V KRN 415/67

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Stefana B. oskarżonego z art. 133 § 1 k.k., po rozpoznaniu założonej przez Prokuratora Generalnego PRL na niekorzyść oskarżonego rewizji nadzwyczajnej od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu z dnia 10 listopada 1966 r. na podstawie art. 394-396, 400, 383 p. 2, 388 § 1 k.p.k. poprawiając biedną kwalifikację prawną czynu przypisanego oskarżonemu Stefanowi B. z art. 129 k.k. na art. 133 § 1 k.k. zmienił zaskarżony wyrok w orzeczeniu o karze w ten sposób, że skazał Stefana B. na podstawie art. 133 § 1 k.k. na karę 1 roku więzienia, której wykonanie zawiesił warunkowo na okres 3 lat, oddając skazanego na czas tego zawieszania pod dozór ochronny kuratora sądowego.Uzasadnienie faktyczneAkt oskarżonego zarzucał oskarżonemu przestępstwa z art. 133 § 1 k.k., polegające na tym, że dnia 3 maja 1966 r. w P., kopnął dwukrotnie w brzuch plutonowego MO Józefa Z. podczas wykonywania przez niego obowiązków służbowych.Sąd Powiatowy dla m. Poznania w Poznaniu wyrokiem z dnia 28 czerwca 1965 r. uznał oskarżonego za winnego zarzuconego mu czynu i na zasadzie art. 133 § 1 k.k. skazał go na 7 miesięcy więzienia z warunkowym zawieszeniem wykonania kary na okres 3 lat.Wyrok ten został zaskarżony przez prokuratora, który wnosił w swej rewizji o uchylenie wyroku w części dotyczącej kary, wymierzenie oskarżonemu kary bez stosowania warunkowego zawieszenia jej wykonania, i przez oskarżonego.Sąd Wojewódzki w Poznaniu po rozpoznaniu sprawy z powodu tych rewizji wyrokiem z dnia 10 listopada 1966 r. uchylił wyrok Sądu Powiatowego, uznał oskarżonego za winnego tego, że w dniu 3 maja 1966 r. w P. użył przemocy wobec funkcjonariusza MO Józefa Z. przez dwukrotne kopnięcie go w brzuch celem zmuszenia tegoż funkcjonariusza MO do zaniechania doprowadzenia oskarżonego do Komendy Miejskiej MO, tj. przestępstwa z art. 129 k.k., i na mocy tegoż przepisu skazał go na 7 miesięcy aresztu z warunkowym zawieszeniem wykonania kary na okres 3 lat, oddając go na ten czas, na podstawie art. 62 § 1 k.k., pod dozór ochronny kuratora sądowego.Od wyroku Sądu Wojewódzkiego, jako rewizyjnego założył rewizję nadzwyczajną Prokurator Generalny PRL, zarzucając obrazę przepisów prawa materialnego, polegającą na skazaniu oskarżonego za przypisany mu czyn na zasadzie art. 129 k.k., pomimo iż działanie oskarżonego wyczerpuje znamiona przestępstwa przewidzianego w art. 133 § 1 k.k. i wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku, uznanie oskarżonego za winnego zarzucanego mu czynu, stanowiącego przestępstwo przewidziane w art. 133 § 1 k.k., oraz skazanie oskarżonego na mocy tego przepisu na stosowną karę.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje.Wyrok Sądu Wojewódzkiego nie może być uznany za prawidłowy w części dotyczącej kwalifikacji prawnej czynu oskarżonego.Sąd Powiatowy prawidłowo ustalił przebieg zajścia, będącego przedmiotem sprawy. Z opartych na całokształcie materiału dowodowego ustaleń wyroku wynika, iż w dniu 3 maja 1966 r. oskarżony, wracając z własnej rozprawy rozwodowej, będąc w stanie nietrzeźwości w towarzystwie Czesława B. i Władysława A., zaczepił jadących na motocyklu Henryka G. i jego żonę Teresę, która zeznawała na wspomnianej rozprawie w charakterze świadka, powołanego przez żonę oskarżonego. Gdy Henryk G. zatrzymał motocykl, oskarżony pchnął go, powodując jego upadek, jak również upadek Teresy G., którą oskarżony usiłował kopnąć. Obecni przy zajściu Władysław A. i Czesław B. odciągnęli awanturującego się oskarżonego i zaprowadzili do domu.O powyższym małżonkowie G. powiadomili patrol MO i razem z funkcjonariuszami MO udali się do mieszkania oskarżonego, który w tym właśnie czasie pił wódkę w towarzystwie Władysława A. i Czesława B.Oskarżony odmówił żądaniu funkcjonariuszy MO Józefa Z. i Franciszka R. okazania dowodu osobistego, a następnie udania się do samochodu milicyjnego. W czasie prowadzenia go do samochodu oskarżony wyrwał się, upadł obok samochodu i dwukrotnie kopnął w brzuch nachylającego się nad nim milicjanta Józefa Z.W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Powiatowy słusznie dopatrzył się znamion czynnej napaści na będącego w służbie funkcjonariusza MO i przypisał oskarżonemu przestępstwo z art. 133 § 1 k.k.Sąd Wojewódzki nie podważył przytoczonych wyżej ustaleń wyroku Sądu instancji, a mimo to uznał, iż działanie oskarżonego wyczerpują znamiona przestępstwa przewidzianego w art. 129 k.k., nie zaś z art. 133 § 1 k.k. Uzasadniając swe stanowisko Sąd Wojewódzki wskazał, iż zamiarem oskarżonego było zmuszenie funkcjonariusza MO przy użyciu przemocy do zaniechania czynności urzędowej, jaką stanowiło doprowadzenie oskarżonego do Komendy MO z zastosowaniem przymusu fizycznego.Wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku pogląd prawny jest błędny.Jeżeli bowiem sprawca przestępstwa określonego w art. 129 k.k. w celu zmuszenia urzędnika do zaniechania prawnej czynności urzędowej używa przemocy w postaci czynnej napaści na tegoż urzędnika, wówczas zachodzi zbieg przepisów art. 129 i 133 k.k. A skoro działanie oskarżonego wyczerpuje znamiona tych dwóch przestępstw, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 36 k.k. należało zastosować przepis art. 133 § 1 k.k., jako przewidujący karę surowszą.Rewizja nadzwyczajna w zasadzie nie kwestionuje warunkowego zawieszenia wykonania kary, które - zdaniem Sądu Najwyższego - jest uzasadnione.Jak bowiem wynika z materiału dowodowego, przypisane oskarżonemu przestępstwo miało charakter przypadkowy, dlatego też nie może mieć decydującego znaczenia fakt, że oskarżony był już karany z art. 128 k.k. na 500 zł grzywny i z art. 263 k.k. na 2 miesiące aresztu z warunkowym zawieszeniem wykonania tej kary.Istotne znaczenie ma natomiast, że oskarżony dopuścił się przypisanego przestępstwa w stanie podenerwowania wywołanego sprawą rozwodową i że przeciwstawiał się doprowadzeniu go z mieszkania do komendy MO o tyle zbędnemu, że był on znany osobom, które wezwały funkcjonariuszy MO.Za słusznością warunkowego zawieszenia wykonania kary przemawia nadto zły stan zdrowia oskarżonego, który - jak to wynika z orzeczenia wojewódzkiej komisji lekarskiej do spraw inwalidztwa i zatrudnienia - jest inwalidą II grupy niezdolnym do wykonywania jakiegokolwiek zatrudnienia, jest człowiekiem niemłodym (ma 54 lata) i w pracy na stanowisku naczelnika urzędu pocztowo-telekomunikacyjnego w P. w latach 1951 do 1955, a następnie jako owczarz w PGR w latach 1955 do 1960 r. cieszył się bardzo dobrą opinią.Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy orzekł Jak w sentencji.