II KBO 1/23

Izba Karna2026-05-21

Skład orzekający: Małgorzata Wąsek-Wiaderek, Piotra Prusinowskiego, Małgorzaty Bednarek, Małgorzatę Bednarek, Małgorzata Bednarek, Piotr Prusinowski, Jacek Grela, Dariusz Zawistowski, Grzegorz Żmij, Marcin Krajewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sędzia powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie, jeśli jego wcześniejsze wypowiedzi medialne i spory z uczestniczką postępowania mogą budzić uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności?
Ratio decidendi
Sędzia powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie, jeśli jego wcześniejsze wypowiedzi medialne, w których identyfikuje się z argumentami uzasadniającymi wyłączenie innego sędziego, oraz fakt prowadzenia ostrych sporów z uczestniczką postępowania, mogą być odebrane przez postronnego obserwatora jako pozaprocesowe wyrażenie stanowiska co do rozstrzygnięcia w sprawie oraz ocena uczestniczki postępowania, co rodzi uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności.
Stan faktyczny
Sędzia Piotr Prusinowski złożył wniosek o wyłączenie go od udziału w sprawie II KBO 1/23. Jako podstawę wniosku podał swoje wcześniejsze wypowiedzi medialne, w których identyfikował się z argumentami uzasadniającymi wyłączenie sędzi Małgorzaty Bednarek, oraz fakt prowadzenia z nią sporów w ramach postępowań przed Izbą Dyscyplinarną. Sędzia Prusinowski obawiał się, że jego udział w sprawie może budzić wątpliwości co do jego bezstronności.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy wyłączył SSN Piotra Prusinowskiego od udziału w rozpoznaniu sprawy II KBO 1/23.

Pełny tekst orzeczenia

II KBO 1/23 POSTANOWIENIE Dnia 21 maja 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek w sprawie z wniosku SSN Piotra Prusinowskiego o wyłączenie go od udziału w rozpoznaniu sprawy II KBO 1/23 z odwołania SSN Małgorzaty Bednarek od postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 27 lutego 2023 r., II KB 10/22, o wyłączeniu jej od rozpoznania sprawy II KK 529/22, po rozpoznaniu w Izbie Karnej, w dniu 21 maja 2026 r., na posiedzeniu bez udziału stron, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 §§ 1 i 4 k.p.k., p o s t a n o w i ł wyłączyć SSN Piotra Prusinowskiego od udziału w rozpoznaniu sprawy II KBO 1/23. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 27 lutego 2023 r., II KB 10/22, Sąd Najwyższy na podstawie art. 29 § 18 ustawy o Sądzie Najwyższym wyłączył SSN Małgorzatę Bednarek od udziału w rozpoznaniu sprawy II KK 529/22. Odwołanie od tego postanowienia złożyła SSN Małgorzata Bednarek, a sprawa z odwołania została zarejestrowana pod sygn. akt II KBO 1/23. Do rozpoznania tej sprawy został wyznaczony następujący skład orzekający: SSN Piotr Prusinowski (przewodniczący), SSN Jacek Grela (sprawozdawca), SSN Dariusz Zawistowski, SSN Grzegorz Żmij, SSN Marcin Krajewski, SSN Leszek Bielecki, SSN Tomasz Presławski. II KBO 1/23 2 Pismem z dnia 22 kwietnia 2026 r. SSN Piotr Prusinowski wniósł o wyłączenie go od udziału w rozpoznaniu sprawy II KBO 1/23. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przedstawiono szereg przyczyn natury ustrojowej, uzasadniających to, iż udział w rozpoznaniu sprawy kasacyjnej SSN Małgorzaty Bednarek jest niedopuszczalny. SSN Piotr Prusinowski podkreślił, że wielokrotnie w mediach jednoznacznie wypowiadał się, iż w pełni identyfikuje się z tymi argumentami. Z tej przyczyny uważa on, że orzekanie przez niego w tej sprawie mogłoby świadczyć o istnieniu okoliczności mogących wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. Ponadto SSN Piotr Prusinowski zwrócił uwagę, że był i jest obrońcą „wielu sędziów prześladowanych przez Izbę Dyscyplinarną, w skład której wchodziła Pani sędzia Małgorzata Bednarek”. SSN Piotr Prusinowski podkreślił, że podczas udziału w postępowaniach między nim a SSN Małgorzatą Bednarek dochodziło do licznych scysji, a jego ocena jej działań, również w sferze medialnej, była „delikatnie mówiąc krytyczna”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek okazał się zasadny. Uzasadnienie twierdzenia o istnieniu wątpliwości co do bezstronności sędziego musi odnosić do takiego zachowania sędziego na sali rozpraw lub poza nią, z którego mogłoby wynikać, że sędzia jest w określony sposób nastawiony do uczestników postępowania lub do sprawy, co w rezultacie zagraża sprawiedliwemu rozstrzygnięciu sprawy. Nie ulega także wątpliwości, że musi zachodzić związek funkcjonalny pomiędzy podnoszonymi okolicznościami, które muszą mieć charakter rzeczywisty i obiektywny, a rozstrzygnięciem konkretnej sprawy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 października 2023 r., IV KK 460/19). Mając na względzie powyższe, należało podzielić argumenty wskazane przez SSN Piotra Prusinowskiego, uzasadniające jego wyłącznie od udziału w rozpoznaniu sprawy II KBO 1/23. Fakt prowadzenia przez SSN Piotra Prusinowskiego ostrych sporów z SSN Małgorzatą Bednarek w ramach postępowań, które toczyły się przed Izbą Dyscyplinarną Sądu Najwyższego, jest istotnym argumentem na rzecz uznania, że w ocenie postronnego, obiektywnego II KBO 1/23 3 obserwatora mogłyby istnieć wątpliwości co do bezstronności wnioskującego Sędziego. Fakt ten połączony z wypowiedziami medialnymi SSN Piotra Prusinowskiego, w których identyfikował się z tezami i poglądami zawartymi w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, może być odbierany jako pozaprocesowe wyrażenie stanowiska co do rozstrzygnięcia w sprawie oraz ocena uczestniczki postępowania – SSN Małgorzaty Bednarek, zawierająca również określone nastawienie do możliwości bezstronnego i niezależnego orzekania przez sąd z jej udziałem. Zachodzą zatem przesłanki z art. 41 § 1 k.p.k., co powoduje potrzebę wyłączenia SSN Piotra Prusinowskiego od udziału w rozpoznaniu sprawy II KBO 1/23. Mając na uwadze powyższe, należało orzec jak w części dyspozytywnej postanowienia. [J.J.] [a.ł]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 41 § 1 KPKart. 42art. 29 § 18§ 1§ 18

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy