I DO 61/20

Izba Dyscyplinarna2021-01-05

Skład orzekający: Tomasz Przesławski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wypowiedzi medialne sędziego dotyczące kwestii sędziów orzekających w czasie stanu wojennego i konieczności karania zbrodni sądowych, bez jednoznacznego wskazania konkretnej osoby, mogą stanowić podstawę do jego wyłączenia od orzekania w sprawie dotyczącej innego sędziego, ze względu na uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wypowiedzi medialne sędziego, które nie odnoszą się bezpośrednio do konkretnej osoby, nie mogą stanowić podstawy do jego wyłączenia od orzekania w sprawie dotyczącej innego sędziego. Wątpliwość co do bezstronności musi mieć charakter obiektywny i być uzasadniona konkretnymi okolicznościami, a nie jedynie hipotetycznym powiązaniem.
Stan faktyczny
Sędzia Sądu Najwyższego A.T. wniósł o wyłączenie go od orzekania w sprawie I DO 61/20. Jako podstawę wskazał swoje wypowiedzi medialne dotyczące sędziów orzekających w czasie stanu wojennego i konieczności karania zbrodni sądowych. Sędzia A.T. nie był w stanie jednoznacznie stwierdzić, czy jego wypowiedzi dotyczyły bezpośrednio drugiego sędziego w tej sprawie, ale nie wykluczał takiej możliwości. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku SSN A.T. o wyłączenie od orzekania w sprawie o sygn. akt I DO 61/20.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I DO 61/20 POSTANOWIENIE Dnia 5 stycznia 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Przesławski w sprawie SSN J. l. po rozpoznaniu w Izbie Dyscyplinarnej na posiedzeniu niejawnym bez udziału stron w dniu 5 stycznia 2021 r. wniosku SSN A.T. z dnia 19 grudnia 2020 r. w przedmiocie wyłączenia ze składu orzekającego na podstawie art. 42 § 1 kpk w zw. z art. 41 § 1 kpk postanowił: nie uwzględnić wniosku SSN A.T. o wyłączenie od orzekania w sprawie o sygn. akt I DO 61/20. UZASADNIENIE Wnioskiem z dnia 19 grudnia 2020 r. Sędzia Sądu Najwyższego A.T. wniósł o wyłączenie go od orzekania w sprawie o sygn. akt I DO 61/20. Sędzia A.T. wskazał, jako okoliczność uzasadniającą wyłączenie fakt, że kilkakrotnie w swoich wypowiedziach telewizyjnych i prasowych odnosił się do kwestii sędziów orzekających w czasie stanu wojennego oraz przedstawiał swój pogląd co do konieczności karania zbrodni sądowych. Sędzia wskazał ponadto, że nie jest w stanie stwierdzić czy wypowiedzi te dotyczyły bezpośrednio SSN J. l., natomiast nie wyklucza takiej sytuacji. Sędzia A.T. uznał, że z uwagi na podane argumenty, mogą powstać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności i w związku z powyższym wniósł o poddanie tych okoliczności ex officio weryfikacji jego zdolności do orzekania w przedmiotowej sprawie. 2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 41 § 1 kpk sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wątpliwość co do bezstronności sędziego musi mieć charakter obiektywny, uzasadniony okolicznościami konkretnego stanu faktycznego. Musi zatem zachodzić zewnętrzne, uzasadnione przekonanie, że bezstronność sędziego w danej sprawie jest wątpliwa czy zagrożona (zob. wyrok SN z dnia 17 października 2013 r., IV KK 182/13). W literaturze przedmiotu zasadnie zauważa się, że „wątpliwość co do bezstronności sędziego musi istnieć obiektywnie i poddawać się zewnętrznej weryfikacji oraz ocenie (post. SN z 11.01.2012 r., III KK 214/11, OSNKW 2012, Nr 4, poz. 40)” (D. Drajewicz [w:] Kodeks postępowania karnego. Tom I-II. Komentarz, red. D. Drajewicz, Legalis 2020). Każdorazowo, sąd rozpoznający sprawę o wyłączenie sędziego od orzekania zobowiązany jest poddać analizie przesłanki warunkujące odwołanie się do instytucji określonej w art. 41 kpk. Sąd Najwyższy w swoim orzecznictwie wielokrotnie podkreślał, że „podstawą żądania wyłączenia sędziego na wniosek, są trwałe powiązania sędziego ze stroną albo jej pełnomocnikiem typu przyjaźń, wrogość, zbieżność lub rozbieżność interesów” (wyrok SN z dnia 25 lutego 2015 r., III KK 351/14; por. postanowienie SN z dnia 7 lipca 1972 r., I KR 12/72, OSNPG 1972, Nr 11, poz. 179; postanowienie SN z dnia 11 kwietnia 1980 r., sygn. akt VI KR 55/80, OSPIKA 1-2/1982, poz. 11; wyrok SN z dnia 17 maja 2007 r„ V KK 105/06, Prok. i Pr.- wkł. 2007, Nr 12, poz. 13, s. 9). Ocena, czy in concreto mamy do czynienia z zachwianiem zasady bezstronności sędziego powinna być dokonywana z perspektywy postronnego, a więc zewnętrznego obserwatora. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, w ocenie Sądu Najwyższego wskazane przez wnioskodawcę okoliczności, nie są podstawą jego wyłączenia od rozpoznania sprawy o sygnaturze akt I DO 61/20. SSN A.T. nie jest w stanie jednoznacznie stwierdzić, że jego wypowiedzi telewizyjne i prasowe 3 dotyczyły bezpośrednio SSN J.I., a przez to czy jego przedstawiane poglądy co do sędziów orzekających w czasie stanu wojennego i konieczności karania zbrodni sądowych odnosiły się również do ww. sędziego. Wobec tego, iż w sprawie stwierdzono brak okoliczności opisanych w art. 41 § 1 k.p.k. postanowiono jak w części dyspozytywnej postanowienia.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 42 § 1 kpkart. 41 § 1 kpkart. 41 kpk.§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy