sam wniosek o uchylenie immunitetu stanowi wyraz niezadowolenia H. K. z decyzji merytorycznej sądu. Sąd zważył co następuje. Złożony wniosek pozbawiony jest jakiejkolwiek argumentacji i jakiegokolwiek merytorycznego uzasadnienia. Wszelkie działania sędziego, działającego jako sąd przy rozpoznawaniu sprawy korzystając ze szczególnej ochrony związanej z przyznanej sędziemu swoistego imperium władzy, w chwili uzyskania przez sędziego nominacji sędziowskiej (a wcześniej powołania na stanowisko asesora). Dopóki sędzia przy rozstrzyganiu sprawy korzysta wyłącznie z nadanej mu swobody interpretacji przepisów, a interpretacja tych przepisów nie ma charakteru contra legem nie ma mowy o popełnieniu przez sędziego przestępstwa z art. 231 § 1 kk. Sędzia nie przekracza bowiem wtedy swoich uprawnień wynikających z powołania na urząd sędziego. Sytuacja byłaby inna gdyby sędziemu w związku z wydanym orzeczeniem stawiano inny zarzut np. przyjęcia korzyści majątkowej. Ad casum nie ma jednak nawet śladu zarzutów popełnienia przez sędziego innego przestępstwa niż z art. 231 § 1 kk. Niezależnie od tych uwag o ogólnym charakterze sąd dyscyplinarny dokonał oceny samego postanowienia wydanego przez sąd w dniu 4 czerwca 2018r. i nie sposób stwierdzić jakiegokolwiek błędu w zapadłym rozstrzygnięciu. Nawet gdyby taki błąd nastąpił to jego rektyfikacja powinna nastąpić w drodze postępowania instancyjnego nawet o charakterze nadzwyczajnym. Sąd w dniu 4 czerwca 2018r. dokonał prawidłowej oceny pozycji H. K. w ramach toczącego się postępowania i słusznie stwierdził, że nie jest on legitymowany do składania środka odwoławczego. Nie ma on bowiem statusu pokrzywdzonego. Przestępstwo o popełnieniu którego H. K. zawiadomił organy ścigania dotyczyło bowiem ściganego z urzędu czynu z art. 234 § 1 kk gdzie potencjalnymi poszkodowanymi mogliby być funkcjonariusze policji a nie wnioskodawca H. K.. Z tych względów sąd orzekł jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 231 § 1 kk.art. 80 § 2art. 234 § 1 kk§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy