I DO 48/20

Izba Dyscyplinarna2021-07-16

Skład orzekający: Małgorzata Bednarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zażalenie na postanowienie o przyznaniu wynagrodzenia obrońcy z urzędu, które ponosi Skarb Państwa, może być wniesione przez wnioskodawcę, jeśli nie narusza ono jego praw ani nie szkodzi jego interesom?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zażalenie na postanowienie o przyznaniu obrońcy z urzędu wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną, które ponosi Skarb Państwa, nie może być wniesione przez wnioskodawcę, jeśli nie narusza ono jego praw ani nie szkodzi jego interesom procesowym. Brak tzw. gravamen, czyli interesu prawnego w zaskarżeniu, skutkuje pozostawieniem zażalenia bez rozpoznania.
Stan faktyczny
Do Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego wpłynął wniosek o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej prokuratora. Po odmowie przyjęcia wniosku i utrzymaniu w mocy postanowienia, Sąd Najwyższy przyznał adwokatowi z urzędu wynagrodzenie za pomoc prawną. Wnioskodawca zaskarżył to postanowienie, wskazując na nieprawidłowości związane z reprezentacją. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie wnioskodawcy.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił wniesione zażalenie bez rozpoznania z powodu braku gravamen po stronie wnioskodawcy.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I DO 48/20 POSTANOWIENIE Dnia 16 lipca 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Bednarek w sprawie N. B. M. prokuratora Prokuratury Rejonowej w W. po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 lipca 2021 r. zażalenia P. K. na postanowienie Sądu Najwyższego - Izby Dyscyplinarnej z dnia 2 grudnia 2020 r. na podstawie art. 430 § 1 k.p.k. oraz 171 pkt 1 ustawy Prawo o prokuraturze (Dz.U.2019.740 t.j.) postanowił: pozostawić wniesione zażalenie bez rozpoznania UZASADNIENIE W dniu 30 września 2020 r. do Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego wpłynął wniosek o zezwolenie na pociągniecie do odpowiedzialności karnej prokuratora Prokuratury Rejonowej w W. N. B. M.. Zarządzeniem z dnia 7 października 2020 r. Prezes Sądu Najwyższego kierujący pracą Izby Dyscyplinarnej wydał zarządzanie o odmowie przyjęcia wniosku. Na skutek wniesionych przez pełnomocnika wnioskodawcy i wnioskodawcę zażaleń, postanowieniem z dnia 30 listopada 2020 r. Sąd Najwyższy – Izba Dyscyplinarna utrzymała w mocy zaskarżone postanowienie, kosztami postępowania obciążając Skarb Państwa. 2 Postanowieniem z dnia 2 grudnia 2020 r. Sąd Najwyższy – Izba Dyscyplinarna przyznała adw. M. W. – pełnomocnikowi z urzędu kwotę 600 zł plus VAT tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. Zgodnie z zarządzeniem z dnia 3 grudnia 2020 r. odpis zarządzenia doręczono pełnomocnikowi wnioskodawcy, wnioskodawcy oraz prokuratorowi N. B. M. z pouczaniem o przysługującym zażaleniu. Wnioskodawca zaskarżył ww. postanowienie, wskazując na nieprawidłowości związane z reprezentacją. Zarządzaniem z dnia 13 stycznia 2021 r. Prezes Sądu Najwyższego kierujący praca Izby Dyscyplinarnej wpisał sprawę wywołaną wniesieniem zażalenia do repertorium II DO, a w dniu 18 stycznia 2021 r. wyznaczono skład do rozpoznania sprawy. Zarządzaniem z dnia 21 maja 2021 r. sędzia sprawozdawca przedstawił akta ww. sprawy Prezesowi Sądu Najwyższego kierującemu praca Izby Dyscyplinarnej celem rozważania zdjęcia sprawy z wokandy i załączeniu zażalenia pokrzywdzonego do akt, z uwagi na prawomocne zakończenie. Zarządzaniem z dnia 1 czerwca 2021 r. Prezes Sądu Najwyższego kierujący pracą Izby Dyscyplinarnej uchylił swoje zarządzenie z dnia 13 maja 2021 r. i zarządził zdjęcie sprawy z wokandy wskazując na prawomocne zakończenie sprawy. Zarządzeniem z dnia 8 czerwca 2021 r. przewodnicząca Wydziału I Izby Dyscyplinarnej przedstawiła akta Prezesowi Sądu Najwyższego kierujący pracą Izby Dyscyplinarnej w celu rozważania zmiany zarządzenia z dnia 1 czerwca 2021 r., w uzasadnieniu wskazując na treść art. 426 § 2 k.p.k. Zarządzeniem z dnia 6 lipca 2021r. Prezes Sądu Najwyższego kierujący pracą Izby Dyscyplinarnej uchylił pkt 3 zarządzenia z dnia 1 czerwca 2021 r. dotyczący załączenia zażalenia wnioskodawcy do akt sprawy, w pkt 2 zarządzając dalsze rozpoznanie sprawy. 3 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 426 § 2 k.p.k. od postanowienia w przedmiocie kosztów procesu, o których po raz pierwszy orzekał sąd odwoławczy, przysługuje zażalenie do innego równorzędnego składu. Powyższy przepis należy jednak analizować w kontekście gravamenu czyli wymogu wskazania w skardze odwoławczej, że określone rozstrzygnięcie lub ustalenie narusza prawa lub szkodzi interesom odwołującego się. Przepis art. 425 § 3 zd. 1 k.p.k. wyraźnie bowiem stanowi, że odwołujący się może skarżyć jedynie rozstrzygnięcia lub ustalenia naruszające jego prawa lub szkodzące jego interesom (a ograniczenie to nie dotyczy tylko oskarżyciela publicznego), stąd posiadanie gravamen - jest warunkiem skutecznego wniesienia środka odwoławczego lub podniesienia określonego zarzutu. W odniesieniu do postanowienia o przyznaniu obrońcy od Skarbu Państwa wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu, wnioskodawca nie ma bezpośrednio interesu prawnego w jego zaskarżeniu. Dotyczy ono bowiem jedynie kosztów związanych z czynnościami obrońcy, które ponosi Skarb Państwa, a nie skarżący. To, że zdaniem wnioskodawcy pełnomocnik nienależycie wywiązując się z obowiązków obrończych, nie ma żadnego znaczenia, albowiem przedmiotem zaskarżonego rozstrzygnięcia jest wynagrodzenie dla adwokata z urzędu przyznane w minimalnej wysokości, które wchodzi przy tym w ciężar wydatków ponoszonych przez Państwo i nigdy nie obciąża wprost wnioskodawcę. Takie rozstrzygnięcie samo przez się nie narusza zatem praw i nie szkodzi interesom procesowym oskarżonego. Tzw. gravamen w tym zakresie skarżący uzyskałby dopiero wtedy, kiedy sąd orzekłby, że koszty obejmujące wydatki Skarbu Państwa z tego tytułu ponosi wnioskodawca. Z uwagi na powyższe, orzeczono jak w części dyspozytywnej niniejszego postanowienia. 4

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 430 § 1 KPKart. 426 § 2 KPKart. 425 § 3§ 1§ 2§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy