I K 546/53

WyrokIzba Karna1953-10-19

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa otwarcia szafy na żądanie poborcy skarbowego, bez użycia przemocy lub groźby karalnej, stanowi przestępstwo czynnego oporu z art. 129 k.k.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przepis art. 129 k.k. dotyczy przypadków czynnego oporu, charakteryzujących się użyciem przemocy lub groźby karalnej w celu udaremnienia czynności urzędowej. Samo wzbranianie się wykonania polecenia urzędnika, bez zastosowania tych środków, nie wypełnia znamion przestępstwa z art. 129 k.k. W związku z tym, skazanie za ten czyn było bezzasadne.
Stan faktyczny
Sąd Powiatowy w Miastku skazał Paulinę B. na podstawie art. 129 k.k. za to, że przemocą zmusiła poborcę skarbowego do zaniechania czynności urzędowej poprzez nieotworzenie szafy na jego żądanie. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając obrazę prawa przez błędne zastosowanie art. 129 k.k. Oskarżona jedynie odmówiła otwarcia szafy, nie stosując siły ani gróźb.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Powiatowego w Miastku i umorzył postępowanie karne przeciwko oskarżonej Paulinie B.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Pauliny B., osk. z art. 129 k.k., po rozpoznaniu założonej przez Ministra Sprawiedliwości rewizji nadzwyczajnej od wyroku Sądu Powiatowego w Miastku z dnia 12 czerwca 1953 r., na podstawie art. 394-396, 400 § 1 i 4, art. 378 lit. a), art. 388 i 442 k.p.k. uchylił zaskarżony wyrok i postępowanie karne przeciwko oskarżonej Paulinie B. umorzył.Uzasadnienie faktyczneRewizją nadzwyczajną Ministra Sprawiedliwości został zaskarżony prawomocny wyrok Sądu Powiatowego w Miastku z dnia 12 czerwca 1953 r., skazujący oskarżoną Paulinę B. na podstawie art. 129 k.k. na dwa tygodnie aresztu.Rewizja nadzwyczajna wnosząc na podstawie art. 371 pkt 1 k.p.k. o uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania, zarzuca obrazę przepisu art. 129 k.k. w zw. z art. 1 k.k. przez uznanie oskarżonej Pauliny B. za winną popełnienia przestępstwa przewidzianego w art. 129 k.k. i skazania jej z tego artykułu pomimo, że działanie jej nie zawiera znamion przestępstwa.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Sąd Powiatowy w Miastku wyrokiem z dnia 12 czerwca 1953 r. skazał oskarżoną Paulinę B. na dwa tygodnie aresztu z art. 129 k.k. za to, że przemocą zmusiła poborcę wydziału finansowego prezydium Powiatowej Rady Narodowej Jana K. do zaniechania dokonywanej przez niego czynności urzędowej wyegzekwowania zaległej reszty podatku gruntowego, przez nieotworzenie szafy na jego żądanie.Wyrok ten jest niesłuszny.Przepis art. 129 k.k. reguluje przypadki tzw. czynnego oporu. Wskazują na to użyte w nim pojęcia przemocy i groźby karalnej, jako środków działania sprawcy, zmierzających do udaremnienia czynności urzędowej. Przepis ten nie może mieć zatem zastosowania do takiego przypadku, gdy sprawca wzbrania się wykonać polecenia urzędnika, nie stosując gróźb karalnych lub siły fizycznej.W niniejszej sprawie czyn oskarżonej polegał jedynie na odmowie otwarcia szafy na żądanie poborcy prezydium Powiatowej Rady Narodowej, na skutek czego poborca spisał protokół o niemożności przeprowadzenia egzekucji, mimo, że oskarżona po pewnym czasie szafę otworzyła i poborca mógł stwierdzić, że w szafie znajdowały się rzeczy osobistego użytku nie podlegające zajęciu. Czyn zatem oskarżonej nie zawierał znamion przestępstwa z art. 129 k.k., jako nie obejmujący cech przemocy, a przeto skazanie oskarżonej było bezzasadne.W tym stanie rzeczy, w myśl art. 3, 378 § 1 lit. a) k.p.k. należało postępowanie karne przeciwko oskarżonej Paulinie B. umorzyć.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 129 KKart. 394art. 378art. 388art. 371 pkt 1 KPKart. 1 KKart. 3§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.