I K 1427/52

WyrokIzba Karna1952-12-29

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy brak dokładnego określenia czynu przypisanego oskarżonemu w wyroku, w szczególności brak wskazania konkretnych fałszywych wiadomości, które mogły wyrządzić istotną szkodę interesom Państwa Polskiego, stanowi obrazę przepisów postępowania karnego i uzasadnia uchylenie wyroku?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zarzut obrazy prawa procesowego, dotyczący braku dokładnego określenia czynu przypisanego oskarżonej, jest zasadny. Skazanie za przestępstwo z art. 22 m.k.k. wymaga ustalenia w wyroku konkretnych wypowiedzi oskarżonej, które zostały uznane za fałszywe wiadomości mogące wyrządzić istotną szkodę interesom Państwa Polskiego lub obniżyć powagę jego naczelnych organów. Pominięcie tych ustaleń uniemożliwia Sądowi Najwyższemu kontrolę słuszności wyroku.
Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki skazał Helenę Sz. za rozpowszechnianie fałszywych wiadomości mogących wyrządzić istotną szkodę interesom Państwa Polskiego na temat polityki zagranicznej i gospodarczej. Oskarżona wniosła rewizję, zarzucając wyrokowi obrazę przepisów postępowania karnego, w tym brak dokładnego określenia czynu i nieustalenie podstawy faktycznej wyroku. W szczególności wskazano na brak wskazania konkretnych fałszywych wiadomości.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego i przekazał sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy przy udziale Prokuratora Generalnej Prokuratury na rozprawie rewizyjnej w dniu 29 grudnia 1952 roku rozpoznał sprawę Heleny Sz., osk. z art. 22 m. k. k., z powodu rewizji za łożonej przez oskarżoną od wyroku Sądu Wojewódzkiego m. st. Warszawy z dnia 24 października 1952 r. sygn. akt. IV.K. 305/52 - na podstawie art. 375, 383 pkt. 3 i 388 § 1 k. p. k. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę temuż Sądowi do ponownego rozpoznania przekazuje.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem z dnia 24 października 1952 r. Sąd Wojewódzki dla m. st. Warszawy uznał oskarżoną za winną tego, że "w okresie od początku 1952 r. do 15 lipca 1952 r. rozpowszechniała na terenie dworca głównego Warszawa Wschodnia Towarowa fałszywe wiadomości mogące wyrządzić istotną szkodę interesom Państwa Polskiego na temat polityki zagranicznej i gospodarczej Polski Ludowej" i na mocy art. 22 m.k.k. skazał ją na .... więzienia.Od tego wyroku oskarżona założyła rewizję, w której wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i "wydanie wyroku w trybie art. 388 k. p. k.".Rewizja w oparciu o przepis art. 371 pkt. 2 k. p. k. zarzuca zaskarżanemu wyrokowi:1)obrazę art. 378 pkt. e k. p. k przez brak dokładnego określenia czynu przypisanego oskarżonej,2)obrazę art. 339 kpk. przez nieustalenie podstawy faktycznej wyroku w wyniku niewskazania w wyroku, jakie fakty Sąd uznał za udowodnione, i brak ustalenia, jakie fałszywe wiadomości mogące wyrządzić istotną szkodę interesom Państwa Polskiego, bądź obniżyć powagę jego naczelnych organów, zostały przez oskarżoną rozpowszechnione. Zdaniem rewizji, w wyniku wspomnianych uchybień Sąd Najwyższy jest pozbawiony możności kontroli rozumowania Sądu I instancji.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył co następuje:Zarzut obrazy prawa procesowego, podniesiony w rewizji oskarżonej jest zasadny, gdyż Sąd Wojewódzki, skazując oskarżoną Sz. za przestępstwo z art. 22 m. k. k., nie ustalił w wyroku czynu popełnionego przez oskarżoną, nie wykazał bowiem, jakie jej wypowiedzi uznał za "wiadomości fałszywe mogące wyrządzić istotną szkodę interesom Państwa Polskiego lub obniżyć powagę jego naczelnych organów". Ustalenia te mają decydujące znaczenie dla istoty przestępstwa z art. 22 m. k. k. i pominięcie ich zarówno w sentencji wyroku, jak i w uzasadnieniu uniemożliwia Sądowi Najwyższemu kontrolę słuszności tych ustaleń. Kodeks postępowania karnego nakazuje dokładne ustalenie w wyroku czynu przypisanego oskarżonemu, gdyż ma to istotne znaczenie dla postępowania rewizyjnego, dla rewizji nadzwyczajnej, wznowienia postępowania, materialnej prawomocności orzeczenia itp. Jest rzeczą oczywistą, że dopuszczalne, a nawet w sprawach z art 22 m. k. k. wskazane jest określenie tych wypowiedzi w sposób opisowy, zamiast dosłownego przytaczania lżących i wulgarnych zwrotów lub nieprawdziwych wiadomości. Jednakże forma opisowa powinna możliwie dokładnie precyzować istotę czynu przestępnego, aby czynić zadość wymaganiom art. 328, 329 i 339 k. p. k. Samo zaś przytoczenie słów ustawy z dodaniem miejsca i czasu popełnienia czynu nie można uznać za wystarczające. Zarzut nieustalenia w wyroku czynu popełnionego przez oskarżonego należy uznać za tyle istotny, iż winien on skutkować uchylenie wyroku niezależnie od zarzutów podniesionych w rewizji.Z tych względów Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 22art. 375art. 388art. 371 pkt. 2art. 378art. 339 kpk.art 22art. 328§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.