III K 341/63

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia H. Kempisty.Sędziowie: K. Czajkowski (sprawozdawca), K. Grzebuła.Prokurator Generalnej Prokuratury: L. Michelis.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Józefa A. oskarżonego z art. 1 § 1 dekretu z dnia 4 marca 1953 r. (Dz. U. Nr 17, poz. 68), po rozpoznaniu założonej przez prokuratora rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Koszalinie z dnia 6 listopada 1961 r., na podstawie art. 375, 383 pkt 3, 388 § 1 i 4 k.p.k.uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał temuż Sądowi do ponownego rozpoznania.Wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Koszalinie z dnia 6 listopada 1963 r. umorzone zostało na podstawie art. 49 k.p.k. postępowanie karne przeciwko Józefowi A. oskarżonemu o to, że w okresie od 26 stycznia do 5 lutego 1960 r. w P. jako kierownik masarni GS "Samopomoc Chłopska", będąc odpowiedzialny za jakość produkcji, przeznaczył do obrotu ogółem 120,5 kg kiełbasy żywieckiej i jałowcowej, których jakość była oczywiście gorsza od jakości ustalonej dla tych gatunków kiełbas w obowiązujących recepturach, przez co działał na szkodę interesu publicznego.Rewizja założona przez prokuratora, wnosząc o uchylenie wyroku i skazanie oskarżonego, zarzuca błędną ocenę okoliczności faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, a w szczególności - niesłuszne uznanie, że czyn oskarżonego posiada znamiona znikomej szkodliwości społecznej, gdy tymczasem długotrwałe działanie oskarżonego na szkodę konsumentów i poprzednia jego karalność nie pozwalają na przyjęcie znikomej szkodliwości społecznej w zarzuconym mu czynie.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd:Rewizja słusznie podkreśla, że błędna ocena przez Sąd Wojewódzki istotnych okoliczności dotyczących podmiotowych i przedmiotowych elementów czynu spowodowała wydanie w sprawie niniejszej niesłusznego orzeczenia.Sąd ustalił, że wina oskarżonego ogranicza się do wprowadzenia do obrotu jedynie 27 kg kiełbasy, którą nabywcy zakupili jako żywiecką bądź jałowcową, przy czym różnica przeceny tej ilości w kwocie 2.045 zł została przez oskarżonego zwrócona do kasy GS w P.Jednakże Sąd nie zwrócił uwagi, że istota czynu oskarżonego polegała przede wszystkim na działaniu na szkodę odbiorców, rolników, a przede wszystkim robotników osiedla P. i okolicznych państwowych gospodarstw rolnych.Poza tym Sąd pominął w swoich rozważaniach, że szkoda Spółdzielni polega nie tylko na różnicy przeceny, a więc na konkretnie wyliczalnych stratach konsumentów, lecz także na poderwaniu zaufania do działalności spółdzielni wiejskich, która to działalność ma poważne znaczenie dla przeobrażenia świadomości społecznej szerokich rzesz chłopskich.Jak wykazała ekspertyza jakości wyprodukowanych przez oskarżonego wędlin, wyroby te nie odpowiadały nawet jakości najtańszej kiełbasy w cenie po 36 zł za kg, a więc odbiorca przeciętnie płacił o 40% więcej od rzeczywistej wartości tych kiełbas.Dla oceny szkodliwości czynu nie bez znaczenia jest okoliczność, że oskarżony był karany za czyn tego samego rodzaju i popełnił nowe przestępstwo w okresie warunkowego zawieszenia orzeczonej poprzednio kary.Okoliczności powyższe świadczą o znacznym nasileniu złej woli u oskarżonego, a czyn oskarżonego określają jako czyn o znacznym stopniu szkodliwości społecznej, nie pozwalającym na zastosowanie art. 49 k.p.k.Sąd Najwyższy nie mógł skazać oskarżonego Józefa A., przeciwko któremu umorzono postępowanie na podstawie art. 49 k.p.k., ze względu na zakaz przewidziany w art. 388 § 4 k.p.k.Z przepisu art. 388 § 4 k.p.k. stanowiącego, że Sąd Najwyższy nie może skazać oskarżonego uniewinnionego, a orzeczoną karę może zaostrzyć tylko w razie założenia rewizji na niekorzyść, wynika, że Sąd Najwyższy nie tylko nie może skazać uniewinnionego, lecz nie może także skazać oskarżonego, przeciwko któremu umorzono postępowanie albo którego uwolniono od kary. Zgodnie bowiem z założeniem przepisu art. 388 § 4 k.p.k., we wszystkich tych wypadkach Sądowi Najwyższemu nie wolno skazać oskarżonego, który nie może być pozbawiony toku instancji sądowych.Z powyższych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji wyroku.