I K 446/59

WyrokIzba Karna1959-11-11

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy można zasądzić odszkodowanie z powództwa cywilnego w sytuacji, gdy wpłacona kwota miała służyć do popełnienia czynu sprzecznego z dobrymi obyczajami i zabronionego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił wyrok w części dotyczącej powództwa cywilnego, oddalając je. Stwierdzono, że w świetle art. 132 Kodeksu cywilnego, dochodzone roszczenie jest bezpodstawne, ponieważ wpłacona kwota miała na celu skłonienie oskarżonego do popełnienia czynu sprzecznego z dobrymi obyczajami i zabronionego. W pozostałej części wyrok został utrzymany w mocy.
Stan faktyczny
Mieczysław K. został oskarżony o powoływanie się na wpływy w urzędzie i pośrednictwo w załatwieniu sprawy zwolnienia z więzienia Antoniego S., za co pobrał od jego córki 2000 zł. Sąd Wojewódzki uznał oskarżonego za winnego, skazał go na karę więzienia i grzywny, a także zasądził od niego na rzecz Antoniego S. kwotę 2000 zł z odsetkami z tytułu powództwa cywilnego. Oskarżony i powód cywilny zaskarżyli wyrok. Rewizja oskarżonego kwestionowała ocenę dowodów i surowość kary, a także zasadność powództwa cywilnego. Rewizja powoda dotyczyła wysokości zasądzonego wynagrodzenia adwokackiego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej powództwa cywilnego i oddalił je, a w pozostałej części wyrok utrzymał w mocy.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Mieczysława K. oskarżonego z art. 38 m.k.k., po rozpoznaniu założonej przez oskarżonego i powoda cywilnego rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla m. st. Warszawy z dnia 1 czerwca 1958 r. na podstawie art. 375, 388 § 1 k.p.k.1.uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej powództwa cywilnego i powództwo cywilne Antoniego S. przeciwko Mieczysławowi K. oddalił,2.w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymał w mocy (...).Uzasadnienie faktyczneMieczysław K. został oskarżony o to, że powołując się na swój wpływ na urzędnika, podjął się pośrednictwa w załatwieniu przy jego pomocy sprawy zwolnienia z więzienia Antoniego S., za co pobrał od jego córki, Danuty S. kwotę zł 2000 żądając wypłacenia mu sumy 5000 zł, tj. o czyn z art. 38 m.k.k.Sąd Wojewódzki dla m. st. Warszawy wyrokiem z dnia 1 czerwca 1959 r. uznał oskarżonego Mieczysława K. za winnego popełnienia zarzuconego mu czynu i za ten czyn z mocy art. 38 m.k.k. skazał go na 2 lata więzienia i 3000 zł grzywny z zaliczeniem na poczet kary więzienia okresu tymczasowego aresztowania od dnia 5 maja 1959 r., a nadto zasądził od oskarżonego na rzecz Antoniego S. z powództwa cywilnego kwotę 2000 zł z odsetkami od dnia 10 marca 1959 r. oraz 68 zł tytułem wpisu sądowego, 25 zł tytułem opłaty od pełnomocnictwa i 175 złotych tytułem wynagrodzenia adwokata.Powyższy wyrok zaskarżyli oskarżony i powód cywilny.Rewizja oskarżonego, zawierająca wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania, zarzuca:1.Błędną ocenę okoliczności faktycznych przyjętych za podstawę skazania oskarżonego polegającą na tym, że Sąd Wojewódzka oparł to skazanie na zeznaniu członków rodziny S., aczkolwiek obciążali oni oskarżonego z chęci zemsty za oskarżenie syna S. o pobicie oskarżonego.2.Rażącą surowość wymierzonej kary w stosunku do przypisanego czynu.Nadto rewizja oskarżonego kwestionuje powództwo cywilne powoda Antoniego S., twierdząc, że nie jest on osobą uprawnioną do dochodzenia tego roszczenia od oskarżonego.Natomiast rewizja powoda błędnie nazwana zażaleniem kwestionuje wysokość zasądzonego wynagrodzenia adwokackiego, które zdaniem powoda wynosi 1440 złotych i taką sumę należy zasądzić od oskarżonego z tego tytułu.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Ustalenie zaskarżonego wyroku dotyczące winy oskarżonego, uznać należy za prawidłowe.Pomimo okoliczności, na które powołuje się rewizja oskarżonego, kwestionując wartość dowodową zeznań rodziny S., Sąd Wojewódzki mógł oprzeć swoje ustalenia na tych zeznaniach, skoro z nie kwestionowanego przez rewizję zeznania świadka B. oraz danych dotyczących pobicia oskarżonego wynika wyraźnie, że o fakcie wręczenia łapówki rodzina S. opowiadała już w czasie, gdy jeszcze żadnych zatargów nie było między oskarżonym a rodziną S., gdy Antoni S. był aresztowany, podczas gdy pobicie Mieczysława K. nastąpiło później już po wypuszczeniu S. na wolność. K. został pobity dnia 8 kwietnia 1958 r., Antoniego S. aresztowano 26 września 1957 r., jako podejrzanego z art. 3 § 1 dekretu z dnia 4 marca 1953 r. (Dz. U. z 1953 r. Nr 17, poz. 68) zaś zwolniono go z więzienia dnia 25 listopada 1957 r.Trzeba dodać, że oskarżony wraz z córką Antoniego S. był w MO i interweniował u prowadzącego śledztwo co do zwolnienia aresztowanego Antoniego S. (świadek W.), co również wskazuje na prawdziwość zeznań S.Jeżeli chodzi o wymierzoną karę, to gdy uwzględni się charakter przypisanego czynu oraz poprzednie skazanie oskarżonego z art. 264 § 1 k.k., kary tej zbliżonej raczej do dolnej granicy ustawowego zagrożenia nie można uznać za rażąco surową.Natomiast co do powództwa cywilnego, stwierdzić trzeba, że w świetle przepisu art. 132 k.z. jest ono zupełnie bezpodstawne, skoro dochodzone roszczenie wpłacone zostało w celu skłonienia oskarżonego do czynu przeciwnego dobrym obyczajom i zabronionego.Z tych powodów należało orzec jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 38art. 375art. 3 § 1art. 264 § 1 KKart. 132§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.