I K 1450/51

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Potępa (sprawozdawca). Sędziowie: E. Merz, M. Dobromęski, Z. Sitnicki, A. Eimer, S. Kurowski, M. Szerer.SentencjaSąd Najwyższy na posiedzeniu niejawnym w składzie siedmiu sędziów w sprawie Józefa G. osk. z art. 10 dekretu z dnia 26.X.1949 r. o ochronie tajemnicy państwowej i służbowej (Dz. U. R. P. Nr 55, poz. 437): po wysłuchaniu wniosku Prokuratora, na podstawie art. 390 k.p.k. postanowił przedstawione przez zwykły skład sędziów Sądu Najwyższego pytanie prawne:"Czy zabranie przez pracownika do swego mieszkania, bez zezwolenia zwierzchnika, dokumentów służbowych o charakterze poufnym lub tajnym stanowi przestępstwo z dekretu z dnia 26.X.1949 r. (Dz. U. R. P. Nr 55, poz. 437) niezależnie od warunków przechowywania tychże dokumentów, z punktu widzenia ich tajemnicy"?rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneDekret z dnia 26. X 1949 r. o ochronie tajemnicy państwowej i służbowej (Dz. U. R. P. Nr 55, poz. 437) przewiduje, między innymi, odpowiedzialność za przestępstwo przewidziane w art. 5 i 6 wymienionego dekretu polegające na wykroczeniu przeciw zarządzeniom władz, wydanym dla ochrony tajemnicy państwowej, oraz za przestępstwo przewidziane w art. 10 tegoż dekretu, polegające na wykroczeniu przeciw zarządzeniom władz wydanym dla ochrony tajemnicy służbowej.Powołane przepisy mają charakter blankietowy. Jako takie zostają one wypełnione odpowiednimi zarządzeniami władz wydanymi w zakresie ich uprawnień. Treścią ich może być również zakaz zabierania przez pracownika do swego mieszkania dokumentów służbowych o charakterze poufnym lub tajnym. Jeżeli zakaz taki jest bezwarunkowy, zarządzenia te mają być wykonane pod groźbą sankcji w przepisach tych przewidzianych.Wspomniane przestępstwa przejawiają się jako podstawowe, zawierające ogólne określenie czynu (art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 1 i art. 10 ust. 1 dekretu) oraz jako kwalifikowane (art. 5 ust. 2 i 3, art. 6 ust. 2 i 3, art. 10 ust. 2 i 3 dekretu).Przestępstwa podstawowe mają charakter przestępstw formalnych (są one dokonane z chwilą samego przestępnego zachowania się, a skutek zewnętrzny, leżący poza tym zachowaniem się, jest dla prawa karnego obojętny), podczas gdy przestępstwa kwalifikowane są materialnymi, zależnymi w swej surowszej odpowiedzialności od powstania przewidzianego w nich skutku. Skutkiem tym jest ujawnienie lub możliwość ujawnienia tajemnicy państwowej lub służbowej.Różnica ta stanowi regułę interpretacyjną dla wykładni tych przestępstw. Wskazuje ona na to, iż wszelkie wykroczenie przeciw zarządzeniom władz, wydanym dla ochrony tajemnicy państwowej lub służbowej, podlega w myśl wspomnianego dekretu karze niezależnie od tego, czy sprowadziło ono konkretne niebezpieczeństwo ujawnienia tajemnicy.Połączony z takim wykroczeniem fakt konkretnego niebezpieczeństwa pociąga za sobą przepisaną w dekrecie z dn. 26.X.1949 r. surowszą odpowiedzialność (art. 5 ust. 2 i art. 10 ust. 2 dekretu).Czy takie konkretne zagrożenie istniało w danym przypadku, rozstrzyga sąd na podstawie okoliczności faktycznych danego przypadku.Uzyskanie u właściwej władzy zezwolenia na zabranie dokumentów z biura np. dla celów opracowania zleconego zagadnienia poza lokalem urzędowym powoduje, iż będzie ono czynnością prawną, uchylającą w danym przypadku odpowiedzialność sprawcy.