I K 60/51
WyrokIzba Cywilna1951-08-03
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przekazanie przez urzędnika biura sejmowego dokumentu zawierającego rządowy projekt ustawy osobie nieuprawnionej, przed pierwszym czytaniem projektu ustawy w Sejmie, stanowi przestępstwo naruszenia tajemnicy służbowej, nawet jeśli dokument ten nie miał charakteru tajnego lub poufnego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że pojęcie tajemnicy służbowej w rozumieniu dekretu z dnia 26 października 1949 r. nie jest tożsame z naruszeniem tajności lub poufności dokumentu. Dla bytu przestępstwa z art. 9 § 2 w związku z art. 2 tego dekretu wystarczające jest ustalenie, że dokument zawierający rządowy projekt ustawy, ze względu na dobro służby, nie powinien był zostać wręczony osobie nieuprawnionej, nawet jeśli nie był dokumentem tajnym lub poufnym.Stan faktyczny
Oskarżony, urzędnik biura sejmowego, przekazał druk sejmowy zawierający rządowy projekt ustawy osobie nieuprawnionej przed pierwszym czytaniem projektu w Sejmie. Sąd Apelacyjny uznał to za naruszenie tajemnicy służbowej. Rewizja oskarżonego zarzucała, że przekazany druk nie miał charakteru tajnego lub poufnego. Sąd Najwyższy rozpoznał rewizję oskarżonego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego, uznając obronę oskarżonego za niezasadną.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia St. Kurowski; Sędziowie: dr J. Haber, A. Bachrach (sprawozdawca); Prokurator: M. Majster.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Tadeusza Z., osk. z art. 9 § 2 dekretu z dnia 26.X 1949 r. (Dz. U. R. P. Nr 55, poz. 437), po rozpoznaniu rewizji oskarżonego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 16 października 1950 r., na podstawie art. 375 k.p.k. utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.Uzasadnienie faktyczneRewizja oskarżonego zarzuca, między innymi, pominięcie przez Sąd okoliczności, iż druk sejmowy dostarczony przez oskarżonego nie posiadał już po uprzednim doręczeniu go posłom charakteru tajnego lub poufnego.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził, między innymi, następujący pogląd prawny:Uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego uznać należy za wadliwe i oparte na błędnym rozumowaniu.Sąd Apelacyjny nie rozważył kwestii prawnej, iż pojęcie tajemnicy służbowej w rozumieniu dekretu z dn. 26.X 1949 r. nie jest identyczne z pojęciem naruszenia tajności lub poufności dokumentu (tajemnicy państwowej). Naruszenie tajności czy też poufności stanowi odmienny stan faktyczny aniżeli naruszenie tajemnicy służbowej, który to czyn ścigany z art. 9 dekretu z dn. 26.X 1949 r. został właśnie przypisany oskarżonemu.Art. 2 wyżej wymienionego dekretu o ochronie tajemnicy państwowej i służbowej określa, iż "tajemnicę służbową stanowią wiadomości, dokumenty lub inne przedmioty, które ze względu na dobro służby mogą być udostępnione wyłącznie osobom do tego uprawnionym".Całkowicie zatem chybione są polemiczne rozważania Sądu Apelacyjnego na temat regulaminu Sejmu Ustawodawczego R. P. i - pomijając ich błędność polityczną - nie mają one żadnego wpływu na byt przestępstwa i kwalifikację prawną czynu przypisanego oskarżonemu.Dla bytu przestępstwa z art. 9 § 2 w związku z art. 2 dekretu z dn. 26.X 1949 r., jest rzeczą obojętną czy ujawniony przez oskarżonego druk sejmowy był tajny albo poufny.Wystarczające natomiast jest ustalenie, iż wyżej