IV KR 66/74
WyrokIzba Karna1974-10-05
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rzucenie palącego się papierosa na słomę w stodole, które doprowadziło do pożaru, może być kwalifikowane jako wina umyślna (art. 138 § 1 k.k.), a nie nieumyślna (art. 138 § 2 k.k.)?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zachowanie sprawcy, który rzuca palący się papieros na słomę w stodole, nie może być tłumaczone jedynie jako lekkomyślność, gdyż następstwa zetknięcia się ognia ze słomą nie mieszczą się w ramach lekkomyślności (art. 7 § 2 k.k.). W takiej sytuacji uniknięcie sprowadzenia pożaru jest tak mało prawdopodobne, że przewidywanie skutku kojarzy się z nieuchronnością jego nastąpienia, co uzasadnia kwalifikację winy umyślnej.Stan faktyczny
Oskarżony rzucił palący się papieros na słomę w stodole swojego stryja, co doprowadziło do pożaru. Spłonęła cała stodoła wraz z inwentarzem, a także powstało niebezpieczeństwo rozprzestrzenienia się ognia na inne zabudowania. Sąd Wojewódzki w Lublinie skazał oskarżonego za przestępstwo z art. 138 § 1 k.k. (wina umyślna). Obrońca oskarżonego wniósł rewizję, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych i kwalifikację czynu jako umyślnego zamiast nieumyślnego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego w Lublinie.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia R. Młynkiewicz. Sędziowie: dr T. Majewski (sprawozdawca), J. Polony.Prokurator Prokuratury Generalnej: Z. Śliwiński.SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu sprawy Stanisława Mieczysława S., oskarżonego z art. 138 § 1 k.k., z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Lublinie z dnia 28 grudnia 1973 r.utrzymał w mocy zaskarżony wyrok (...).Uzasadnienie faktyczneWyrokiem z dnia 28 grudnia 1973 r. Sąd Wojewódzki w Lublinie skazał oskarżonego Stanisława Mieczysława S. na karę 5 lat pozbawienia wolności za przestępstwo określone w art. 138 § 1 k.k., popełnione w ten sposób, że w dniu 27 października 1973 r. w T. podpalił stodołę Stanisława S. rzucając na słomę znajdującą się w stodole palący się papieros, w wyniku czego uległa spaleniu cała stodoła wraz ze znajdującym się w niej inwentarzem żywym i martwym, wartości ogólnej 64.469 zł, a ponadto ze względu na bliską odległość innych drewnianych zabudowań sprowadził niebezpieczeństwo rozprzestrzenienia się pożaru zagrażającego mieniu w znacznych rozmiarach.Od powyższego wyroku wniósł rewizję obrońca oskarżonego, zarzucając obrazę przepisów prawa procesowego wskutek braku należytego rozważenia całokształtu okoliczności ujawnionych na przewodzie sądowym i wynikłego z tego, mającego wpływ na treść wyroku, błędu w ustaleniach faktycznych i w konsekwencji wysnucia mylnego wniosku co do winy umyślnej oskarżonego Stanisława Mieczysława S., podczas gdy w jego działaniu istnieją tylko cechy nieumyślności (art. 138 § 2 k.k.).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nie jest zasadna.Sąd pierwszej instancji wszechstronnie rozważył zebrany materiał dowodowy i nie popełnił błędu, ustalając, na podstawie wyjaśnień oskarżonego złożonych w śledztwie, że oskarżony, przechodząc obok stodoły swego stryja, rzucił na słomę palący się papieros.Okoliczności związane z tym faktem oskarżony wyjaśnił w sposób drobiazgowy, świadczący o tym, że w momencie rzucenia palącego się papierosa doskonale orientował się, iż papieros pada na słomę znajdującą się w stodole.Zachowanie się sprawcy, który rzuca palący się papieros na słomę znajdującą się w stodole, nie może być tłumaczone tylko jako lekkomyślny odruch, gdyż następstwa zetknięcia się ognia ze słomą nie mieszczą się w określonych przez kodeks karny ramach lekkomyślności (art. 7 § 2 k.k.).Uniknięcie sprowadzenia pożaru lub niebezpieczeństwa pożaru jest w takiej sytuacji tak mało prawdopodobne, że w procesie myślowym dorosłego i normalnego sprawcy przewidywanie skutku kojarzy się z nieuchronnością jego nastąpienia, nie zaś z przypuszczeniem, iż uda się go uniknąć.Uznając więc, że wina oskarżonego została prawidłowo ustalona, kwalifikacja prawna zastosowana prawidłowo, a wymierzona kara odpowiada stopniowi szkodliwości społecznej przypisanego oskarżonemu przestępstwa, Sąd Najwyższy utrzymał zaskarżony wyrok w mocy.
Powiązane orzeczenia
- III KR 269/72 1973-05-01Czy zachowanie polegające na zaśnięciu z palącym papierosem w oborze, które doprowadziło do pożaru, powinno być kwalifikowane jako przestępstwo umyślne, czy nieumyślne?
- I KR 149/80 1980-07-14Czy rzucenie palącego się papierosa na rozlaną benzynę w garażu, prowadzące do pożaru, stanowi przestępstwo umyślne, czy nieumyślne, i jak należy je zakwalifikować w kontekście art. 138 § 1 i § 2 k.k.?
- I K 444/51 1951-11-27Czy nieumyślne spowodowanie niebezpieczeństwa pożaru fabryki poprzez pozostawienie bez nadzoru rozpalonych rusztów, które spadły i zapaliły papier, prowadząc do pożaru, może być zakwalifikowane jako przestępstwo popełnio…
- III KR 186/79 1979-06-07Czy popełnienie czynu polegającego na podpaleniu łatwopalnej pianki poliuretanowej, w sytuacji gdy sprawca miał ograniczoną zdolność przewidywania i kierowania swoim postępowaniem, a następnie zaskoczony szybkim rozprzes…
- III KR 33/74 1974-05-16Czy można przypisać nieumyślną winę spowodowania pożaru osobie, która działała na polecenie przełożonego, mimo że była świadoma ryzyka i braku uprawnień do wykonania danej czynności?
Powołane przepisy
art. 138 § 1 KKart. 138 § 2 KKart. 7 § 2 KK§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.