II DIZ 4/22
Izba Dyscyplinarna2022-04-20
Skład orzekający: Paweł Zubert, Małgorzata Bednarek, Jarosław Duś
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu o zezwolenie na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej wystarczające jest istnienie łańcucha poszlak, nawet jeśli brak jest dowodów bezpośrednich, do uzasadnienia podejrzenia popełnienia przestępstwa?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy podkreślił, że w postępowaniu o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej rolą sądu dyscyplinarnego jest weryfikacja zgromadzonego materiału dowodowego. Materiał ten musi wskazywać, że według jednej z wersji wydarzeń, opartej na sprawdzalnych dowodach, można wyprowadzić wniosek o popełnieniu czynu zabronionego. Sąd dyscyplinarny nie rozstrzyga wątpliwości wywołanych możliwością odmiennej oceny dowodów, lecz bada, czy twierdzenia o istnieniu materiału uzasadniającego przedstawienie zarzutu znajdują potwierdzenie. W analizowanej sprawie Sąd Najwyższy uznał, że brak jest dowodów bezpośrednich uprawdopodabniających popełnienie zarzucanego przestępstwa, a powołane przez skarżącego dowody poszlakowe nie tworzą logicznej i spójnej całości.Stan faktyczny
Zastępca Prokuratora Okręgowego wystąpił do Sądu Najwyższego o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej prokuratora J. B., zarzucając jej przekroczenie uprawnień i zniszczenie materiałów ze śledztwa. Sąd Najwyższy – Izba Dyscyplinarna odmówił zezwolenia, uznając brak wystarczających dowodów. Zastępca Prokuratora Okręgowego wniósł zażalenie, podnosząc zarzut błędu w ustaleniach faktycznych i wskazując na istnienie łańcucha poszlak. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżoną uchwałę Sądu Najwyższego – Izby Dyscyplinarnej i obciążył Skarb Państwa kosztami postępowania odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II DIZ 4/22 UCHWAŁA Dnia 20 kwietnia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Zubert (przewodniczący) SSN Małgorzata Bednarek (sprawozdawca) SSN Jarosław Duś Protokolant Anna Rusak w sprawie prokuratura Prokuratury Okręgowej w P.- J. B. po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 20 kwietnia 2022 r. zażalenia wniesionego przez Zastępcę Prokuratora Okręgowego w S. na uchwałę Sądu Najwyższego-Izby Dyscyplinarnej z dnia 27 września 2021 r., o sygn. akt I DI 40/21, w przedmiocie odmowy zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej prokuratora Prokuratury Okręgowej w P. – J. B. uchwalił: 1. utrzymuje w mocy zaskarżoną uchwałę; 2. kosztami postępowania odwoławczego obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE Zastępca Prokuratora Okręgowego w S. wnioskiem z 6 sierpnia 2021 roku wystąpił do Sądu Najwyższego o udzielenie zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej prokuratora Prokuratury Okręgowej w P.- J. B., co do której, zdaniem wnioskodawcy, istnieje uzasadnione podejrzenie popełnienia przez przestępstwa polegającego na tym, że: w okresie od dnia 12 grudnia 2019 roku do dnia 20 grudnia 2019 roku w P., pełniąc obowiązki służbowe prokuratora Prokuratury Okręgowej w P., przekroczyła uprawnienia wynikające z art. 326 § 3
