CS 216/63

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk J. Badecki.Sędziowie: ppłk A. Kruszka (sprawozdawca), mjr H. Kostrzewa.SentencjaSąd Najwyższy rozpoznał na posiedzeniu niejawnym wniosek obrońcy adw. Wincentego W. o wezwanie go oraz skazanego Józefa K. na posiedzenie niejawne Sądu Najwyższego w sprawie wniosku o wznowienie postępowania przeciwko temuż Józefowi K., skazanemu wyrokiem Sądu Warszawskiego Okręgu Wojskowego z dnia 18 czerwca 1962 r.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd: Obrońca wywodzi we wniosku o wezwanie go na posiedzenie niejawne Sądu Najwyższego m. in., co następuje:"Przepis art. 274 § 1 i 2 k.w.p.k. upoważnia oskarżonego lub skazanego oraz jego obrońcę do składania wniosków i wyjaśnień w toku posiedzenia Sądu Najwyższego. Zasada ta gwarantuje oskarżonemu i skazanemu materialne prawo do obrony oraz stanowi kontynuację zasady bezpośredniości, szczególnie wtedy, gdy skazany - jak to ma miejsce w niniejszym wypadku - przebywa na wolności. Z kontekstu słów użytych w art. 274 § 1 k.w.p.k. wynika, że należy powiadomić oskarżonego lub skazanego oraz jego obrońcę. Ze względu na to, że przepis ten wyraźnie rozróżnia oba te określenia, należy domniemywać, że określenie "oskarżony" odnosi się do zwykłego postępowania rewizyjnego w dziale IX k.w.p.k. (rozdział II), zaś określenie "skazany" - do postępowania po wydaniu wyroku skazującego i uprawomocnionego, a więc także do postępowania przewidzianego w dziale XI k.w.p.k. (...) W tych warunkach jestem przekonany, że art. 274 § 1 i 2 k.w.p.k. stanowi delegację Sądu Najwyższego do orzekania na zasadach określonych w art. 293 k.w.p.k. - przy zastosowaniu § 1 i 2 k.w.p.k."Sąd Najwyższy nie podziela poglądu obrońcy.Przepis art. 274 § 1 i 2 k.w.p.k. nie zawiera "delegacji" Sądu Najwyższego do rozpoznania wniosków o wznowienie postępowania w trybie przewidzianym do rozpoznawania rewizji i wniosków rewizyjnych.Kodeks wojskowego postępowania karnego zawiera przepisy regulujące udział stron w postępowaniu zarówno przed sądem I, jak i II instancji, a nadto w poszczególnych rodzajach postępowania, jak w postępowaniu zażaleniowym, rewizyjnym i w trybie nadzoru sądowego, a także w postępowaniu szczególnym, jakim jest m. in. wznowienie postępowania. Wynika stąd, że w tej materii - ze względu na uregulowanie jej przez ustawodawcę expressis verbis - interpretacja odpowiednich przepisów ograniczyć się powinna do ich wykładni gramatycznej.Wykładnia gramatyczna wchodzących w rachubę przepisów sprowadza się do stwierdzenia, że art. 274 k.w.p.k. ma zastosowanie wyłącznie do postępowania rewizyjnego oraz do postępowania w trybie nadzoru sądowego ze względu na wyraźne postanowienie art. 287 k.w.p.k. Z tego względu w tych rodzajach postępowania strony, tj. prokurator i oskarżony lub skazany oraz jego obrońca, mogą uczestniczyć w posiedzeniach niejawnych Sądu Najwyższego i mają prawo wykonywać czynności przewidziane w art. 274 k.w.p.k. Natomiast dla trybu wznowienia postępowania uregulowanie udziału w nim stron nastąpiło w przepisach działu XI rozdziału I k.w.p.k. W szczególności art. 280 § 1 k.w.p.k. ogranicza udział skazanego i jego obrońcy w tym postępowaniu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, a art. 292 k.w.p.k. sprowadza udział prokuratora w tym postępowaniu do przyjęcia wniosku, przeprowadzenia w miarę potrzeby dochodzenia oraz przedstawienia sprawy wraz ze swym wnioskiem do rozpoznania Sądowi Najwyższemu. Żaden natomiast z przepisów regulujących tryb wznowienia postępowania nie przewiduje udziału stron w posiedzeniu niejawnym Sądu Najwyższego poświęconym rozpoznaniu wniosku o wznowienie postępowania. Sam niejawny charakter tego posiedzenia przesądza o tym, że dopuszczalne jest uczestnictwo w nim tych osób, których udział wyraźnie nakazują lub dopuszczają właściwe przepisy postępowania.Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy nie znalazł podstaw do wezwania obrońcy i skazanego na posiedzenie w sprawie wznowienia postępowania i dlatego postanowił nie uwzględnić wniosku obrońcy adwokata Wincentego W. z dnia 20 września 1963 r., by wezwać go i skazanego na posiedzenie niejawne w sprawie o wznowienie postępowania przeciwko Józefowi K.