II KO 39/57

Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes S. Kurowski. Sędziowie: M. Paluch (sprawozdawca), A Kafarski. Prokurator: H. Rajzman.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Bolesława S. i Henryka S. oskarżonych z art. 240 k.k., po wysłuchaniu wniosku prokuratora, postanowił przedstawioną przez Sąd Wojewódzki w Łodzi w trybie art. 390 k.p.k. kwestię prawną wymagającą zasadniczej wykładni ustawy:"Czy w sprawie z oskarżenia publicznego mają zastosowanie art. 380 § 1 i 381 § 2 k.p.k. względem powoda cywilnego, którego powództwo sąd pierwszej instancji pozostawił bez rozpoznania lub oddalił, a rewizję założył tylko prokurator lub oskarżony?"rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneW wypadku wyroku uniewinniającego wydanego w pierwszej instancji powód cywilny, który od wyroku tego nie założył rewizji, traci prawo strony w postępowaniu odwoławczym (orzeczenie Sądu Najwyższego z dn. 14.IV.1955 r. w sprawie III KO 70/54). Tak samo nie ma tego prawa powód cywilny w wypadku, gdy rewizję założył tylko oskarżony, co do którego powództwo cywilne zostało w zaskarżonym wyroku pozostawione bez rozpoznania lub oddalone. Powód cywilny ma bowiem w postępowaniu karnym rolę ograniczoną do zakresu swego roszczenia majątkowego, którego uwzględnienia żąda w tym postępowaniu. Gdy nie zaskarżył on wyroku pierwszej instancji pozostawiającego bez rozpoznania lub oddalającego jego powództwo, nie dałaby się określić rola jego w postępowaniu odwoławczym, które przecież w tej sytuacji - bez naruszenia zakazu reformationis in peius - nie mogłoby zakończyć się uwzględnieniem powództwa. Uwagi te dotyczą również wypadku, kiedy oskarżonego w pierwszej instancji skazano, a rewizję założył zarówno prokurator na niekorzyść oskarżonego, jak i oskarżony. Niezaskarżenie tego wyroku jednocześnie przez powoda cywilnego, chociaż w wyroku tym powództwo jego pozostawiono bez rozpoznania lub oddalono, świadczy o odstąpieniu przez niego od dalszego popierania swego roszczenia przed sądem karnym.Z powyższych zasad należało na postawione pytanie prawne odpowiedzieć jak w sentencji.