2 pkt 2 k.p.k. dotyczące żądania przedstawiania sobie materiałów zbieranych w toku postępowań przez siebie nie nadzorowanych, w ten sposób, że samowolne zabierała a następnie zaznajamiała się z materiałami będącymi częścią postępowań, których sama nie prowadziła i nie były one prowadzone przez osobę, którą w pracy zastępowała w ramach podziału obowiązków, a nadto nie wynikało to z zakresu poleceń służbowych, a następnie ukryła a częściowo zniszczyła materiały ze śledztwa nadzorowanego przez Prokuraturę Okręgową w P. o sygnaturze PO I Ds. […] w postaci teczki osobowej P. U., teczki osobowej K. F. oraz wniosku z datą wpływu 16 grudnia 2019 roku podejrzanego P. K. o zezwolenie na kontakty telefoniczne, którymi to dokumentami nie miała prawa wyłącznie rozporządzać, utrudniając też tym zachowaniem prowadzenie postępowania karnego PO I Ds. […] dekompletując materiały tego postępowania i angażując czynności sekretariatu oraz prokuratora - referenta na poszukiwanie i odtwarzanie tych materiałów czym działała na szkodę interesu publicznego, jakim jest sprawny i niezakłócony obrót materiałami procesowymi oraz ich należyte zabezpieczanie przed utratą oraz sprawne prowadzenie postępowania przygotowawczego, to jest czynu z art. 276 k.k. w zb. z art. 231 § 1 k.k. w zb. z art. 239 § 1 k.k., w zw. z art. 11 § 2 k.k. Uchwałą z 27 września 2021 r. Sąd Najwyższy orzekający w Izbie Dyscyplinarnej nie uwzględnił w/w wniosku i tym samym nie zezwolił na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej prokuratora Prokuratury Okręgowej w P. J. B. Zażalenie na powyższą uchwałę wywiódł Zastępca Prokuratora Okręgowego w S., zaskarżając ją w całości na niekorzyść J. B. Skarżący podniósł zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mogący mieć wpływ na jej treść poprzez niezasadne przyjęcie, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje dostatecznie uzasadnionego podejrzenia popełnienia przez J. B. przestępstwa stypizowanego w przepisach art. 276 k.k. w zb. z art. 231 § 1 k.k. w zb. z art. 239 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., głównie dlatego, że w sprawie nie zgromadzono jakichkolwiek dowodów bezpośrednich uzasadniających podejrzenie popełnienia przestępstwa, podczas, gdy prawidłowa ocena dowodów, zwłaszcza
3 zeznań A. S. i A. X. wskazują, że jakkolwiek istotnie brak jest bezpośrednich dowodów popełnienia przez J. B. wskazanego przestępstwa, to nierozerwalny w ocenie skarżącego łańcuch poszlak silnie uzasadnia, że prawdopodobieństwo popełnienia wskazanego przestępstwa po stronie J. B. rysuje się jako wysokie. Formułując powyższy zarzut, na podstawie art. 437 § 2 k.p.k. w zw. z art. 171 pkt 1 ustawy Prawo o prokuraturze, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały i przekazanie sprawy sądowi I Instancji do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na zażalenie prokurator J. B. wniosła o utrzymanie w mocy zaskarżonej uchwały a Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora Generalnego dla […] okręgu regionalnego wniósł o uwzględnienie wywiedzionego środka zaskarżenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Decyzję procesową sądu a quo należało uznać za prawidłową. Argumentacja zawarta w zażaleniu w żadnej mierze nie mogła doprowadzić do uchylenia zaskarżonej uchwały, ponieważ jej analiza przez pryzmat wywodów zawartych w wywiedzionym zażaleniu, w odniesieniu do zebranego materiału dowodowego, nie daje podstaw do uznania za zasadny podniesionego przez skarżącego zarzutu i zakwestionowania ustaleń sądu I instancji. W tym miejscu Sąd Najwyższy przypomina, że w postępowaniu delibacyjnym rolą sądu dyscyplinarnego jest weryfikacja zgromadzonego materiału dowodowego, który w wypadku uwzględnienia wniosku musi wskazywać co najmniej na to, że według jednej z wersji wydarzeń, opartej na sprawdzalnych dowodach można wyprowadzić wniosek, iż doszło do popełnienia czynu zabronionego. Wersja ta nie musi jednak uzyskać ostatecznego potwierdzenia w postępowaniu karnym. Sąd dyscyplinarny nie rozstrzyga w postępowaniu w przedmiocie zezwolenia na
