I K 49/51

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia T. Cyprian; Sędziowie: A. Bachrach, Z. Kapitaniak (sprawozdawca); Prokurator: T. Dąbrowski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Stefana S., osk. z art. 286 § 2, 287 § 2 i 291 k.k., po rozpoznaniu rewizji oskarżonego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 12 października 1950 r., na podstawie art. 375, 384 pkt 2, 388, 387 k.p.k. zmienił zaskarżony wyrok w części dotyczącej wymiaru kary za przestępstwa przypisane oskarżonemu i wymierzył mu karę łączną czterech lat więzienia.Uzasadnienie faktyczneOskarżony Stefan S. skazany został na łączną karę 7 lat więzienia za to, że w czasie od 30.IX 1949 r. do 13.V 1950 r. w K. jako kierownik Banku Ludowego Spółdzielni dopuścił się szeregu nadużyć władzy, przywłaszczając znaczne kwoty, poświadczając z chęci zysku nieprawdę na dokumentach oraz dopuszczając się oszustw na szkodę klientów banku. Rewizja oskarżonego wnosi: 1) o uchylenie wyroku I instancji, 2) zmianę kwalifikacji czynu z art. 287 § 2 k.k. na art. 287 § 1 k.k. 3) uniewinnienie oskarżonego od pozostałych zarzutów.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził, między innymi, następujący pogląd prawny:Wina oskarżonego we wszystkich trzech grupach działań przestępnych przypisanych mu zaskarżonym wyrokiem wynika również z ilości tych działań.Gdyby oskarżony raz podjął w sposób bezprawny zaliczkę z Banku i gdyby raz zaciągnął u kogoś z klientów Banku pożyczkę, której by nie zwrócił, można by uznać, że działanie jego mieści się jeszcze w ramach wykroczenia dyscyplinarnego.Skoro jednak oskarżony podejmuje wielokrotnie z Banku, nie należące mu się kwoty, używając do tego różnych pozorów i skoro w kilkunastu przypadkach zaciąga pożyczki od klientów Banku, pożyczki w znacznych kwotach, wielokrotnie przekraczających jego możliwości spłaty, skoro używa rozmaitych wybiegów, by uspokoić wierzycieli zaniepokojonych o los pożyczonych pieniędzy i skoro ani pobranych z Banku w sposób bezprawny kwot, ani pożyczek nie spłaca, należy dojść do wniosku, że działania te mają na celu uzyskanie bezprawnych korzyści i że oskarżony już z góry nie ma zamiaru uzyskanych w ten sposób kwot zwrócić.Dysproporcja między jego uposażeniem a uzyskanymi z tych źródeł kwotami, przekraczającymi 800.000 złotych (w dawnej walucie) wskazuje na niemożność spłaty; pożyczanie pieniędzy od klientów Banku, którym nie może nie zależeć na dobrych stosunkach z jego dyrektorem wskazuje na planowe działanie zmierzające do zgromadzenia w nielegalny sposób znacznego zasobu gotówki, której przeznaczenia i losu przewód sądowy nie zdołał ustalić.W tym stanie rzeczy nie można rozbijać działania oskarżonego polegającego na popełnieniu szeregu nadużyć na poszczególne fakty i twierdzić, że skoro dany fakt, w oderwaniu od reszty, nie byłby naruszeniem przepisów kodeksu karnego, to całokształt działania również nie jest działaniem przestępnym.Przestępność działania wynika tu właśnie z ilości poszczególnych faktów, pomijając już okoliczność, że niektóre fakty nawet w oderwaniu od reszty są czynami karalnymi (podjęcie pieniędzy na rower, na papeterię, pożyczka od O.).Wobec tego Sąd Najwyższy uznał, że wina oskarżonego została w całej pełni wykazana i zarzuty rewizji w tym kierunku są niezasadne, poza zarzutem dotyczącym błędnej kwalifikacji z art. 287 § 2 k.k., którą poprawiono.