wymieniony druk sejmowy, zawierający rządowy projekt ustawy, nie powinien był ze względu na dobro służby być wręczony przez oskarżonego osobie, nie będącej uprawnioną do otrzymania tego dokumentu w ogóle a zwłaszcza przed "pierwszym czytaniem" projektu ustawy.Druk sejmowy zawierający projekt ustawy jest bowiem wewnętrznym dokumentem sejmowym, przeznaczonym dla określonej liczby osób i nie stanowiącym przedmiotu swobodnego rozpowszechniania.Okoliczność, iż oskarżony przekazał druk w tym samym czasie, gdy był on doręczony posłom przed "pierwszym czytaniem" w Sejmie i że druk ten, nie będąc dokumentem tajnym lub poufnym, mógł być przez posłów przekazany albo treść jego zakomunikowana osobom nieuprawnionym do otrzymania go z biura Sejmu - nie posiada dla odpowiedzialności karnej oskarżonego żadnego znaczenia.Nie ma tu najmniejszej analogii pomiędzy posłem, a urzędnikiem biura sejmowego. Poseł jest przedstawicielem narodu powołanym do decydowania o treści ustaw. Jest on obowiązany pełnić obowiązki poselskie zgodnie ze swym sumieniem i najlepszym rozumieniem dobra narodu. Urzędnik zaś obowiązany jest do przestrzegania swych obowiązków zgodnie z dobrem służby.Przekazanie przez oskarżonego wyżej wzmiankowanego druku sejmowego w okolicznościach, bezbłędnie ustalonych przez Sąd i nie kwestionowanych przez rewizję oskarżonego - całkowicie wypełnia stan faktyczny przestępstwa z art. 9 § 2 dekretu z dn. 26.X 1949 r., gdyż stanowi przekazanie osobie nieuprawnionej dokumentu, którzy ze względu na dobro służby może być wręczony jedynie określonemu kręgowi osób uprawnionych do otrzymania takiego dokumentu.W tym stanie rzeczy trafnie podniesiony zarzut rewizji co do błędnych poglądów Sądu Apelacyjnego wyrażonych w uzasadnieniu wyroku nie może mieć wpływu na zmianę treści tegoż wyroku, ponieważ obrona oskarżonego jest niezasadna, stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości, kwalifikacja prawna czynu jest prawidłowa, a orzeczona kara - współmierna do winy oskarżonego i niebezpieczeństwa społecznego popełnionego przezeń czynu.
Powiązane orzeczenia
- I K 1450/51 1952-11-15Czy zabranie przez pracownika do swego mieszkania, bez zezwolenia zwierzchnika, dokumentów służbowych o charakterze poufnym lub tajnym stanowi przestępstwo z dekretu z dnia 26.X.1949 r. o ochronie tajemnicy państwowej i…
- K 513/50 1950-08-29Czy pozostawienie przez głównego księgowego przedsiębiorstwa państwowego teczki zawierającej dokumenty przeznaczone wyłącznie do użytku służbowego, ale nie mające charakteru poufnego, stanowi ujawnienie tajemnicy służbow…
- Rw 62/68 1968-02-19Czy naruszenie pieczęci na woreczku z kluczami do tajnej kancelarii, drzwiach tej kancelarii oraz na szafie zawierającej tajne dokumenty, w celu odnalezienia meldunku, stanowi przestępstwo z art. 6 ust. 1 i 2 dekretu o o…
- III K 111/64 1964-01-06Czy niewłaściwe zabezpieczenie pisma zawierającego tajemnicę służbową, które mogło doprowadzić do jej ujawnienia, stanowi przestępstwo z § 2, a nie z § 1 art. 10 dekretu z dnia 26 października 1949 r. (Dz. U. Nr 55, poz.…
- I K 805/51 1952-01-26Czy podjęcie się pośrednictwa w uzyskaniu informacji o celu wezwania do urzędu, stanowiących tajemnicę służbową lub poufność, stanowi "załatwienie sprawy urzędowej" w rozumieniu art. 38 Kodeksu karnego wykonawczego, a je…
Powołane przepisy
art. 9 § 2art. 375 KPKart. 9Art. 2§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026.