VI KO 118/59

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Kafarski. Sędziowie: E. Merz (sprawozdawca), A. Pyszkowski (współsprawozdawca). Prokurator: H. Rajzman.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Barbary J. oskarżonej z art. 1 § 1 dekretu z dnia 4 marca 1953 r. (Dz. U. Nr 17, poz. 68), po wysłuchaniu wniosku Prokuratora, na podstawie art. 390 § 1 k.p.k. uchwalił przedstawioną Sądowi Najwyższemu przez Sąd Wojewódzki w Krakowie kwestię prawną wymagającą zasadniczej wykładni ustawy:"Czy w wypadku założenia przez oskarżyciela publicznego rewizji od orzeczenia sądu pierwszej instancji, umarzającego postępowanie na zasadzie art. 49 k.p.k. po uprzednim przeprowadzeniu rozprawy i ustaleniu winy oskarżonego w motywach orzeczenia, dopuszczalne jest w świetle przepisu art. 388 § 3 k.p.k., by sąd rewizyjny, uchylając zaskarżone orzeczenie, orzekł co do istoty sprawy i skazał oskarżonego, czy też konieczne jest przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania?"rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktycznePrzepis art. 388 § 3 k.p.k. pozwala sądowi wojewódzkiemu jako rewizyjnemu na przewidziane w tym przepisie pogorszenie tej sytuacji oskarżonego, w jakiej znalazł się on po wyroku sądu I instancji, jeżeli założono rewizję na jego niekorzyść i jeżeli zachodzą warunki określone w § 1 powołanego artykułu. Stopień pogorszenia konkretnej sytuacji oskarżonego może być różny i w tej mierze omawiany przepis nie zawiera żadnych innych ograniczeń poza wynikającymi z przepisów prawa karnego materialnego. Praktycznie najdalej idącą co do odczuwanej przez oskarżonego dolegliwości zmianą jego sytuacji jest skazanie go, jeśli uprzednio był uniewinniony.Wynika z tego, że wszelkie inne pogorszenie sytuacji oskarżonego, a zatem i skazanie go, jeśli sąd I instancji umorzył przeciwko niemu postępowanie na zasadzie art. 49 k.p.k. (co "nie jest równoznaczne z uniewinnieniem, bardziej zaś zbliża sytuację oskarżonego do instytucji uwolnienia od kary" - wyrok SN V K 747/59), będzie zawsze mieściło się w uprawnieniu sądu wojewódzkiego, przyznanym mu na podstawie przepisu art. 388 § 3 k.p.k.Stanowisko powyższe dotyczy wyłącznie przedstawionej przez Sąd Wojewódzki sytuacji, gdy rozprawa w sądzie I instancji przeprowadzona była do końca, a więc łącznie z udzieleniem oskarżonemu ostatniego głosu. Wyrok skazujący bowiem, który zapada dopiero w drugiej instancji, opiera się na całokształcie okoliczności ujawnionych w toku przewodu sądowego przeprowadzonego w I instancji z uwzględnieniem ostatniego głosu oskarżonego. Rozprawa zatem powinna wykazywać zachowanie wszystkich przepisów zabezpieczających jej prawidłowość i prawo oskarżonego do obrony.