I K 444/51
WyrokIzba Karna1951-11-27
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieumyślne spowodowanie niebezpieczeństwa pożaru fabryki poprzez pozostawienie bez nadzoru rozpalonych rusztów, które spadły i zapaliły papier, prowadząc do pożaru, może być zakwalifikowane jako przestępstwo popełnione z winy umyślnej w postaci zamiaru ewentualnego (dolus eventualis)?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, uznając, że oskarżony nie działał z winy umyślnej. Sąd pierwszej instancji słusznie nie przypisał oskarżonemu działania z winy umyślnej, gdyż z zeznań świadka wynikało, że oskarżony próbował zapobiec pożarowi, a zdarzenie nastąpiło w krótkim czasie. Nie można było również wydedukować zamiaru wynikowego z faktu przygotowywania drugiej retortę, gdyż oskarżony chciał uniknąć przerwy w pracy.Stan faktyczny
Oskarżony H. K. został uznany za winnego nieumyślnego spowodowania niebezpieczeństwa pożaru fabryki papy. Działając nieostrożnie, pozostawił bez nadzoru rozpalone ruszta, które spadły na papier, powodując zapalenie i wybuch gazów, co skutkowało pożarem hali produkcyjnej i stratą dla Skarbu Państwa. Prokurator wniósł rewizję, zarzucając błędną kwalifikację prawną i faktyczną czynu, domagając się skazania z winy umyślnej (dolus eventualis).Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał zaskarżony wyrok w mocy, uznając rewizję prokuratora za bezzasadną. Koszty postępowania rewizyjnego poniósł Skarb Państwa.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy przy udziale Prokuratora Generalnej Prokuratury R. P. na rozprawie rewizyjnej dnia 27 listopada 1951 r. w sprawie K. H., osk. z art. 215 § 1 k.k., po rozpoznaniu rewizji prokuratora od wyroku Sądu Wojewódzkiego w K. nr I. K. 3/51 z dnia 1 lutego 1951 r., na podstawie art. 375 k.p.k. utrzymuje zaskarżony wyrok w mocy, koszty postępowania rewizyjnego ponosi Skarb Państwa.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Wojewódzkiego w K. z dnia 1 lutego 1951 r. Sygn. I. K. 3/51 oskarżony H. K. uznany został za winnego przestępstwa z art. 215 § 2 k.k., popełnionego przez to, że dnia 12 lipca 1950 r. w K. - D., działając nieumyślnie spowodował niebezpieczeństwo pożaru fabryki papy K.-D. w ten sposób, że położywszy rozpalone ruszta na wentylu, odprowadzającym gorącą masę smołową do zbiornika, pozostawił je bez nadzoru, przez co ruszt spadł na pomost, zapalając leżący tam papier, od którego eksploadowały gazy nagromadzone w zbiorniku, powodując pożar hali produkcyjnej, co spowodowało stratę dla Skarbu Państwa w sumie 3.089,096 zł.Za czyn ten skazany został na 6 miesięcy aresztu z zaliczeniem okresu tymczasowego aresztowania.Od wyroku tego założył prokurator rewizję z wnioskiem o uchylenie zaskarżonego wyroku i skazanie oskarżonego z art. 215 § 1 k.k., zarzucając mylną ocenę sprawy pod względem prawnym i pod względem faktycznym przez przyjęcie, iż oskarżony działał nieumyślnie, że Sąd nie rozważył, iż udanie się oskarżonego z jednego wentyla do drugiego nie było konieczne, że wystarczyło przedmuchanie jednego wentyla i winno się ono było odbyć przy zachowaniu maksimum ostrożności. Z tych powodów - zdaniem rewizji - zachodzi po stronie oskarżonego wina umyślna w postaci dolus eventualis, - a ze względu na wielką szkodę, spowodowaną czynem, winien być oskarżony przykładnie ukarany.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja prokuratora nie jest zasadną.Sąd pierwszej instancji słusznie nie przepisał oskarżonemu działania z winy umyślnej. Jak wynika bowiem z zeznań świadka F. B., oskarżony usiłował złapać kleszczami rozpalone żelazo, które spadło na papier, - lecz zanim zdążył, nastąpił wybuch.Wszystko to trwało moment. W tym stanie rzeczy nie sposób twierdzić, że oskarżony działał chociażby w zamiarze wynikowym. Nie można też wydedukować tego zamiaru u oskarżonego z faktu, że przygotowywał drugą retortę, mimo iż w pierwszej mogło mu jeszcze starczyć smoły na pewien czas.Oskarżony miał bowiem w dniu tym pozostać na drugiej zmianie i chciał przygotować wcześniej drugą retortę, by nie mieć przerwy w pracy...Wobec powyższego należało utrzymać wyrok w mocy.Reszta orzeczeń wyroku opiera się na powołanych przepisach ustawy.
Powiązane orzeczenia
- III KR 269/72 1973-05-01Czy zachowanie polegające na zaśnięciu z palącym papierosem w oborze, które doprowadziło do pożaru, powinno być kwalifikowane jako przestępstwo umyślne, czy nieumyślne?
- III KR 186/79 1979-06-07Czy popełnienie czynu polegającego na podpaleniu łatwopalnej pianki poliuretanowej, w sytuacji gdy sprawca miał ograniczoną zdolność przewidywania i kierowania swoim postępowaniem, a następnie zaskoczony szybkim rozprzes…
- III KR 33/74 1974-05-16Czy można przypisać nieumyślną winę spowodowania pożaru osobie, która działała na polecenie przełożonego, mimo że była świadoma ryzyka i braku uprawnień do wykonania danej czynności?
- IV KR 66/74 1974-10-05Czy rzucenie palącego się papierosa na słomę w stodole, które doprowadziło do pożaru, może być kwalifikowane jako wina umyślna (art. 138 § 1 k.k.), a nie nieumyślna (art. 138 § 2 k.k.)?
- IV KR 133/68 1968-05-08Czy ogrzewanie kłódki otwartym ogniem i pozostawienie pod drzwiami magazynu palącego się papieru, nawet przydeptanego, stanowi przestępstwo nieumyślnego spowodowania niebezpieczeństwa pożaru z art. 215 § 2 k.k.?
Powołane przepisy
art. 215 § 1 KKart. 375 KPKart. 215 § 2 KK§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.