II DIZ 1/22

Izba Dyscyplinarna2022-02-18

Skład orzekający: Ryszard Witkowski, Adama Rocha, Adam Roch

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sędzia Sądu Najwyższego, który w przeszłości nadzorował śledztwo dotyczące czynu zarzucanego prokuratorowi, powinien zostać wyłączony od rozpoznania sprawy wniosku o pociągnięcie tego prokuratora do odpowiedzialności karnej?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek sędziego o wyłączenie od rozpoznania sprawy, uznając, że jego wcześniejszy udział w postępowaniu karnym przeciwko temu samemu prokuratorowi, w roli nadzorującego śledztwo, mógł wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. Instytucja wyłączenia sędziego ma zastosowanie, gdy istnieją okoliczności mogące podważyć jego obiektywizm, a samo prawdopodobieństwo wystąpienia takiej wątpliwości jest wystarczające do uwzględnienia wniosku.
Stan faktyczny
Sędzia Sądu Najwyższego Adam Roch złożył oświadczenie o wyłączenie się od rozpoznania sprawy II DIZ 1/22, wskazując na swoją wcześniejszą rolę Zastępcy Prokuratora Regionalnego, w ramach której nadzorował śledztwo dotyczące czynu zarzucanego prokuratorowi M. C. Sędzia wskazał, że wydawał postanowienia dotyczące przedłużenia śledztwa i oceny prawnej zdarzeń, a także podpisał pismo stanowiące podstawę do prowadzenia tego śledztwa. Uznał, że te fakty mogą budzić wątpliwości co do jego bezstronności.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek sędziego Sądu Najwyższego Adama Rocha o wyłączenie go ze składu orzekającego w sprawie o sygn. II DIZ 1/22.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II DIZ 1/22 POSTANOWIENIE Dnia 18 lutego 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Ryszard Witkowski w sprawie M. C. – prokuratora Prokuratury Okręgowej w C., po rozpoznaniu w Izbie Dyscyplinarnej na posiedzeniu w dniu 18 lutego 2022 r. oświadczenia sędziego Sądu Najwyższego Adama Rocha z 9 lutego 2022 r. wskazującego okoliczność mogącą wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności, na podstawie art. 42 § 4 k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k. zw. z art. 171 pkt 1 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze, uwzględnia wniosek sędziego Sądu Najwyższego Adama Rocha w przedmiocie wyłączenia go ze składu orzekającego w sprawie o sygn. II DIZ 1/22. UZASADNIENIE Zarządzeniem Prezesa Sądu Najwyższego kierujący pracą Izby Dyscyplinarnej z 18 stycznia 2022 r. do rozpoznania sprawy o sygn. II DIZ 1/22 wyznaczony został SSN Adama Rocha. W dniu 9 lutego 2022 r. sędzia Sądu Najwyższego Adam Roch złożył do akt przedmiotowej sprawy oświadczenie, w którym przedstawił istnienie okoliczności, tego rodzaju, iż mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. Sędzia Sądu Najwyższego w swoim oświadczeniu wskazał, iż w latach 2016-18, kiedy to pełnił funkcję Zastępcy Prokuratora Regionalnego w K. sprawował nadzór nad śledztwem Prokuratury Okręgowej w C. o sygn. V Ds […], w którego toku doszło do czynności procesowych, stanowiących istotę czynu zarzucanego prokuratorowi M. C.. Podkreślił, że wydawał w szczególności 2 postanowienia o przedłużeniu okresu trwania śledztwa, w których odnosił się do kwestii zabezpieczenia szeregu rodzajów dokumentacji, wyrażając stanowisko co do okoliczności związanych z faktyczną i prawną oceną zdarzeń objętych przedmiotem postępowania zawisłego obecnie w Sądzie Najwyższym. Podpisał także pismo kierowane do Prokuratora Okręgowego w G., stanowiące podstawę prowadzenia przez tę jednostkę śledztwa, w oparciu o którego ustalenia wnioskodawca domaga się wyrażenia zgody na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej. Sędzia Sądu Najwyższego Adam Roch uznał, że wyżej wymienione fakty mogą w odbiorze społecznym oraz u stron postępowania powodować uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności i w związku z powyższym, konieczne będzie wyłączenie go od udziału w sprawie, o co we wzmiankowanym oświadczeniu wnosi. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Żądanie wyłączenia od rozpoznania sprawy o sygn. II DIZ 1/22 zawarte w oświadczeniu SSN Adama Rocha z 9 lutego 2022 r. jest zasadne. Instytucja wyłączenia sędziego z art. 41 § 1 k.p.k. dotyczy sytuacji, w których zaistniały okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w sprawie. Oświadczenie sędziego o istnieniu okoliczności mogących wpłynąć na jego bezstronność, wymaganą przez prawo i uzasadniających obawę co do możliwości obiektywnego orzekania w konkretnej sprawie, obliguje nie tylko do wnikliwego rozważenia przedstawionych przesłanek tej inicjatywy, ale w wypadku potwierdzenia ich rzeczywistego występowania powinno - co do zasady - prowadzić do uwzględnienia wniosku sędziego o wyłączenie od udziału w rozpoznawaniu sprawy, zwłaszcza gdy w odbiorze zewnętrznym może powstać wątpliwość co do istnienia kierunkowego nastawienia sędziego do stron procesowych lub uczestników postępowania (postanowienie Sądu Najwyższego z 17 stycznia 2018 r., sygn. akt III KK 244/17, OSNKW 2018/3/26). Nie ulega wątpliwości, że SSN Adam Roch, poprzez uprzedni udział w roli prokuratora w postępowaniu karnym prowadzonym przeciwko M. C. o ten sam 3 czyn, o który jest objęty wnioskiem stanowiącym przedmiot sprawy o sygnaturze II DIZ 1/22, ma wyrobione stanowisko w kwestiach zasadniczych dla jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Musiał bowiem nie tylko zapoznawać się z materiałem dowodowym, ale i kierunkami prowadzonych czynności. Pogląd na tę sprawę zatem wyrobił sobie w innych okolicznościach niż przedmiotowe postępowanie, dotyczące wniosku o wyrażenie zgody na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej. Istnieje zatem obiektywnie uzasadnione przypuszczenie, iż aktywne uczestniczenie w czynnościach procesowych w postępowaniu karnym siłą rzeczy mogło wywołać u aktualnego sędziego kierunkowe nastawienie do osoby objętej tym wnioskiem. Już samo prawdopodobieństwo wystąpienia takiej okoliczności samo w sobie stanowi uzasadnioną wątpliwość podważającą jego bezstronność w danej sprawie. To zaś implikuje nie tyle zasadność, ile konieczność uwzględnienia wniosku SSN Adama Rocha. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji. a.s.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 42 § 4 KPKart. 41 § 1 KPKart. 171 pkt 1§ 4§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy