I K 139/59

WyrokIzba Karna1960-12-01

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd może oddalić powództwo cywilne w sytuacji, gdy ustawa (art. 332 k.p.k.) dopuszcza jedynie pozostawienie go bez rozpoznania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że orzeczenie o oddaleniu powództwa cywilnego jest sprzeczne z prawem, ponieważ art. 332 k.p.k. nie zezwala na taką formę rozstrzygnięcia. Sąd mógł co najwyżej pozostawić powództwo cywilne bez rozpoznania. Z tego powodu orzeczenie w tej części należało uchylić i orzec o pozostawieniu powództwa bez rozpoznania.
Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki skazał Ryszarda T. za posiadanie broni palnej i uniewinnił od zarzutu przywłaszczenia pieniędzy i biżuterii, oddalając jednocześnie powództwo cywilne pokrzywdzonego. Oskarżony i powód cywilny wnieśli rewizje od wyroku. Oskarżony kwestionował surowość kary, a powód cywilny domagał się uznania winy za przywłaszczenie i zasądzenia powództwa.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej oddalenia powództwa cywilnego i pozostawił powództwo bez rozpoznania; w pozostałej części wyrok utrzymał w mocy.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Ryszarda T. oskarżonego z art. 4 § 2 m.k.k. po rozpoznaniu założonych przez oskarżonego i powoda cywilnego rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla m. Warszawy w Warszawie z dnia 27 stycznia 1959 r., na podstawie art. 375, 383 pkt 3, 388 k.p.k. uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej oddalenia powództwa cywilnego i powództwo cywilne pozostawił bez rozpoznania; w pozostałej części wyrok utrzymał w mocy (...).Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki dla m.st. Warszawy po rozpoznaniu dnia 27 stycznia 1959 r. sprawy Ryszarda T. oskarżonego o to, że:I.w okresie od grudnia 1957 r. do lipca 1958 r. w Warszawie przechowywał bez zezwolenia broń palną - pistolet kalibru 9 mm systemu "Femaru" - to jest o przestępstwo z art. 4 § 2 m.k.k.II.dnia 10 lipca 1958 r. w Warszawie zabrał w celu przywłaszczenia na szkodę Owsieja L. 6.500 zł oraz złotą bransoletkę wartości około 10.000 zł - to jest o przestępstwo z art. 257 § 1 k.k. uznał oskarżonego za winnego popełnienia przestępstwa z art. 4 § 2 m.k.k. i za to skazał oskarżonego na dwa lata więzienia. Od zarzutu przestępstwa z art. 257 § 1 k.k. oskarżonego uniewinnił, powództwo cywilne pokrzywdzonego Owsieja L. oddalił.Od wyroku tego odwołał się oskarżony, którego rewizja podnosi błahość czynu i wnosi o uwolnienie od kary lub zawieszenie jej wykonania.Wyrok ten zaskarżył również powód cywilny wnosząc "o uchylenie wyroku w części uniewinniającej oskarżonego Ryszarda T. od zarzutu oskarżenia z art. 257 § 1 k.k. i pozostawienie powództwa cywilnego bez rozpoznania, o uznanie go winnym przestępstwa z art. 257 § 1 i 259 k.k. i zasądzenie powództwa w dochodzonej wysokości."Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył co następuje:Rewizja oskarżonego jest bezzasadna. Nie można mówić w sprawie niniejszej o błahości czynu, uzasadniającej uwolnienie od kary lub zawieszenie jej wykonania, skoro się zważy jaki użytek zrobił oskarżony z posiadanej broni. Najście na mieszkanie z bronią w ręku i zmuszenie do uległości starej kobiety, a następnie splądrowanie mieszkania z wdarciem się do zamkniętej na klucz szafy, pod pozorem rewizji - przemawia za tym, że posiadanie broni przez oskarżonego T. dalekie jest od przypadku, który można by określić jako błahy. Wymierzona zatem oskarżonemu kara nie wykazuje cech surowości. Orzeczenie oddalenia powództwa cywilnego pokrzywdzonego Owsieja L. jest sprzeczne z prawem, albowiem ustawa (art. 332 k.p.k.) nie zezwala na oddalenie powództwa i sąd mógł co najwyżej powództwo cywilne pozostawić bez rozpoznania.Z tego powodu orzeczenie w tej części należało uchylić i orzec o pozostawieniu powództwa bez rozpoznania.Nie mógł też być uwzględniony wniosek powoda cywilnego "o uznanie oskarżonego winnym przestępstwa z art. 257 i 259 k.k.", ponieważ jest to wniosek prawnie niedopuszczalny.Z powodu braku rewizji prokuratora oskarżenie o czyn z art. 257 k.k. nie mogło stanowić przedmiotu rozpoznania Sądu Najwyższego, pokrzywdzony zaś może swych roszczeń dochodzić na drodze procesu cywilnego.Sąd Najwyższy uznał udział powoda cywilnego w procesie rewizyjnym za dopuszczalny, ponieważ oskarżony założył rewizję, a choć ograniczył się do wniosku co do kary to jednak w świetle art. 385 k.p.k. przedmiotem rozpoznania rewizyjnego mogła być również i kwestia winy oskarżonego, to zaś stanowi podstawę roszczeń powoda cywilnego. Nie posiada rozstrzygającego znaczenia wadliwość wniosku rewizyjnego powoda cywilnego, ponieważ art. 385 k.p.k. ma zastosowanie do "stron", a zatem i do powoda cywilnego, utrzymanie zaś w mocy orzeczenia o oddaleniu powództwa byłoby - jako bezprawne oczywiście niesprawiedliwe.Z wyżej przytoczonych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 4 § 2art. 375art. 257 § 1 KKart. 257 § 1art. 332 KPKart. 257art. 257 KKart. 385 KPK§ 2§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026.