4 pociągnięcie do odpowiedzialności karnej wątpliwości wywołanych możliwością odmiennej oceny dowodów, rzutującej na wynik rekonstrukcji przebiegu zdarzeń, lecz poprzestaje na zbadaniu, czy twierdzenia prokuratora o istnieniu materiału uzasadniającego przedstawienie zarzutu znajdują potwierdzenie (uchwała Sądu Najwyższego z 29 czerwca 2007 roku, sygn. SNO 38/07, Lex 471799). Mając tak zakreślone ramy rozpoznania sprawy, w kontekście sformułowanego w zażaleniu zarzutu oraz towarzyszącej mu argumentacji należy stwierdzić, że Sąd I instancji dokonał prawidłowej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, skutkującej stwierdzeniem, że nie zostały zgromadzone dowody przemawiające za tym, że zachodzi dostatecznie uzasadnione podejrzenie popełnienia przez J. B. przestępstwa z art. 276 k.k. w zb. z art. 231 § 1 k.k. w zb. z art. 239 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Wbrew twierdzeniom skarżącego w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do wydania uchwały zgodnej z treścią wniosku, zaś podniesione w zażaleniu argumenty stanowią jedynie polemikę z prawidłowymi ustaleniami faktycznymi i rozważaniami prawnymi sądu I instancji. W sprawie brak jest dowodów bezpośrednich uprawdopodabniających popełnienie przez prokurator J. B. przestępstwa zarzucanego jej we wniosku. Z kolei dowody, na które w swoim zażaleniu powołuje się skarżący nie tworzą nierozerwalnego ciągu, w którym wszystkie elementy tworzą logiczną i spójną całość. Takim dowodem nie są zeznania świadków A. S. i A. X. Z zeznań tych nie wynika bowiem aby były one świadkami samowolnego zabierania, a następnie zaznajamiania się przez prokurator J. B. z materiałami będącymi częścią postępowań, których sama nie prowadziła. Przypuszczenia czy domysły świadków nie mogą stanowić samoistnej podstawy ustalenia uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa przez prokurator J. B., w szczególności w przypadku, gdy z innych dowodów taki wniosek nie wynika.
5 Mając na uwadze powyższe Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżoną uchwałę. O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono w oparciu o przepis art. 166 ustawy z 28 stycznia 2016 roku Prawo o prokuraturze. a.s.
Powiązane orzeczenia
- I DO 3/18 2019-01-31Czy sąd dyscyplinarny, rozpatrując wniosek o zezwolenie na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej, powinien dokonywać kompleksowej i ostatecznej oceny wiarygodności materiału dowodowego?
- I ZPI 52/22 2023-12-05Czy wniosek o zezwolenie na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej, który nie zawiera dowodów uprawdopodabniających popełnienie przestępstwa lub gdy przedłożone dowody nie wykazują widocznego związku z zarz…
- I DO 52/19 2019-12-05Czy uchwała sądu dyscyplinarnego umarzająca postępowanie w sprawie zezwolenia na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej za czyny, co do których wcześniej odmówiono zezwolenia z powodu braku wystarczających…
- II DIZ 28/21 2021-02-24Czy w przypadku podejrzenia popełnienia przez prokuratora przestępstwa, sąd dyscyplinarny powinien zezwolić na pociągnięcie go do odpowiedzialności karnej, jeśli zachodzi dostatecznie uzasadnione podejrzenie popełnienia…
- I DO 17/19 2019-07-17Czy brak załączenia prywatnego aktu oskarżenia do wniosku o zezwolenie na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej stanowi brak formalny wniosku, uniemożliwiający jego merytoryczne rozpoznanie przez sąd dyscy…
Powołane przepisy
art. 326 § 3art. 276 KKart. 231 § 1 KKart. 239 § 1 KKart. 11 § 2 KKart. 437 § 2 KPKart. 171 pkt 1art. 166§ 3§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy